Akika Hayvanı: Erkek ve Kız Çocuk İçin Kaç Koyun Kesilir?

Bu yazıda öğrenecekleriniz

İki koyun, bir koyun rivayeti
Mezheplerin yaklaşımı
Hayvanın nitelikleri

Akika için hadiste erkek çocuğa denk iki koyun, kız çocuğa bir koyun kesilmesi bildirilir. Peygamberimiz, torunları Hasan ve Hüseyin için birer koyun kesmiştir. Bu nedenle bir koyun da yeterli kabul edilir. Büyükbaş hayvan konusunda mezhepler arasında farklı görüşler bulunur. Sayı ve nitelik konusunda gücü yetmeyene yük yüklenmez.

İki koyun, bir koyun rivayeti

Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de Hz. Âişe’den rivayet edilen hadise göre Peygamberimiz, erkek çocuk için birbirine denk iki koyun, kız çocuk için bir koyun akika kesilmesini emretmiştir. Bu hadis, erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir sayısının esas olduğunu gösterir. Cumhur âlimler bu sayıyı sünnet kabul eder. Yine Ebû Dâvûd’da İbn Abbas’tan gelen rivayette Peygamberimiz Hasan ve Hüseyin için birer koyun kesmiştir; bu da erkek çocuk için bir koyunun da yeterli olacağını gösterir.

Mezheplerin yaklaşımı

Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri, erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilmesini sünnet olarak görür. Mâlikîler ise hem erkek hem kız çocuk için tek bir koyunu yeterli sayar. Hanefîler akikayı farz veya vacip kabul etmemekle birlikte müstehap sayar ve sayı konusunda geniş davranır. Maddi imkânı sınırlı ebeveyn, erkek çocuk için bir koyunla yetinebilir. Bu görüş, Hasan ve Hüseyin’in akikasına dayanır.

Hayvanın nitelikleri

Akika hayvanı, kurbanlık hayvanlarda aranan niteliklere sahip olmalıdır: gözü, ayağı ve diğer organları sağlam, hastalıksız, zayıf olmayan ve kurbanlık yaşa gelmiş olması gerekir. Koyun ve keçi kurbanlık yaşa en az bir yaşını doldurmuş olmalıdır; bazı kaynaklarda altı aylık kuzu da akika için caiz görülür. Kör, topal, aşırı zayıf veya hasta hayvan akika için uygun değildir. Hayvanın sağlıklı ve ihtiyacı karşılayacak durumda olması aranır.

Büyükbaş hayvan kesilir mi?

Hanbelî ve Şâfiî kaynaklarında sığır veya deve ile akika yapılmasının caiz olduğu, ancak koyun veya keçinin daha faziletli olduğu belirtilir. Büyükbaş hayvana ortaklık konusunda ise görüş ayrılığı vardır; bazı âlimler yedi çocuk için bir sığırın yeteceğini söyler, bazıları ise akikada ortaklığı uygun bulmaz. İhtiyatlı olan, her çocuk için ayrı bir küçükbaş hayvan kesmektir. Kurbanla akika arasındaki fark için akika kurbanı yazısına bakılabilir.

Çoğul doğumlarda sayı

İkiz veya üçüz doğumlarda her çocuk için ayrı akika kesilmesi gerekir; çünkü hadiste akika çocuğa bağlanmıştır. İkizler için gücü yetmeyen aile, her biri için en az birer koyun keserek sünneti yerine getirebilir. Birden fazla çocuk için tek hayvan kesmek yeterli değildir. Maddi güçlük bu durumda bir bahane değil, ertelemek için geçerli bir sebeptir.

Gücü yetmeyenler için kolaylık

Akika bir ibadet olmakla birlikte, güç yetirilemiyorsa zorunlu değildir. Hanefî kaynakları akikayı farz veya vacip saymaz; Şâfiî ve Hanbelîler sünnet-i müekkede kabul eder. Hz. Peygamber’in kolaylaştırma ilkesi burada da geçerlidir. Gücü yeten aile, imkân bulduğunda keser; aksi halde bu sünnetin ecri niyetle de kazanılır. Borç altına girerek kesmek tavsiye edilmez.

Niyet ve dua

Akika keserken niyet, çocuğun doğumuna şükür ve Allah’a yaklaşmaktır. Kesim sırasında besmele ve tekbirle birlikte “Allahümme minke ve leke” dualarının okunması, hadislerde aktarılan uygulamaya uygundur. Dua ve kesim adabı için akika kesim adabı ve okunan dua yazısı okunabilir. Et dağıtımı için akika etinin dağıtımı yazısına göz atın.

Kurbandan farkı

Akika ile Kurban Bayramı’nda kesilen kurban birbirinden farklı ibadetlerdir. Kurban zengine vacip olan, belirli günlerde kesilen bir ibadettir; akika ise çocuğun doğumu sebebiyle yapılan ve zamanı çocuğun doğum gününe bağlanan bir sünnettir. Akikada hisse usulü yaygın değildir; her çocuk için ayrı hayvan hedeflenir. Bu fark, iki ibadetin niyet, zaman ve dağıtım usulünde de ayrışmasına yol açar.

Bu bağlamda Akika Hangi Gün Kesilir? Yedinci Gün ve Gecikme Durumu yazısı da konuya farklı bir yönden ışık tutar.

Sıkça Sorulan Sorular

Erkek çocuk için iki koyun şart mı?

Sünnet olan iki koyundur. Gücü yetmeyen bir koyunla yetinebilir. Hasan ve Hüseyin için birer koyun kesilmiştir.

Kız çocuk için kaç koyun yeterli?

Bir koyun yeterlidir. Bu sayı hadisle belirlenmiştir.

Akikada hisse alınır mı?

Mezhepler arasında görüş ayrılığı vardır. İhtiyat, her çocuk için ayrı küçükbaş hayvan kesmektir.

İkizler için kaç hayvan kesilir?

Her çocuk için ayrı akika kesilir. İkiz erkekse her birine iki koyun, kızsa bir koyun düşer.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 28 Ekim 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Dahâyâ; Tirmizî, Edâhî; Nesâî, Akîka; İbn Kudâme, el-Muğnî; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Akîka" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →