Lohusalık Süresi Kaç Gün? Kırk Günden Önce Temizlenme
Lohusalık (nifas) süresi en çok kaç gündür? Kırk gün kuralı, kırk günden önce kesilen kanın hükmü, namaz, oruç ve mezheplerin farklı görüşleri anlatılıyor.
- Nifasın tanımı
- Süre sınırları
- Kırk günden önce temizlenme
Lohusalık (nifas), doğumdan sonra gelen kanamanın dinî adıdır. Hanefî ve Hanbelî mezheplerinde en çok süre kırk gün, Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde altmış gündür; en az süre için sınır yoktur. Kan kırk günden önce kesilirse kadın gusül yapar ve namaz kılmaya, oruç tutmaya başlar.
Nifasın tanımı
Nifas, doğum sırasında ve sonrasında rahimden gelen kandır. Fıkıh kitaplarında “lohusalık” olarak da anılır. Hükümleri hayıza benzer: namaz kılınmaz, oruç tutulmaz, cima yapılmaz ve Kur’an tilaveti, Mushaf’a dokunma ve camiye girme konularında hayız hükümleri uygulanır. Nifas boyunca ibadet dışı işler, dua ve zikir serbesttir. Ayrıntılı ibadet hükümleri için âdet bittikten sonra gusül ve kaza namazları yazısına bakılabilir.
Süre sınırları
- En az süre: Hanefî mezhebinde nifasın en az süresi yoktur; doğumdan sonra bir an kan görülse bile nifas olabilir. Kan kesildiğinde kadın temizlenmiş sayılır.
- En çok süre: Hanefî ve Hanbelî mezheplerinde kırk gündür. Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde altmış gündür.
- Dayanak: Ümmü Seleme’den rivayet edilen hadise göre Peygamber döneminde nifaslı kadınlar kırk gün beklerdi (Ebû Dâvûd, Tahâret 121; Tirmizî, Tahâret). Muhaddisler hadisin senedini hasen kabul etmiştir; sahabenin de bu sürede ittifak ettiği belirtilir.
Kırk günden önce temizlenme
Kan kırk günden önce tamamen kesilirse, kadın nifastan temizlenmiş olur. Bu durumda gusül alır ve namaz ile oruç ibadetine başlar. Bu hüküm, hiçbir bekleme süresini şart koşmaz. Örneğin doğumdan on iki gün sonra kan kesilmişse kadın gusül yapar ve namaza başlar. Daha sonra, kırk gün dolmadan kan tekrar gelirse Hanefî mezhebinde bu kan, kırk günün içinde olduğu için nifas olarak değerlendirilir. Çünkü temizlik süresi on beş günden az olduğundan, iki kan arasındaki temizlik hükümsüz sayılır. Bu ayrıntı mezhebe göre değişebildiği için tereddüt halinde müftülüğe danışmak gerekir.
Kırk günden sonra kan devam ederse
Hanefî mezhebinde kırk günü aşan kan, kadının önceki doğumlardaki nifas alışkanlığına göre değerlendirilir. Alışkanlığı kırk günden kısaysa, alışkanlık gününe inilir ve fazlası istihaze sayılır. Alışkanlığı yoksa ya da kırk gün ise, kırkıncı günden sonrası istihaze kabul edilir. Kadın kırkıncı günden sonra gusül alır, namaz kılar, oruç tutar. Kanama devam ederse özür sahibi hükümleri uygulanır (istihaze kanı yazısında ele alınmıştır). Şâfiî mezhebinde ise altmış gün esas alınır.
Nifas döneminde ibadet
Lohusa kadın bu süre içinde namaz kılmaz, oruç tutmaz. Namaz kaza edilmez; Ramazan’a denk gelen günlerin orucu ise sonradan kaza edilir. Anne çocuğunu emziriyor ve temizlenmiş durumdaysa oruç konusunda sağlık ve emzirme kolaylıkları ayrıca değerlendirilir. Zikir, dua, salavat ve çocuğun terbiyesi gibi ibadet ve hayırlı işler ise devam eder.
Sağlık uyarıları
Doğum sonrası kanamanın aşırı olması, kötü kokulu olması, ateş ve karın ağrısı gibi belirtiler enfeksiyon veya komplikasyon göstergesi olabilir. Bu durumda dinî hüküm beklemeden bir doktora başvurmak gerekir. Dinî kolaylıklar, sağlığı koruma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; aksine sağlık, dinin korunması gereken beş temel değerinden biri olan nefsin muhafazasının parçasıdır.
İlgili konular
Düşük sonrası kanama için düşük ve kürtaj sonrası kanamanın hükmü, sezaryen doğum için sezaryen doğumda lohusalık hükümleri, hamilelik dönemindeki kan için hamilelikte gelen kanın hükmü yazıları incelenebilir.
Lohusalıkta cinsel ilişki ve diğer hükümler
Nifas süresince cinsel ilişki haramdır; kan kesildikten ve gusül yapıldıktan sonra ilişki caiz olur. Kırk günden önce kan kesilmiş olsa bile tıbbi açıdan doğum sonrası iyileşme süresi dikkate alınmalıdır; çoğu hekim altı hafta civarında ilişkiye başlanmasını tavsiye eder. Nifas süresince Kur’an tilaveti, Mushaf’a dokunma, cami ve tavaf gibi konularda hayız hükümleri uygulanır. Ayrıca doğum sonrası oruç tutmak, kanama bittiğinde ve sağlık elverdiğinde mümkündür; emziren anne için ruhsat devam edebilir.
İkiz doğum ve düşükte nifas
İkiz doğumlarda nifas süresi ilk çocuktan itibaren hesaplanır (Hanefîde Ebû Hanîfe ve Ebû Yûsuf’a göre); bu konuda İmam Muhammed’in farklı görüşü bulunur. Düşük hâllerinde nifas, ceninin uzuvlarının belirmesine bağlıdır; bu ayrıntı ayrı bir yazıda ele alınmıştır.
Lohusalıkta aile desteği
Doğum sonrası ilk kırk gün, annenin iyileşmesi ve bebeğe uyum sağlaması açısından önemlidir. Aile ve yakınların yemek, temizlik ve bebek bakımında yardım etmesi; annenin dinlenmesine imkân tanıması gelenekte “kırklı” olarak anılan bu dönemin manevi ve toplumsal boyutudur. Bu gelenek sünnetle uyumlu iyi bir yardımlaşma örneğidir, ancak bu dönemde yapılan bazı batıl inançlardan ve uygulamalardan kaçınılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Lohusalık süresi en çok kaç gündür?
Hanefî ve Hanbelî mezheplerinde kırk, Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde altmış gündür. En az süre için sınır yoktur.
Kırk günden önce kan kesilirse ne yapılır?
Kadın gusül alır ve namaz ile oruca başlar.
Kırk gün dolduktan sonra kan devam ederse?
Hanefî mezhebinde kırk günden sonraki kan istihaze sayılır; kadın gusül yapar ve namaz kılar.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Tahâret 121; Tirmizî, Tahâret (Ümmü Seleme rivayeti: nifaslı kadınların kırk gün beklemesi); Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Nifas bölümü); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nifas" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ebû Dâvûd, Tahâret 121; Tirmizî, Tahâret (Ümmü Seleme rivayeti: nifaslı kadınların kırk gün beklemesi)
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal (Nifas bölümü)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nifas" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.