İsa Aleyhisselam’ın Dönüşü ve Kıyamet Alametleri

Hz. Îsâ’nın kıyamet öncesinde yeryüzüne dönmesi, Ehl-i Sünnet’in kabul ettiği gaybî bir haberdir. Buhârî ve Müslim’deki rivayetlere göre Meryem oğlu Îsâ inecek, Deccal’i öldürecek, adaletle hükmedecek ve vefat edecektir. Yeni bir din getirmeyecek, Muhammed şeriatıyla amel edecektir.

Kur’an’daki işaretler

Nisâ Suresi’nin 157-159. ayetlerinde Yahudilerin Hz. Îsâ’yı öldürmediği, bilakis Allah’ın onu kendi katına yükselttiği bildirilir. 159. ayet şöyledir: “Kitap ehlinden hiçbiri yoktur ki ölümünden önce ona (Îsâ’ya) iman etmesin. Kıyamet günü de o, aleyhlerine şahit olacaktır.” Birçok müfessir, buradaki “ölümünden önce” zamirini Hz. Îsâ’nın ölümüne bağlar ve bu ifadeyi, Hz. Îsâ’nın dünyaya dönüp vefat edeceği ve kitap ehlinin onun ölümünden önce ona iman edeceği şeklinde yorumlar.

Zuhruf Suresi’nin 61. ayetinde ise Hz. Îsâ için “O, kıyametin bir alametidir (ilmün li’s-sâa)” buyrulur. Bu ayet de çoğu müfessirce Hz. Îsâ’nın kıyamet öncesi dönüşüne delil olarak değerlendirilir. Âl-i İmrân Suresi’nin 55. ayetinde “Seni vefat ettirecek ve kendime yükselteceğim” ifadesi geçer; “vefat” kelimesinin yorumu ihtilaflıdır. Çoğunluğa göre bu kelime uyutma, yükseltme veya inişten sonraki ölüm şeklinde anlaşılır.

Hadislerdeki bilgiler

Ebû Hüreyre’den gelen sahih hadiste Peygamberimiz şöyle buyurur: “Canım elinde olana yemin ederim ki, yakında aranıza Meryem oğlu adaletli bir hakem olarak inecek. Haçı kıracak, domuzu öldürecek, cizyeyi kaldıracak, mal o kadar çoğalacak ki kimse kabul etmeyecek. Öyle ki bir secde dünya ve içindekilerden hayırlı olacak” (Buhârî, Enbiyâ ve Büyû’; Müslim, Îmân). Bu hadis mütevâtir derecede kabul edilir; birçok sahabeden değişik lafızlarla nakledilmiştir.

Nevvâs b. Sem’ân’ın uzun hadisinde ise Deccal’in çıkışı ve Hz. Îsâ’nın inişi şöyle anlatılır: “Allah Meryem oğlu Mesih’i gönderir. Şam’ın doğusundaki beyaz minare yanında, iki melek kanadına dayanarak, safranlı iki elbise içinde iner. Başını eğdiğinde damlalar akar, kaldırdığında inciye benzer taneler dökülür. Onun nefesini duyan kâfir ölür… Deccal’i Lüd kapısında yakalayıp öldürür” (Müslim, Fiten). Bu rivayette Ye’cüc ve Me’cüc’ün çıkışı ve helakleri de geçer.

Dönüş sonrası dönem

Hadislere göre Hz. Îsâ yeryüzünde kırk yıl kalacak, evlenecek, çocuk sahibi olacak ve sonra vefat edecektir; Müslümanlar onun cenaze namazını kılacaktır (Ebû Dâvûd, Melâhim; Ahmed b. Hanbel, Müsned). Süre ve ayrıntılar konusunda rivayetler farklılık gösterir. Bu dönemde yeryüzünde adalet ve bolluk hâkim olacaktır. Hz. Îsâ, namazda Müslümanların imamı olmayıp, Müslüman imama uyar; bu rivayet Müslim’de geçer ve Müslümanların kendi imamının önderliğini sürdürmesi şeklinde anlaşılır (Müslim, Îmân).

Bu rivayetler, Hz. Îsâ’nın yeni bir peygamber olarak gelmediğini; bu ümmetin şeriatına tabi olacağını; peygamberlik görevi bitmiş olan Hz. Muhammed’in son peygamber olduğunu zedelemediğini gösterir. Yani hatemü’n-nebiyyîn inancıyla çelişmez.

Deccal ve Mehdi ile ilişki

Hz. Îsâ’nın inişinin en önemli sonuçlarından biri Deccal’in öldürülmesidir. Deccal hakkında bilgi için Deccal kimdir? yazısına bakılabilir. Mehdi rivayetlerinde ise Hz. Îsâ’nın Mehdi’ye arkasında namaz kılacağı bildirilmiş olsa da bu rivayetlerin sıhhati tartışmalıdır: Mehdi inancı. Hz. Îsâ’nın dönüşü, on büyük alametten biri olarak sayılır: on alamet hadisi.

Farklı yaklaşımlar

Bazı çağdaş araştırmacılar, Hz. Îsâ’nın dönüşünü Kur’an’da kesin olarak bulunmadığı gerekçesiyle ya da hadislerin ahad olduğunu belirterek kabul etmemiştir. Ehl-i Sünnet’in ana çizgisi ise bu rivayetlerin tevatür derecesine ulaştığını belirterek kabul eder. Muhammed Abduh ve Reşid Rıza gibi bazı modern âlimler bu konuda farklı yorumlar yapmıştır. Her durumda bu ihtilaf, ictihad ve hadis metodolojisi meselesi olarak tartışılmalı, farklı görüşler karşılıklı saygıyla ele alınmalıdır.

Bu rivayetlerin ahlaki mesajı ise adalet, barış ve zulmün sonunun geleceği müjdesidir. Mümin, bu gaybî haberlere inanırken şahısları ve olayları kesin olarak belirleme çabasından uzak durmalıdır. Ahir zaman rivayetlerinin genel değerlendirmesi için âhir zaman fitneleri yazısı da faydalıdır.

Hıristiyanlarla ilişkisi ve doğru yaklaşım

Hz. Îsâ’nın dönüşü inancı, Müslümanlar ile Hıristiyanlar arasında ortak bir noktaya işaret etse de iki inancın anlayışı farklıdır. Hıristiyanlıkta Îsâ’nın ilahlığı ve çarmıha gerilişi esastır; İslam’da ise Îsâ, Allah’ın kulu ve elçisidir, öldürülmemiş ve çarmıha gerilmemiştir (Nisâ, 4/157). Hadislerde haçı kıracağı bilgisi, bu yanlış inancın ortadan kalkacağını ifade eder. Bu bilgi, bugünün Hıristiyanlarına yönelik düşmanlık için gerekçe yapılamaz. Kur’an Hıristiyanlara karşı adil ve nezaketli olmayı öğütler (Mâide, 5/82; Ankebût, 29/46). Dolayısıyla bu rivayetler kardeşlik ve barış bilinciyle birlikte okunmalıdır.

Dönüşün hikmeti

Âlimler Hz. Îsâ’nın dönüşünün birkaç hikmeti olduğunu belirtir. Birincisi, ona iman eden ve ona dair yanlış inanç taşıyan kimselere hakikatin gösterilmesidir; ikincisi, Deccal gibi büyük bir fitneyi bertaraf etmesi; üçüncüsü ise Hz. Muhammed’in ümmetinin şerefini göstermesidir. Ayrıca Hz. Îsâ’nın ölümü tatması gerektiğinden, Kur’an’ın “Her nefis ölümü tadacaktır” ilkesi onun için de geçerli olacaktır. Bu sebeple dönüş sonrasında vefat edeceği hadislerde bildirilir.

İnançla ilgili hassas noktalar

Hz. Îsâ’nın dönüşü, bazı kimselerce siyasi veya mezhepsel söylemlere alet edilmiştir. Güncel bir şahsı “Îsâ’nın dönüşü” veya “Mehdi” olarak sunmak ilmî dayanaktan yoksundur. Peygamberimiz Hz. Îsâ’nın sıfatlarını açıkça tarif etmiştir: Orta boylu, kırmızıya çalan beyaz tenli, ince bir elbise içinde ve saçlarından su damlıyormuş gibi görünür (Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Îmân). Bu tarifler, sadece onun şahsına ait özellikler olarak anlaşılır; kimsenin bu özellikleri iddia etmesi onu Îsâ yapmaz.

Ayrıca peygamberlik iddiasıyla ortaya çıkanlar yalancıdır; “Benden sonra peygamber yoktur” hadisi (Buhârî, Megâzî; Müslim, Fezâil) hatemü’n-nübüvvet inancını koruyan temel delildir. Hz. Îsâ’nın dönüşü bu esasa aykırı değildir; çünkü onun peygamberliği Hz. Muhammed’den önceye aittir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Îsâ kıyamet öncesi tekrar gelecek mi?

Ehl-i Sünnet’e göre evet. Buhârî ve Müslim’deki mütevâtir rivayetler Meryem oğlu Îsâ’nın kıyamet öncesinde ineceğini bildirir. Nisâ 159 ve Zuhruf 61 ayetleri de buna işaret olarak yorumlanır.

Îsâ aleyhisselam nerede inecek?

Müslim’deki hadise göre Dımeşk’in doğusundaki beyaz minare yanında, iki melek kanadına dayanmış hâlde inecektir. Rivayetteki yer ve ayrıntılar bazı yorumlara konu olmuştur.

Îsâ yeni bir din mi getirecek?

Hayır. Hadislere göre Muhammed şeriatıyla hükmedecek, haçı kıracak, domuzu öldürecek ve cizyeyi kaldıracaktır. Yeni bir şeriat getirmeyecek, Hz. Muhammed’in ümmetinden biri gibi davranacaktır.

Hz. Îsâ’nın inişi Müslümanlıkta iman esası mıdır?

Âlimlerin çoğuna göre sahih ve mütevâtir hadislerle sabit olduğundan kabul edilmesi gerekir. Ancak iman esasları listesinde müstakil madde olarak yer almaz; ahiret ve gaybî haberler kapsamında ele alınır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 3 Ekim 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Zuhruf Suresi (43/61), Nisâ Suresi (4/157-159), Âl-i İmrân Suresi (3/55); Buhârî, Enbiyâ ve Büyû'; Müslim, Îmân ve Fiten; Ebû Dâvûd, Melâhim; Tirmizî, Fiten; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Îsâ" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →