Bebeğin Kulağına Ezan Okunması ve Kamet Getirilmesi

Bebeğin sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okunması, âlimlerin çoğunluğunca müstehap kabul edilen güzel bir uygulamadır. Rivayetlerin senedi tartışmalı olsa da amelde benimsenmiştir. Amaç, bebeğin ilk duyduğu sözlerin tevhid ifadeleri olması ve hayırlı bir başlangıç yapılmasıdır.

Dayanak Olan Rivayetler

Ebû Râfi’ (r.a.) şöyle anlatır: “Fâtıma Hasan’ı doğurduğunda Rasûlullah’ı onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okurken gördüm” (Ebû Dâvûd, Tirmizî). Tirmizî bu hadisi “hasen sahih” olarak nitelendirmiştir; ancak bazı hadis âlimleri senedinde zayıflık bulunduğunu belirtmiştir. Beyhakî’nin Şu’abü’l-îmân’ında ise Hüseyin b. Ali’den, çocuğun sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okunmasının çocuğu ümmü’s-sıbyân (çocukların hastalığı) denilen zarardan koruyacağına dair bir rivayet bulunur (senedi zayıftır). Zayıf rivayetlerin fezail konusunda amel için kullanılması konusunda âlimlerin ölçüleri vardır; bu uygulama genel olarak İslam dünyasında yaygın şekilde benimsenmiştir.

Nasıl Yapılır?

1. Bebek doğduktan ve temizlendikten sonra, mümkün olan en kısa sürede ses tonu yumuşak ve yüksek olmayacak şekilde ezan okunur.
2. Sağ kulağına ezan, sol kulağına kamet okunur.
3. Ezanda “hayye ale’s-salâ” ve “hayye ale’l-felâh” derken yüz sağa ve sola çevrilmesi şart değildir; bebeği rahatsız etmemek esastır.
4. Okuyan kişi baba, dede, imam veya hayırlı bir yakın olabilir.
5. Ardından bebek için hayır duası yapılır.

Ezan sırasında sesi çocuğun kulağına çok yaklaştırıp yüksek sesle okumamak gerekir; amaç bebeğin korkmaması ve huzur içinde ilk tevhid kelimelerini duymasıdır.

Hikmeti

Âlimler bu uygulamanın birkaç hikmetini zikreder: Bebeğin dünyaya geldiğinde ilk duyacağı kelimelerin tevhid kelimeleri ve ezan olması, imana işaret eden bir başlangıçtır. Ayrıca ezanın şeytanı uzaklaştırdığı hadislerle bildirildiği için (Buhârî, Müslim), bebeğin şeytanın zararından korunması niyetiyle okunduğu yorumu yapılmıştır. Bunun yanında bu uygulama, ebeveynin çocuğun dinî terbiyesine doğumdan itibaren başlama bilincini gösterir. Elbette bebek bu sözleri anlamaz; fakat ebeveyn, niyet ve duayla çocuğunu Allah’a emanet etmiş olur. Bu amaçla eğitim ilkeleri için çocuk eğitiminde İslami ilkeler yazısı okunabilir.

Tahnik: Damağa Hurma Sürmek

Enes ve Ebû Mûsâ el-Eş’arî’nin rivayetlerine göre Peygamber Efendimiz’e yeni doğan çocuklar getirilir, o da onlar için bereket duası eder ve damaklarına hurma çiğneyip sürerdi (Buhârî, Müslim). Abdullah b. Zübeyr, hicretten sonra Medine’de doğan ilk Müslüman çocuk olarak Peygamber Efendimiz’in tahnik ettiği çocuktur. Tahnik sünnettir; salih bir kişi tarafından yapılması tercih edilir. Günümüzde hurma bulunamazsa tatlı bir madde kullanılabilir; ancak bebeğin sağlığı için doktor tavsiyesine uymak ve anne sütünün önceliğini unutmamak gerekir. Tıbbi açıdan yeni doğan bebeklere ağızdan başka madde vermeden önce uzman görüşü almak yerinde olur.

Doğum Sonrası Diğer Sünnetler

• İsim koymak: Güzel anlamlı bir isim seçmek (çocuğa isim koyma adabı yazısına bakınız).
• Akika kurbanı: Yedinci gün veya imkân bulunan başka bir günde kesilir.
• Saç tıraşı ve sadaka: Bebeğin saçı tıraş edilip ağırlığınca gümüş değerinde sadaka verilmesi.
• Hayır duası: Anne ve bebek için dua etmek, tebrikleşmek.
• Emzirme: Bebeğin anne sütüyle beslenmesi, iki yıla kadar emzirmenin tavsiyesi (Bakara, 2/233).

Annenin doğum sonrası durumu hakkında lohusalık döneminde eşlerin durumu yazısı okunabilir.

Ezan Okurken Dikkat Edilecekler

Ezanın kendine özgü bir okunuş şekli vardır; ezberden ve doğru okunması gerekir. Baba ya da yakın akrabalar ezanı bilmiyorsa, imam veya müezzinden yardım istenebilir. Hastane ortamında hemşire ve doktorların çalışmalarını engellemeden, uygun zaman ve yerde yapmak gerekir. Bebeğin ilk saatlerinde sağlık kontrolleri öncelikli olduğundan, ezan ve kamet daha sonra da yapılabilir. Hatta doğumdan sonra birkaç gün içinde yapılması da mümkündür. Önemli olan, uygulamanın abartıya ve batıl inançlara dönüştürülmemesidir. Bu eylemin kendi başına koruyucu bir tılsım olmadığı, asıl koruyucunun Allah olduğu bilinmelidir.

Kız ve Erkek Bebeklerde Uygulama

Bu uygulama kız ve erkek bebeklerde aynı şekilde yapılır. Kız çocuklarının doğumunu hoş karşılamak ve onlara iyi bakmak, hadislerde büyük sevapla müjdelenmiştir: “Kim iki kız çocuğunu ergenlik çağına gelinceye kadar besleyip büyütürse, kıyamet günü ben ve o şu iki parmağım gibi bitişik geliriz” (Müslim). Doğumda cinsiyete göre ayrım yapmak, Cahiliye alışkanlığıdır ve Kur’an tarafından kınanmıştır (Nahl, 16/58-59). Her bebeğin doğumu, aile için bir nimet ve sorumluluk olarak karşılanmalıdır.

Sonuç

Bebeğin kulağına ezan ve kamet okunması, güzel bir sünnet-i hasene olarak kabul edilir. Tahnik, isim koyma ve akika ile birlikte doğum sonrası uygulamalar, çocuğun hayata dinî bilinçle başlamasını sağlar. Bu uygulamalar abartılmadan, sevgi ve duayla yapılmalı; bebeğin sağlığı her zaman önde tutulmalıdır.

Yaygın Yanlışlar ve Doğru Bilgi

Toplumda bu uygulamayla ilgili bazı yanlış inanışlar vardır: “Ezan okunmazsa bebek şeytana yakalanır”, “Kulağına ezan okunmayan bebek hastalanır” gibi sözler dinî bir temele dayanmaz. Bu uygulama müstehap bir sünnettir; terk eden günahkâr olmaz. Yine ezanın bebeğe mutlaka babası tarafından okunması gibi katı bir kural da yoktur. Bir diğer yanlış, ezanı gösterişli veya yüksek sesle okuyup bebeği korkutmaktır. Önemli olan; sevgi, dua ve ölçülülüktür. Ayrıca hastanelerde doğum sonrası bakım için bebeğin uzun süre aileden ayrı kalması gerekiyorsa, bu uygulamayı sonraya bırakmakta sakınca yoktur. Doğrusu, bilgisiz telkinlerle anne babayı endişelendirmemek ve hurafelerden uzak durmaktır.

Anne Baba İçin Hayır Duaları

Bebeğin dünyaya gelmesiyle birlikte aile için hem sevinç hem sorumluluk başlar. Anne baba şu duayı okuyabilir: “Rabbim! Bana ve anne babama verdiğin nimete şükretmemi, hoşnut olacağın salih amel işlememi bana ilham et. Neslimi de salih kıl” (Ahkâf, 46/15). Ayrıca “Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl, bizi takva sahiplerine önder yap” (Furkân, 25/74) duası da çok anlamlıdır. Bu dualarla çocuğun salih bir birey olarak yetişmesi niyaz edilir. Dua, eğitim çabasının yerine geçmez; ancak onun manevi desteğidir.

Çocuğun büyüdükçe ibadet bilincini kazanması için çocuklara namaz alışkanlığı nasıl kazandırılır yazısı da okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bebeğin kulağına ezan okumak sünnet midir?

Ebû Râfi’den rivayet edilen hadise dayanılarak müstehap kabul edilir. Rivayetin senedi tartışmalı olsa da âlimler bu uygulamayı kabul etmiştir.

Ezan hangi kulağa, kamet hangi kulağa okunur?

Ezan sağ kulağa, kamet sol kulağa okunur. Okuyan kişi tercihen babadır; imam veya yakın bir kişi de okuyabilir.

Tahnik nedir?

Yeni doğan bebeğin damağına çiğnenmiş hurma sürmektir. Peygamber Efendimiz çocuklar için bunu yapmıştır.

Ezan bebeğin doğumunun hemen ardından mı okunur?

Mümkünse doğumdan hemen sonra okunur; bu, bebeğin ilk duyduğu sözlerin tevhid olmasını sağlar.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 30 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ezan" ve "Tahnîk" maddeleri; Ebû Dâvûd ve Tirmizî, Edeb/Edâhî (Hz. Hasan'ın kulağına ezan rivayeti); Buhârî ve Müslim, Akîka ve Edeb (tahnik rivayetleri)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →