🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Kadınlar Kabristana Giremez mi? Fıkıh Görüşleri

Halk İnanışları ve HurafelerGüncelleme: 19 Ağustos 20269 dk okuma

Kadınlar kabristana girebilir mi? Kabir ziyaretine dair hadisler, Hz. Aişe'nin ziyareti, mezheplerin görüşleri ve kadınlar için ziyaret adabı.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Kabir Ziyaretinin Genel Hükmü
  • Hz. Aişe'ye Öğretilen Dua
  • Lanet Hadisi ve Yorumu

Kadınların kabristana girmesinin kesin bir yasağı yoktur. Hz. Peygamber Hz. Aişe’ye kabir ziyareti duası öğretmiştir; mezheplerde farklı görüşler olmakla birlikte çağdaş âlimlerin çoğu, feryat ve bidatlardan uzak durmak şartıyla kadınların da ziyaret edebileceğini belirtir.

Kabir Ziyaretinin Genel Hükmü

Hz. Peygamber, “Ben sizi kabir ziyaretinden men etmiştim; şimdi ziyaret edin, çünkü o ahireti hatırlatır” buyurmuştur (Müslim, Cenâiz; Tirmizî, Cenâiz). Bu hadis ziyaretin genel olarak mübah, hatta tavsiye edilen bir davranış olduğunu gösterir. Ziyaretin hikmeti; ölümü hatırlamak, ibret almak ve ölenlere dua etmektir.

Hadiste “siz” ifadesinin yalnızca erkekleri mi yoksa kadınları da mı kapsadığı fakihlerce tartışılmıştır. Çoğunluğa göre hitap kadınları da kapsar. Hz. Peygamber’in bu iznini verdikten sonra kadınlar da ziyaret etmiş, bazıları kabir başında ağlamıştır. Hz. Peygamber, bir kabir başında ağlayan bir kadına “Allah’tan kork ve sabret” demiş, ancak ziyaretini yasaklamamıştır (Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz).

Hz. Aişe’ye Öğretilen Dua

Müslim’de geçen bir rivayete göre Hz. Aişe, Hz. Peygamber’e kabristana gittiğinde ne diyeceğini sorduğunda, ona şu duayı öğretmiştir: “Es-selâmü alâ ehli’d-diyâri mine’l-mü’minîne ve’l-müslimîn… Allah bizden öncekilere ve sonrakilere rahmet etsin” (Müslim, Cenâiz). Bu rivayet, kadınların da kabristana gidebileceğine dair en güçlü delillerden sayılır. Çünkü Hz. Peygamber onu yasaklamak yerine dua öğretmiştir.

Ayrıca Hz. Aişe’nin, kardeşi Abdurrahman vefat edip Mekke dışında defnedildiğinde kabrini ziyaret ettiği rivayet edilir (Tirmizî, Cenâiz). Bu uygulama, sahabe döneminde kadınların kabir ziyaretinin bilindiğini gösterir.

Lanet Hadisi ve Yorumu

Tirmizî ve Ebû Dâvûd’da kabirleri çok ziyaret eden kadınlara lanet edildiğini bildiren rivayet geçer (Tirmizî, Cenâiz). Âlimler bu rivayeti şöyle yorumlar: Birincisi, ziyaretin yasaklandığı dönemdeki hükümdür ve sonradan neshedilmiştir. İkincisi, “çok ziyaret eden” ifadesi, ziyaretin vazifelerini ihmal edecek, ağlayıp feryat edecek şekilde sık ziyaret edenleri anlatır. Üçüncüsü ise hadisin senedinin zayıf bulunmasıdır. Her hâlükârda, kadınların kabristana tamamen girmeyeceği hükmü bu rivayetten çıkmaz.

Mezheplerin Görüşleri

Hanefî mezhebinde kadınların ziyareti konusunda farklı görüşler vardır: Bazı kaynaklar mekruh, bazı kaynaklar ise, feryat ve yüksek sesle ağlama gibi yasaklardan uzak durmak şartıyla caiz görür. Mâlikîlerde yaşlı kadınlara serbestlik tanınırken genç kadınlar için sakınca görülür. Şâfiîler ise ziyaretin kadınlar için de mübah olduğunu söyleyenler ve mekruh sayanlar şeklinde ikiye ayrılır. Hanbelîlerde de benzer farklılıklar mevcuttur.

Günümüzde birçok fetva kurumu, edeplerine riayet edildiğinde kadınların kabristana gitmelerinde sakınca olmadığını belirtmektedir. Türkiye’de Diyanet de bu yöndeki görüşü benimsemiştir. Kadınların cenazeye katılımı konusundaki ayrıntı için kadınların mezar ziyareti ve cenazeye katılımı yazısı yol göstericidir.

Halk Arasındaki Yasaklar ve Hurafeler

Anadolu’da bazı yörelerde kadınların kabristana girmesinin uğursuzluk getireceği, hayızlı kadının mezarlığa girince ölüye zarar vereceği veya genç kadının ziyaretinin kısmeti kapatacağı gibi inanışlar vardır. Bu inanışların dinî dayanağı yoktur. Hayızlı kadın konusunda da temizlik halleri açısından mescit hükümleri vardır, ancak mezarlık için bu yasak geçerli değildir. Aynı konu hayızlı kadın mutfağa giremez mi yazısında benzer hurafeler üzerinden anlatılmıştır.

Bazı yerlerde kadınların cenaze namazına katılmasının ve cenazenin arkasından gitmesinin yasak olması, yerel gelenekten kaynaklanır. Hz. Peygamber, “Cenazeyi takip etmekten bize yasak getirildi, ama kesin yasak getirilmedi” anlamında Ümmü Atiyye’den rivayet edilen bir hadisle (Buhârî, Cenâiz; Müslim, Cenâiz) bu konunun kesin bir yasak olmadığını göstermiştir.

Ziyaret Sırasında Edepler

  • Selam vermek ve ölenler için dua etmek.
  • Yüksek sesle ağlamamak, yaka paçayı yırtmak gibi cahiliye alışkanlıklarından kaçınmak.
  • Kabirlere basmamak, üzerine oturmamak, kabirlerin üzerinde yemek yememek.
  • Kabirden medet ummamak, adak adamamak; bu konuda türbelerden medet ummak ve doğru ziyaret yazısına bakmak.
  • Mahremiyet ve kıyafet kurallarına uymak, kalabalık ve karışık ortamdan kaçınmak.

Sonuç

Kadınların kabristana girmesi dinen kesin yasak değildir; edebine uyulduğunda bir sakınca yoktur. Bu mesele fıkhî görüş farklarını barındırdığı için kişi güvenilir bir fetva mercisine başvurabilir. Özetle önemli olan; ziyaretin ahireti hatırlatma ve dua etme gayesiyle yapılmasıdır.

Ölüme Hazırlık ve Ziyaretin Faydası

Kabir ziyaretinin kadınlar için de bir tefekkür vesilesi olduğu unutulmamalıdır. Bir yakınını kaybeden kadın için mezar başında dua etmek, duygusal boşalma ve manevi teselli sağlar. Psikologlar da yas sürecinde kayıp yaşayan insanların ölenin kabrini ziyaret etmesinin, kaybı kabullenmede yardımcı olduğunu belirtir. İslam’ın yasaklamadığı bu faydalı uygulamaya sırf geleneksel çekinceler yüzünden engel olmak, kadınların dinî ve duygusal ihtiyaçlarını görmezden gelmektir. Elbette ziyaret sırasında dikkat edilecek hususlar vardır; fakat bunlar kadınlara özgü değil, tüm ziyaretçileri bağlayan edeplerdir. Ziyaretin zamanı, mekânı ve yöntemi konusunda aile içinde birlikte karar vermek, güvenlik ve rahatlık açısından da uygun olur. Kadınların ziyaret sırasında yalnız kalmamaları, özellikle ıssız mezarlıklarda bir yakınıyla gitmeleri güvenlik açısından tavsiye edilebilir. Mezar ziyaretlerinde başka bir önemli konu da kabir üzerine dikilen bitkiler ve süslemelerdir; bunun için mezar taşına fotoğraf koymak caiz mi yazısına da bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kadınların kabristana girmesi yasak mıdır?

Hayır. Kesin bir yasak yoktur. Hz. Peygamber Hz. Aişe’ye kabir ziyaretinde okunacak duayı öğretmiştir. Mezhepler arasında ayrıntılı görüş farkları olsa da yaygın kabul, edebe uyulması şartıyla kadınların da ziyaret edebileceğidir.

Kadınlara kabir ziyareti hakkında lanet hadisi var mı?

Tirmizî’de kabir ziyaretçisi kadınlara lanet edildiğini bildiren rivayet vardır; âlimler bunu aşırı ağlayıp feryat eden ya da ziyareti sık yapan kadınlarla ilgili olarak yorumlamıştır.

Gidince ne yapılmalı?

Selam vermek, kabir sahiplerine dua etmek, Kur’an okuyup sevabını bağışlamak, ağlayıp bağırmamak ve bidatlardan kaçınmak uygundur.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ziyaret" ve "Kabir" maddeleri; Müslim, Cenâiz (Hz. Aişe'nin kabir ziyareti duası); Tirmizî, Cenâiz; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Soru-Cevap (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ziyaret" ve "Kabir" maddeleri
  2. Müslim, Cenâiz (Hz. Aişe'nin kabir ziyareti duası); Tirmizî, Cenâiz
  3. Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Soru-Cevap (diyanet.gov.tr)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.