Kur’an’da Geçen İsimler: Çocuklara İsim Seçimi Rehberi
Kur'an'da geçen peygamber, salih kişi ve sıfat isimleri; çocuk isim seçerken anlam, telaffuz ve hassasiyet. Meryem, Yusuf, Hâcer, Nûh gibi isimler ve dikkat edilecekler.
Kur’an’da geçen isimler çocuk adı olarak tercih edilebilir; peygamber isimleri, Meryem gibi salih kadınlar ve manası güzel sözcükler arasından seçim yapılabilir. İsim seçerken anlam, telaffuz, ailenin hassasiyeti ve çocuğun gelecekte taşıyacağı yük birlikte düşünülmelidir. Seçim yaparken manası bilinmeyen kelimelerden kaçınılması en sağlıklı yoldur.
Peygamber isimleri
Kur’an’da yirmi beş peygamberin adı geçer. Bunlar arasında Âdem, İdris, Nûh, Hûd, Sâlih, İbrâhim, Lût, İsmâil, İshâk, Yâkûb, Yûsuf, Şuayb, Mûsâ, Hârûn, Dâvûd, Süleyman, Eyyûb, Zekeriyyâ, Yahyâ, İlyâs, Elyesa, Zülkifl, Yûnus, Îsâ ve Muhammed vardır. Bu isimler Türkiye’de de çok yaygındır. Peygamber isimleri taşıyan çocuğa, o ismin anlamı ve peygamberin hayatından bir örnek öğretmek iyi bir eğitim vesilesi olur.
Kur’an’daki kadın isimleri
Kur’an’da adı geçen tek kadın Meryem’dir (Hz. Îsâ’nın annesi). Diğer salih kadınlar adlarıyla anılmasa da Kur’an kıssalarında örnek gösterilmiştir: Hz. Hâcer, Hz. Sâra gibi isimler tefsir kaynaklarında bilinir. Bunun yanında Âsiye (Firavun’un eşi) ismi Kur’an’da geçmez ama “Firavun’un karısı” şeklinde anılır; tefsir geleneği ona Âsiye adını verir. Bu isimler geleneksel olarak kız çocuklarına konulur.
Kur’an’daki güzel sözcükler
Kur’an’da geçen bazı kelimeler isim olarak kullanılır: Nûr (ışık), Hüda (hidayet), Rahma (merhamet), Reşad (doğruyu bulan), Selma ve Selim (huzur ve esenlik), Kevser (cennet nehri) ve Furkan (hak ile batılı ayıran). Furkan, Kur’an’ın isimlerinden biridir ve aynı zamanda 25. surenin adıdır. Bu isimler anlam olarak güzel ve Kur’an’la bağ kuran tercihler olarak görülür.
Bazı isimlerde dikkat edilecekler
Her Kur’an kelimesi isim olarak uygun olmayabilir. Örneğin Firavun, Kârûn, Hâmân gibi isimler olumsuz kişilikleri çağrıştırdığı için tercih edilmez. İblis, Şeytan ve benzeri kelimeler de uygun değildir. Ayrıca bazı kelimeler günümüz Türkçesinde farklı çağrışımlar taşıyabilir; ismin yalnızca Arapçadaki değil, Türkçedeki algısına da bakılmalıdır. Sakıncalı isimler için çocuğa hangi isimler konulmaz yazısı faydalıdır.
Sure adları
Kur’an sure adlarından Yâsîn, Tâhâ ve Hâ-Mîm gibi harflerle başlayan sure adlarını isim olarak koymak konusunda âlimler ihtiyatlı davranmıştır; çünkü bunlar Kur’an’ın harf başlangıçları olup anlamları Allah’a aittir. Yâsîn ve Tâhâ’nın isim olarak kullanımı yaygın olsa da, bazı âlimler bu kullanımı doğru bulmaz. Meryem, Yusuf, Lokman, Nûr, Furkan ve Kevser gibi anlamlı sure adları daha rahat tercih edilir.
Sahabe ve ehl-i beyt isimleri
Kur’an dışında hadis ve sîre kaynaklarındaki sahabe isimleri de çocuklara verilir: Ömer, Osman, Ali, Hamza, Halid, Bilal; Hatice, Âişe, Fatma, Zeynep, Rukiyye gibi. Bu isimlerin seçimi, o şahsiyetin hayatını örnek almak niyetini taşıyabilir. Sahabe hanımlardan kız çocuk isimleri yazısında ayrıntılı bir liste bulunur.
Seçim süreci
- Anlamı güzel, telaffuzu kolay isimleri aday listesine almak,
- Ailede aynı ismi taşıyan kişi varsa karışıklığı önlemek,
- Çocuğun yaşayacağı çevrede ismin nasıl okunacağını düşünmek,
- İstişare ve istihare ile karar vermek.
Daha geniş çerçeve için isim koyma adabı yazısı okunmalıdır.
Doğru telaffuz ve yazım
Arapça kökenli isimler Türkçede farklı yazılıp söylenebilir; harf uyumsuzlukları nüfus kaydı, okul ve resmî belgelerde sorun çıkarabilir. İsmin Türkçedeki yazımı Türk Dil Kurumu imlasına uygun olmalı, mümkünse bir hecede uzatma işareti bulunan kelimeler sade biçimde yazılmalıdır. Çocuk büyüdüğünde ismini ifade etmekte zorlanmaması için telaffuz kolaylığı da değerlendirilmelidir. Örneğin Hz. Peygamber’in Arapça adı Muhammed, Türkçede Muhammet veya Mehmet biçimleriyle de kullanılmaktadır.
Konuyla bağlantılı olarak Allah’a En Sevimli İsimler: Abdullah ve Abdurrahman Hadisi başlıklı yazı da okunmaya değer.
Sıkça Sorulan Sorular
Kur’an’da kaç peygamber ismi geçer?
Yirmi beş peygamberin adı geçer; Muhammed, Ahmed, İbrahim, Musa, İsa gibi isimler bunlar arasındadır.
Yâsîn ismini çocuğa koymak caiz mi?
Yaygın olsa da bazı âlimler harfle başlayan sure adlarını isim yapmayı uygun bulmaz. Tercihte ihtiyatlı davranılabilir.
Kur’an’da geçen her kelime isim olur mu?
Hayır. Olumsuz kişilik veya kavram çağrıştıran kelimeler isim olarak tercih edilmez.
Meryem ismi uygun mu?
Evet. Kur’an’da adı geçen tek kadın olan Hz. Meryem’in ismi çok sevilir ve yaygındır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim; Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri; TDV İslâm Ansiklopedisi, "İsim" maddesi; Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Kur'an-ı Kerim
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Tefsiri
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "İsim" maddesi
- Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.