Hz. Îsâ Hadislerde Nasıl Anılır? Peygamberimizin Sözleri
Hz. Îsâ'nın hadislerdeki yeri: Miraç'ta ikinci gök, "peygamberler kardeştir" sözü, beşikte konuşanlar, nüzul-i Îsâ, Deccâl ve doğumda şeytanın dokunmaması.
- Peygamberimiz'e En Yakın Peygamber
- Miraç'ta İkinci Gök
- Doğumda Şeytanın Dokunmaması
Hadislerde Hz. Îsâ; Miraç’ta ikinci gökte karşılaşılan peygamber, Peygamberimiz’e en yakın peygamber, doğumunda şeytanın dokunmadığı bir çocuk ve ahir zamanda yeryüzüne inecek adil bir hakem olarak anılır. Bu rivayetler Kur’an’daki kıssayı tamamlayıcı mahiyettedir.
Peygamberimiz’e En Yakın Peygamber
Ebû Hüreyre’den rivayet edilen sahih bir hadiste Peygamberimiz şöyle buyurur: “Ben Meryemoğlu Îsâ’ya dünyada ve ahirette insanların en yakınıyım. Peygamberler babaları bir, anneleri farklı kardeşlerdir; dinleri birdir. Benimle onun arasında peygamber yoktur” (Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Fezâil). Hadisteki “babaları bir, anneleri farklı” ifadesi, ortak tevhid dini üzerine kurulan ancak şeriatları farklı olan peygamberlere işaret eder. “Benimle onun arasında peygamber yoktur” cümlesi, Îsâ’dan sonra Hz. Muhammed’e gelinceye kadar yeni bir peygamber gönderilmediği (fetret dönemi) anlamında yorumlanır. Bu sözler Müslümanların Îsâ’ya yakınlığını açıkça gösterir ve karşılıklı saygı çerçevesini çizer. Hz. Îsâ’nın hayatından dersler yazısı bu bakışı tamamlar.
Miraç’ta İkinci Gök
Miraç hadisinde Peygamberimiz ikinci semada Yahyâ ve Îsâ’yı görür; ikisi teyze çocuklarıdır. Cebrâil “Bunlar Yahyâ ve Îsâ’dır, selâm ver” der. Onlar selâmı alır ve “Hoş geldin salih kardeş ve salih peygamber” derler (Buhârî, Enbiyâ ve Bed’ü’l-halk; Müslim, Îmân). Başka bir rivayette Peygamberimiz Îsâ’yı “orta boylu, kırmızıya çalan beyaz tenli, sanki hamamdan çıkmış gibi” tarif eder (Buhârî, Enbiyâ). Bu ifadeler Îsâ’nın dış görünüşünü anlatan nadir hadislerdendir. Peygamberimiz Deccâl’i de aynı şekilde tarif eder ve ikisini kıyas eder. Bu benzerlik ve farklılık hadislerde ahir zaman bağlamında yer alır.
Doğumda Şeytanın Dokunmaması
Ebû Hüreyre’nin rivayetine göre Peygamberimiz şöyle der: “Âdemoğlundan doğan her çocuğa, doğduğunda şeytan dokunur; doğarken çığlık atması bu yüzdendir. Yalnızca Meryem ve oğlu bundan müstesnadır” (Buhârî, Enbiyâ ve Tefsîr; Müslim, Fezâil). Bu rivayet, Meryem’in annesinin “Onu ve zürriyetini kovulmuş şeytandan sana sığındırırım” duasının (Âl-i İmrân, 3/36) kabul edildiğine işaret eder. Hristiyan inancındaki “doğuştan günah” anlayışı İslâm’da kabul görmediği için, bu hadis Îsâ’nın üstünlüğünü değil, Allah’ın özel koruması altındaki bir doğumu anlatır. Müslüman bakışta tüm çocuklar günahsız doğar (Buhârî, Cenâiz: “Her çocuk fıtrat üzere doğar”).
Beşikte Konuşanlar
Buhârî ve Müslim’de aktarılan bir hadise göre beşikte yalnızca üç kişi konuşmuştur: Îsâ, Cüreyc’in iftiradan kurtulmasına şahitlik eden bebek ve süt emerken zalim bir binek sahibi yerine mazlum bir kadının durumunu seçen bebek (Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Birr). Cüreyc, annesi çağırınca namazda olduğu için cevap vermeyen bir abid olarak anlatılır; annesinin bedduası yüzünden iftiraya uğrar ve beşikteki bir bebek onu temize çıkarır. Bu rivayet Îsâ’nın dışında beşikte konuşan başka kişileri bildirdiği için, Kur’an’daki Îsâ mucizesini tek örnek olarak sunan yaklaşıma bir tamamlayıcıdır. Beşikte konuşan Îsâ’nın mucizesi için Hz. Îsâ’nın doğumu yazısı okunabilir.
Nüzul-i Îsâ Hadisleri
Nüzul hadisleri hadis literatüründe çok sayıda rivayetle yer alır. Ebû Hüreyre’den rivayet edilen hadiste Peygamberimiz şöyle buyurur: “Nefsim elinde olana yemin ederim ki, yakında aranızda Meryemoğlu adil bir hakem olarak inecek; haçı kıracak, domuzu öldürecek, cizyeyi kaldıracak ve mal o kadar çoğalacak ki kimse kabul etmeyecek” (Buhârî, Enbiyâ ve Büyû’; Müslim, Îmân). Müslim’deki uzun Deccâl hadisinde Îsâ’nın Şam’ın doğusunda beyaz bir minarenin yanında, iki melek kanadı üzerine ellerini koymuş olarak ineceği, Deccâl’i Lüdd kapısında öldüreceği, Ye’cûc-Me’cûc’un çıkışı ve sonrasında yeryüzünde bir bolluk ve emniyet dönemi yaşanacağı bildirilir (Müslim, Fiten). Ayrıca Îsâ’nın kırk yıl yaşayıp vefat edeceği, cenaze namazının kılınacağı da haberler arasındadır (Ebû Dâvûd, Melâhim; Müslim farklı süre verir). Bu rivayetlerin detayları, âlimlerce değişik şekillerde yorumlanmıştır. Nüzul konusu ve farklı yorumlar için Hz. Îsâ göğe mi yükseltildi? yazısı okunabilir.
Îsâ’nın Ahlak ve Zühd Örneği Olarak Anılması
Bir başka hadiste Peygamberimiz, Îsâ’nın bir hırsızı gördüğünde “Çaldın mı?” diye sorduğu, adam “Hayır, kendisinden başka ilâh olmayan Allah’a yemin ederim” deyince “Allah’a iman ettim, gözümü yalanladım” dediği bildirilir (Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Fezâil). Bu rivayet, Îsâ’nın Allah adına yapılan yeminin gücüne verdiği saygıyı ve hüsnüzan tavrını gösterir. Fakat bu hadis, hüküm bakımından kişinin açık delil varsa yeminle yetinmemesi gerektiği şeklinde de yorumlanır. İslâm’da Îsâ’ya nispet edilen zühd ve ahlak sözlerinin büyük kısmı hadis kaynaklarında değil, zühd edebiyatındaki rivayetlerde yer alır; bunların sıhhati ayrıca değerlendirilmelidir.
Kabri ve Defni Üzerine Rivayet
Tirmizî’de Abdullah b. Selâm’a nispet edilen bir rivayette Îsâ’nın Peygamberimiz’in yanına gömüleceği, Ravza-i Mutahhara’da bir kabir yerinin boş bırakıldığı bildirilir; fakat bu rivayetin senedi zayıf bulunmuştur (Tirmizî, Menâkıb). Bu nedenle bu rivayet delil olarak kullanılmamalıdır. Konunun ayrıntıları Hz. Îsâ hakkında yanlış bilinenler yazısında da işlenmiştir.
Hadislerden Çıkan Sonuçlar
- Îsâ, Hz. Muhammed’e en yakın peygamberdir ve onun getirdiği tevhid çizgisinin parçasıdır.
- Îsâ’nın doğumu ve annesi, ilâhî koruma altında anılmıştır.
- Ahir zamanda yeryüzüne iniş haberleri sahih hadislerde yer alır, ayrıntılar yoruma açıktır.
- Hadis rivayetlerini yorumlarken kaynak ve sened ayrımı önemlidir.
Karşılaştırmalı okuma için Hz. Îsâ Tevrat ve İncil’de yazısı, hayatındaki temel konular için soyu ve ailesi yazısı faydalı olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Peygamberimiz Îsâ hakkında ne buyurmuştur?
“Ben Meryemoğlu Îsâ’ya insanların en yakınıyım; peygamberler babaları bir, anneleri farklı kardeşlerdir; benimle onun arasında peygamber yoktur” buyurmuştur (Buhârî, Müslim).
Îsâ ahir zamanda ne yapacak?
Sahih hadislere göre Şam’daki beyaz minare yanında inecek, Deccâl’i öldürecek, adaletle hükmedecektir (Müslim, Fiten).
“Doğan her çocuğa şeytan dokunur” hadisinde Îsâ istisna mı?
Evet; Ebû Hüreyre’nin rivayetinde Meryem ve oğlu Îsâ, şeytanın dokunmasından korunmuş olarak anılır (Buhârî, Müslim).
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî: Enbiyâ, Bed'ü'l-halk, Büyû'; Müslim: Fezâil, Îmân, Fiten; Ahmed b. Hanbel, Müsned; Tirmizî; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Îsâ" ve "Nüzûl-i Îsâ" md.
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî: Enbiyâ, Bed'ü'l-halk, Büyû'
- Müslim: Fezâil, Îmân, Fiten
- Ahmed b. Hanbel, Müsned; Tirmizî
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Îsâ" ve "Nüzûl-i Îsâ" md.
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.