Hz. Nûh Tevrat ve İncil’de: Kur’an Anlatımıyla Karşılaştırma
Nûh kıssasının Tevrat'ın Tekvin bölümündeki anlatımı ile Kur'an'daki anlatımının benzer ve farklı yönleri; geminin ölçüleri, kuş sahnesi, oğul ve karı meselesi.
- Tevrat'ta Nûh: Tekvin 6-9
- Kur'an'ın Anlatımı
- Benzerlikler
Nûh kıssası hem Kur’an’da hem Tevrat’ta yer alır. Ortak noktalar gemi, tûfan ve kurtuluştur; farklar ise peygamberlik vurgusu, oğlun akıbeti, geminin ölçüleri ve olayın ahlaki gerekçesindedir. Müslüman bakışta Kur’an’ın anlatımı esas alınır, Tevrat metni ise karşılaştırma için okunur.
Tevrat’ta Nûh: Tekvin 6-9
Tekvin’in 6. bölümüne göre yeryüzünde kötülük çoğalır, Tanrı insanı yarattığına pişman olur; fakat Nûh Tanrı’nın gözünde lütuf bulur. Nûh’a gemiyi (ark) çam ağacından yapması, içini ve dışını ziftle sıvaması emredilir; gemi üç yüz arşın uzunluğunda, elli arşın genişliğinde ve otuz arşın yüksekliğindedir. Her canlıdan çiftler, temiz hayvanlardan yedişer çift alınacaktır. Tûfan kırk gün kırk gece yağmurla başlar; sular yüz elli gün yükselir. Gemi Ararat dağları üzerine oturur. Nûh önce bir kuzgun, sonra güvercin gönderir; güvercin zeytin dalıyla döner. Sular çekilince Nûh bir sunak yapar, Tanrı bir daha tûfanla yeryüzünü yok etmeyeceğine söz verir ve ahdin alameti olarak gökkuşağını koyar. Bu anlatımın bazı kısımları Kur’an’da yoktur; örneğin kuşların gönderilmesi, gökkuşağı ve zeytin dalı Kur’an’da geçmez.
Kur’an’ın Anlatımı
Kur’an’da Nûh, uzun süre kavmini davet eden bir peygamberdir. Davet, ret, alay, gemi yapımı, tûfan, oğlun boğulması ve geminin Cûdî’ye oturması anlatılır. Kur’an ahlaki ve itikadî mesajı öne çıkarır: Kavmin tevhidi reddi, kibirli ileri gelenlerin tavrı, yoksul müminlerin kovulmaması gerektiği. Ayrıntılar için Nûh’un gemisi ve tûfan yazısı okunabilir. Kur’an gemi ölçülerini, kullanılan ağacı ve gemideki hayvan türlerinin sayısını vermez; sadece “her cinsten bir çift” der (Hûd, 11/40).
Benzerlikler
- İkisinde de Nûh salih bir kuldur ve kurtulanlar arasında yer alır.
- İkisinde de gemi yapma emri ilâhî bir buyruktur.
- Her ikisinde de her canlıdan çiftlerin gemiye alınması geçer.
- Her ikisinde de tûfanın ardından su çekilir ve gemi bir dağa oturur.
- Her ikisinde de Nûh’tan sonra yeni bir insanlık başlar.
Farklılıklar
- Peygamberlik ve davet: Kur’an’da Nûh’un uzun yıllar sürecek davet çalışması merkezdedir; Tevrat’ta ise Nûh’un kavmine tebliğ yaptığına dair açık bilgi yoktur. Yeni Ahit’te 2. Petrus 2:5’te Nûh “doğruluk vaizi” olarak anılır.
- Oğlun durumu: Kur’an’da Nûh’un bir oğlu inkârda ısrar edip boğulur; Tevrat’ta Sam, Ham ve Yafes gemidedir.
- Nûh’un hanımı: Kur’an’da Nûh’un hanımı kâfirlere örnek verilir (Tahrîm, 66/10); Tevrat’ta ise Nûh’un karısı gemiye bindirilenler arasındadır.
- Tûfanın süresi ve ölçüleri: Tevrat süreleri ve boyutları ayrıntılandırır; Kur’an vermez.
- Kuşlar ve gökkuşağı: Yalnızca Tevrat’ta vardır.
- Nûh’un sarhoşluğu: Tekvin 9’da Nûh’un şarap içip çıplak kaldığı ve oğlu Ham’ın bunu görmesi nedeniyle kendisine lanet edildiği anlatılır. Bu anlatı, peygamberlerin günahsızlığı (ismet) ilkesiyle bağdaşmadığı için İslâm’da kabul edilmez.
Müslüman Âlimlerin Değerlendirmesi
İslâm’a göre Tevrat, Mûsâ’ya indirilen vahyi içerir; fakat Kur’an’ın “Kitap ehli kitaplarını tahrif ettiler” (Bakara, 2/75; Nisâ, 4/46; Mâide, 5/13) uyarıları, mevcut metinlerde beşerî müdahalelerin bulunduğunu bildirir. Bu nedenle Kur’an’a uygun olan kısımlar tasdik edilir, aykırı olanlar kabul edilmez, sessiz kalınan kısımlar için de Peygamberimiz’in “Ehl-i Kitab’ı ne tasdik edin ne tekzip; ‘Allah’a ve bize indirilene iman ettik’ deyin” tavsiyesi (Buhârî, Tefsîr, Bakara) rehber alınır. Bu ilke, Tevrat’taki Nûh anlatımına yaklaşımı da belirler. Yani, Tevrat’ta geçen bazı kıssa unsurları (gökkuşağı, güvercin) tarihî olarak olabilir ancak ne doğrulanır ne de yalanlanır. Bu yaklaşım, Hz. Nûh hakkında yanlış bilinenler yazısında da işlenir.
İncil ve Yeni Ahit’te Nûh
Yeni Ahit’te Nûh’tan kısaca söz edilir. Matta 24:37-39 ve Luka 17:26-27’de, İnsanoğlu’nun gelişinin Nûh günlerindeki gibi olacağı, insanların yiyip içip evlendiği ve tûfanın gelip hepsini yok ettiği bildirilir. İbraniler 11:7’de Nûh imanıyla gemiyi yaptığı için övülür. 1. Petrus 3:20’de ise sekiz kişinin sudan kurtulduğu zikredilir ve bu olay vaftizin simgesi olarak yorumlanır. Böylece Hristiyan geleneğinde Nûh’un tûfanı hem kıyamet uyarısı hem de kurtuluşun sembolü olarak ele alınır. Kur’an’da ise olay, tevhid ve peygamberlik ekseninde anlatılır.
Diğer Kadim Anlatılarla İlişki
Mezopotamya’nın Gılgamış Destanı’nda Utnapiştim, Atrahasis Destanı’nda Atrahasis tanrıların gönderdiği tûfandan gemiyle kurtulur. Tevrat’taki anlatımla Gılgamış arasında kuş gönderme gibi benzerlikler dikkat çeker. Akademik çevrelerde bu benzerlikler farklı şekillerde yorumlanır. Müslüman bakış, vahiy anlatımının temel olduğunu, diğer metinlerin ise insanlığın ortak hatırasının değişik biçimlerde yansıması olarak değerlendirilebileceğini söyler. Çoktanrıcı anlatılarda tûfan, tanrıların gürültüden rahatsız olması gibi sebeplerle ortaya çıkarken Kur’an’da tûfan, tevhidi reddeden bir toplumun ilâhî cezasıdır; bu fark, anlatının teolojisini belirler.
İbrâhîm ve Mûsâ için de benzer karşılaştırmalar yapılmıştır. Örneğin İbrâhîm’in Tevrat ve İncil’deki yeri yazısı bu çizgide bir devamdır.
Geminin Konduğu Yer ve Ararat Meselesi
Tevrat gemiyi “Ararat dağları”na oturtur; Kur’an ise Cûdî der (Hûd, 11/44). İki isim aynı bölgeyi mi, farklı dağları mı anlatıyor sorusu tartışılmıştır. Ararat, Urartu bölgesinin adıdır ve Van Gölü çevresini kapsayan geniş bir coğrafyayı ifade edebilir; Cûdî ise Cezîre taraflarında anılır. Bu konu Cûdî Dağı ve gemi arayışları yazısında ayrıntılı işlenmiştir. Kur’an ve Tevrat’ın aynı yeri kastettiğini kesin olarak söylemek için delil yoktur; her ikisinin de bölge adlarıyla aynı yaygın hatırayı farklı terimlerle yansıttığı düşünülebilir.
Nûh’un Yaşı ve Soyağacı
Tevrat, Nûh’un tûfan zamanında altı yüz yaşında olduğunu ve toplam dokuz yüz elli yıl yaşadığını bildirir (Tekvin 7:6; 9:29). Kur’an ise “aralarında elli yıl eksiği bin yıl kaldı” der (Ankebût, 29/14). İki metnin dokuz yüz elli rakamında örtüşmesi dikkat çekicidir. Tevrat Nûh’u Âdem’in onuncu kuşağı olarak gösterir; İslâmî kaynaklarda ise Âdem ile Nûh arasındaki süre için kesin bir bilgi verilmez. Nûh’un oğulları Sam, Ham ve Yafes, İslâm tarih yazımında sonraki toplulukların atası olarak anılır; ancak bu soy bağlantıları (Sami, Hami, Yafesi halklar) Kur’an’da yer almaz ve tarihçilerin sonradan geliştirdiği bir sınıflamadır. Irk ve millet ayrımı yapan yorumlar ise ilmî olarak desteklenmez ve ayrımcılığa dönüştürülmemelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Nûh kıssası Tevrat’ta nerede geçer?
Tevrat’ın Tekvin (Yaratılış) kitabının 6-9. bölümlerinde anlatılır; Yeni Ahit’te ise Matta, Luka ve Petrus mektuplarında kısaca anılır.
Kur’an ile Tevrat arasındaki en büyük fark nedir?
Kur’an Nûh’un bir peygamber olarak kavmini tevhide çağırmasını öne çıkarır; Tevrat daha çok ahlaki yozlaşma ve ilâhî pişmanlık, gemiyi ve ölçüleri ayrıntılı anlatır.
Nûh’un oğlu Kur’an’da neden boğulur?
Kur’an’a göre oğul, babasına uymadığı ve inkâr ettiği için boğulur (Hûd, 11/42-43); Tevrat’ta ise oğulların hepsi gemidedir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tevrat, Tekvin 6-9; Kur'an-ı Kerîm: Hûd (11/25-48), Nûh Suresi, Ankebût (29/14-15); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nûh" md.
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Tevrat, Tekvin 6-9
- Kur'an-ı Kerîm: Hûd (11/25-48), Nûh Suresi, Ankebût (29/14-15)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nûh" md.
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.