Büyü ve Sihir Gerçek mi? İslam’ın Bakışı ve Korunma
Büyü ve sihir gerçek mi? Kur'an'da Harut-Marut, Hz. Peygamber'e büyü yapıldığı rivayeti, sihrin hükmü, korunma duaları ve medyumlara karşı tutum.
- Kur'an'da Sihir
- Hz. Peygamber'e Büyü Rivayeti
- Sihrin Hükmü
Büyü (sihir), İslam’a göre varlığı Kur’an’da anılan ancak yasaklanmış, büyük günahlardan sayılan bir uygulamadır. Etkisi ancak Allah’ın izniyle gerçekleşir. Müslümanın büyüden korunma yolu Allah’a sığınmak, zikir ve tedbirdir; büyücülere başvurmak ise haramdır.
Kur’an’da Sihir
Kur’an’da sihir birkaç yerde geçer. En önemli ayet Bakara Suresi’nde Harut ve Marut kıssasıdır: “Şeytanlar, Süleyman’ın hükümranlığı hakkında uydurduklarına uydular… Fakat şeytanlar küfre saptılar; insanlara sihri öğretiyorlardı” (Bakara Suresi, 2/102). Aynı ayette sihrin, karı ile koca arasını ayırabilecek bir etkiye sahip olabildiği ancak bunun ancak Allah’ın izniyle gerçekleşeceği bildirilir. Bu ifade, sihrin bağımsız bir güç olmadığını gösterir.
Firavun’un sihirbazları da Kur’an’da anlatılır: Hz. Musa’ya karşı sihirbazlar ipleri ve değnekleri atar, insanların gözlerini büyülerler; “Onların sihri sebebiyle ipler ve değnekler ona hareket ediyormuş gibi göründü” (Tâhâ Suresi, 20/66). Bu ayet, sihrin bir tür göz yanılsaması olabileceği yönünde yorumlara dayanak olmuştur. Sonunda sihirbazlar Musa’nın mucizesini görünce iman etmişlerdir.
Hz. Peygamber’e Büyü Rivayeti
Buhârî ve Müslim’de, Yahudi Lebîd b. A’sam’ın Hz. Peygamber’e büyü yaptığı, bir müddet etkilendiği ve Felak ile Nâs surelerinin inmesiyle iyileştiği rivayet edilir (Buhârî, Tıb; Müslim, Selâm). Bu rivayet hadis âlimlerince sahih kabul edilmekle birlikte, kimi kelamcılar akıl ve nübüvvet açısından yorumlamış ve etkinin yalnızca bedensel/hayal düzeyde kaldığını, tebliğ ve vahiy konusunda herhangi bir kayba yol açmadığını belirtmişlerdir. Bu tartışma, İslam ilim geleneğinde kabul edilen bir ihtilaf alanıdır.
Rivayetten çıkarılan sonuç şudur: Sihir bir hakikat olarak kabul edilse bile, onun çaresi Kur’an ve duadır. Felak ve Nâs sureleri “Muavvizeteyn” olarak adlandırılır ve her gece okunması tavsiye edilir.
Sihrin Hükmü
Sihir yapmak, yaptırmak ve sihirbazlara inanıp onların dediğine uymak İslam’da yasaktır. Hz. Peygamber, “Helak edici yedi şeyden sakının” buyurduğunda ilk sırada Allah’a şirk koşmayı, ardından sihri saymıştır (Buhârî, Vesâyâ; Müslim, Îmân). Hanefî mezhebinde sihir yapan kişi için ağır hükümler söz konusudur; tövbe edip ıslah olması esastır. Ancak modern hukukta bu tür cezai hükümlerin uygulanmadığı, konunun bireysel tövbe ve dolandırıcılık suçları bağlamında değerlendirildiği hatırlatılmalıdır.
Büyü yapan kişiye gitmek, fal baktırmak, geleceği bildiğini iddia edenlere inanmak da yasaklanmıştır: “Kim bir kâhine gelip ona soru sorarsa, kırk gün namazı kabul olmaz” (Müslim, Selâm). Bu rivayetin yorumlanması hakkında kırk gün namaz kabul olmaz sözü doğru mu yazısında ayrıntı bulabilirsiniz.
“Büyü Yapıldı” İddialarına Dikkat
Günümüzde her sıkıntıyı “büyü” diye açıklayan bir eğilim vardır: Evlilik problemleri, işsizlik, hastalık, çocuk sahibi olamama… Çoğu zaman bunun ardında stres, iletişim eksikliği, tıbbi problem veya ekonomik zorluklar yatar. Bunları büyüye bağlamak, sorunun gerçek çözümüne engel olur ve dolandırıcıların istismar alanı yaratır. Dolayısıyla bir kimse, gerçekten büyü olup olmadığını araştırırken önce tıbbi, psikolojik ve sosyal sebepleri değerlendirmelidir.
Kaynakları sağlam din görevlileri, bu kişilere manevi destek sağlar ancak ücret karşılığı ritüel, kâğıt yazma ve para talep etme gibi uygulamalardan uzak durmayı tavsiye eder. Bu konunun pratiği için medyumlar ve cinci hocalara gitmek yazısı faydalıdır.
Korunma ve Şifa Yolları
- Sabah ve akşam Âyetü’l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okumak (Tirmizî, Deavât; Ebû Dâvûd, Edeb).
- Bakara Suresi’ni evde okumak ya da dinlemek; “Şeytan Bakara okunan evden kaçar” hadisi rivayet edilmiştir (Müslim, Müsâfirîn).
- Besmele ile işe başlamak, tevekkül ve duayı terk etmemek.
- Gerekirse doktora ve psikoloğa da başvurmak; maddi ve manevi tedaviyi bir arada yürütmek.
- Büyü iddiası durumunda yetkin bir din görevlisine danışmak, şüpheli kişilere para vermemek.
Cin ve Nazar İle İlişkisi
Büyü, cin ve nazar konuları sıklıkla birbirine karıştırılır. Cin çarpması cin çarpması gerçek mi yazısında, nazar ise nazar gerçek mi yazısında ele alınmıştır. Her birinin hükmü ve korunma yolu farklı açılardan incelenmelidir, fakat ortak ilke Allah’a sığınmadır.
Özetle büyü İslam’da ciddiye alınan fakat korkulacak bir güç olarak sunulmayan bir meseledir. Mümin, Allah’ın koruması altında olduğunu bilir ve büyücülerden medet ummaz.
Sihirbazlık ve Gösteri Sanatı Ayrımı
Günümüzde sahnede yapılan illüzyon gösterileri ile dinî terimle anılan sihir birbirinden ayrılmalıdır. İllüzyonistler, el çabukluğu ve optik hilelerle izleyiciyi şaşırtır; bunu gizli güçlerle ya da şeytanlarla iş birliğiyle yaptıklarını iddia etmezler. Eğlence amaçlı bu tür gösterilerin hükmü, iddia ve içerik bakımından değerlendirilir; âlimler bunun gaybı bildiğini veya doğaüstü güç taşıdığını iddia etmesi, halkı aldatması ya da haram içerik barındırması hâlinde sakıncalı olduğunu söylerler. İslam hukukunda sihir, kötülük veya inkâr amacı taşıyan, şeytanlarla ilişkili bir uygulamayı ifade ettiğinden, sahne hileleri kavramsal olarak ayrı tutulur.
Bu ayrımı bilmek özellikle çocuklara yönelik gösterilerde önemlidir. Çocuğa “bu bir el çabukluğu, hile” diye açıklamak, hem merakı eğitime çevirir hem de hurafeye karşı bağışıklık kazandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
İslam’a göre sihir gerçek midir?
Kur’an sihrin varlığından söz eder (Bakara 2/102); fakat sihir de Allah’ın izniyle etki eder. Âlimlerin çoğu sihri gerçek bir etki olarak kabul eder; bir kısmı ise çoğu zaman göz boyama ve telkin olduğunu belirtir.
Sihir yapmak veya yaptırmak caiz midir?
Hayır. Sihir büyük günahlardandır; ayet ve hadislerde yasaklanmıştır. “Yedi helak edici şeyden kaçının” hadisinde sihir de sayılır (Buhârî, Vesâyâ; Müslim, Îmân).
Büyüden korunmak için ne yapılmalı?
Sabah-akşam zikirleri, Âyetü’l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs sureleri ve düzenli namaz önerilir. Ayrıca büyü iddialarının arkasında tıbbî sebepler de olabileceği için doktora başvurmak da ihmal edilmemelidir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sihir" maddesi; Bakara Suresi (2/102); Felak Suresi (113); Buhârî, Tıb; Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Soru-Cevap (diyanet.gov.tr)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sihir" maddesi
- Bakara Suresi (2/102); Felak Suresi (113); Buhârî, Tıb
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Dinî Soru-Cevap (diyanet.gov.tr)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.