Melek Duaları: Meleklerin Müminler İçin İstiğfarı ve Salât Etmesi
Melekler müminler için nasıl dua eder? Gâfir Suresi, hadislerdeki meleklerin istiğfarı ve dua ettiği haller (abdest, saf, hasta ziyareti, ilim talebi) bu yazıda.
- Arşı Taşıyan Meleklerin Duası
- Gıyabında Kardeşine Dua Edene
- Namaz İçin Bekleyen Kişiye
Kur’an ve hadislere göre melekler müminler için Allah’a dua eder, onlar adına bağışlanma diler. Arşı taşıyan melekler “Rabbimiz, tövbe edenleri bağışla” diye yalvarır (Gâfir 40/7). Hadislerde ise gıyabında kardeşine dua eden, namaz için bekleyen veya hasta ziyaret eden kişiye meleklerin dua ettiği bildirilir.
Arşı Taşıyan Meleklerin Duası
Gâfir Suresi’nin 7-9. ayetleri, arşı taşıyan ve çevresinde bulunan meleklerin Rablerini hamd ile tesbih ettiklerini, O’na inandıklarını ve iman edenler için bağışlanma dilediklerini anlatır. Melekler şöyle der: “Rabbimiz! Senin rahmetin ve ilmin her şeyi kuşatmıştır. Tövbe edenleri ve senin yoluna uyanları bağışla, onları cehennem azabından koru. Rabbimiz! Onları da onlara vaat ettiğin Adn cennetlerine koy; babalarından, eşlerinden ve çocuklarından salih olanları da…” Bu dua, meleklerin müminlere karşı şefkat ve yakınlık duygusuna sahip olduğunu gösterir.
Şûrâ Suresi 5’te ise melekler, yeryüzündekiler için bağışlanma diler. Ahzâb Suresi 43’te “Sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için size salât eden O’dur; melekleri de salât eder” buyrulur. Meleklerin salâtı, rahmet ve bağışlanma dilemektir. Böylece meleklerin insanlarla ilişkisi, yalnızca amelleri kaydetmekten ibaret değil; aynı zamanda destek ve dua yönü de taşır. Amelleri yazan melekler için Kiramen Katibin yazısı okunabilir.
Gıyabında Kardeşine Dua Edene
Ebû Derdâ’dan gelen rivayete göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: “Bir Müslümanın, kardeşinin gıyabında yaptığı dua kabul olunur. Başucunda bir melek görevlidir; kardeşi için hayır dua ettikçe o melek ‘Âmin, sana da aynısı olsun’ der” (Müslim, Zikir 86-88). Bu hadis, başkaları için dua etmenin kişiye de bir karşılık kazandırdığını gösterir. Bu yüzden müminler arasındaki dua kültürü, hem aile hem toplum içinde sevgiyi ve dayanışmayı güçlendirir.
Namaz İçin Bekleyen Kişiye
Ebû Hüreyre’den rivayete göre Peygamber şöyle buyurmuştur: “Biriniz namaz kıldığı yerde, abdesti bozulmadığı sürece oturdukça melekler ona şöyle dua eder: Allah’ım! Onu bağışla, ona merhamet et” (Buhârî, Salât 87; Müslim, Mesâcid 272). Aynı hadiste, kişiyi namaz tutup alıkoyduğu sürece namazda sayıldığı bildirilir. Bu sebeple namazdan sonra bir süre mescitte kalıp zikir yapmak ve teşbihat çekmek, meleklerin duasından pay almak için güzel bir fırsat olarak değerlendirilir.
Birinci Safta Olanlara Salât
Ebû Dâvûd ve İbn Mâce’de geçen bir rivayete göre Allah ve melekleri safların ilk sırasında bulunanlara salât ederler; bu rivayet hasen derecesinde kabul edilir. Cemaatle namazda ön safa gitmek ve safları düzgün tutmak sünnetin teşvik ettiği bir davranıştır. Bu çerçevede meleklerin duasının yalnızca bireysel ibadetlere değil, topluca ibadet etme bilincine de yansıdığı görülür.
Hasta Ziyaretine Giden Kişi
Hz. Ali’den gelen ve Tirmizî’de geçen rivayete göre bir Müslüman, sabah vaktinde bir hastayı ziyaret ederse yetmiş bin melek akşama kadar onun için dua eder; akşam ziyaret ederse sabaha kadar dua ederler ve cennette bir bahçesi olur (Tirmizî, Cenâiz 2). Hadis hasen kabul edilmiştir. Hasta ziyareti, dinin teşvik ettiği önemli sosyal görevlerden biridir.
İlim Öğrenen Kişi
Ebû Dâvûd (İlim 1) ve Tirmizî’de (İlim 19) geçen rivayete göre Hz. Peygamber, ilim öğrenmek için yola çıkan kimseye Allah’ın cennete giden bir yol kolaylaştıracağını ve meleklerin ilim talebesinden hoşnut olarak kanatlarını onun için indireceğini bildirmiştir. Hadis hasen kabul edilir. İlim talebesinin meleklerin duasını kazanması, eğitim ve öğretimin dindeki yerinin önemini gösterir.
Âmin Hadisi
Buhârî ve Müslim’de geçen bir hadiste Peygamber şöyle buyurur: “İmam âmin dediğinde siz de âmin deyin. Kimin âmini meleklerin âmini ile aynı zamana denk gelirse onun geçmiş günahları bağışlanır” (Buhârî, Ezan 111; Müslim, Salât 72). Bu hadis, cemaatle namaz kılarken Fâtiha’dan sonra âmin demenin önemini ve meleklerle ortak dua bilincini hatırlatır.
Meleklerden Yardım İstemek Caiz mi?
Meleklerin müminler için dua etmesi, onlardan yardım dilemeyi caiz kılmaz. Dua yalnız Allah’a edilir (Gâfir 40/60). Müslüman, meleklerin kendisi için dua ettiğini bilir, fakat ibadet, istiğase ve yakarışı yalnızca Allah’a yöneltir. Melekler Allah’ın emriyle iş görür, kendiliklerinden bir güçleri yoktur. Melekler ve cinler arasındaki ayrımı daha iyi anlamak için melekler ve cinlerin farkları yazısına bakabilirsiniz. Meleklerin Kadir Gecesi’nde yeryüzüne inişi için Kadir Gecesi inen melekler ve ruh yazısı da incelenebilir.
Meleklerin İnsanlara Yakınlığı
Hadislerde ayrıca zikir meclislerinde bulunan, cenazeye katılan, Kur’an okuyanların bulunduğu topluluklara melekler eşlik eder. Müslim’de geçen rivayete göre Allah’ın yolda dolaşan meleklerinin zikir meclislerini aradıkları, buldukları zaman çevrelerini kuşattıkları ve Allah’a bu kulların durumunu sordukları anlatılır (Müslim, Zikir 25). Bu rivayet, zikir ve Kur’an meclislerinin manevî değerine dikkat çeker. Meleklerin müminlere bu yakınlığı, onların gayb âleminden bize ulaşan sessiz destekçiler olduğunu hatırlatır.
Aynı şekilde melekler, kötü söz ve davranışlar karşısında insanlardan uzaklaşır veya rahatsız olur. Hz. Peygamber, içinde köpek, resim veya cünüp kimse bulunan eve rahmet meleklerinin girmediğini bildirmiştir (Buhârî, Bed’ü’l-halk 7; Müslim, Libâs 83). Bu hadis farklı fıkhî yorumlara sahiptir; fakat genel olarak evin temizliği, ahlâkı ve huzurunun melek varlığıyla ilişkili olduğunu gösterir. Evlerin manevî korunması için evlerde okunacak koruyucu sureler yazısına bakabilirsiniz.
Duanın Bilinciyle Yaşamak
Melek duaları, müminin ibadet hayatında yalnız olmadığını gösterir. Bu bilinç, ibadete devamı ve hayır işlerinde istikrarı teşvik eder. Bir kimse namazı bitirince hemen mescitten çıkmak yerine birkaç dakika zikir yaparak oturabilir, hastası olan arkadaşını arayabilir veya birine gıyabında dua edebilir. Böylece hem kendisi için hem çevresi için manevî bir iklim oluşturur. Peygamberimizin “Dua ibadetin özüdür” buyurduğu da unutulmamalıdır (Tirmizî, Daavât 1).
Meleklerin dualarına mazhar olmak için büyük şeyler gerekmez; devamlı abdestli olmak, namaz sonrası biraz oturmak, hasta ziyareti yapmak, birine gıyabında dua etmek gibi küçük ama sürekli davranışlar yeterlidir. Meleklerin görevlerini daha geniş görmek için ölüm meleği yazısına da bakabilirsiniz. Hz. Peygamber’in “Az da olsa devamlı olan amel en sevimli amel” sözü bu küçük adımların değerini gösterir (Buhârî, Rikāk 18).
Sıkça Sorulan Sorular
Melekler bizim için dua eder mi?
Evet. Gâfir 40/7 ve Şûrâ 42/5 ayetleri meleklerin müminler için bağışlanma dilediğini bildirir.
Hangi hâllerde meleklerin duasını almak mümkündür?
Gıyabında kardeşi için dua etmek, namaz sonrası yerinde oturmak, hasta ziyareti ve ilim yolunda bulunmak bunlardandır.
Meleklerden yardım dilemek caiz mi?
Hayır. Dua ve yardım dileme yalnız Allah’a yapılır; melekler Allah’ın emrini yerine getirirler.
Âmin demenin meleklerle ilgisi nedir?
Hadise göre âmini meleklerin âminine denk gelenin geçmiş günahları bağışlanır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim: Gâfir (40/7-9), Şûrâ (42/5), Ahzâb (33/43); Müslim, Zikir 86-88; Buhârî, Salât 87; Müslim, Mesâcid 272; Tirmizî, Cenâiz 2; Ebû Dâvûd, İlim 1; Tirmizî, İlim 19; Buhârî, Ezan 111 (âmin hadisi)
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Kur'an-ı Kerim: Gâfir (40/7-9), Şûrâ (42/5), Ahzâb (33/43)
- Müslim, Zikir 86-88; Buhârî, Salât 87; Müslim, Mesâcid 272
- Tirmizî, Cenâiz 2; Ebû Dâvûd, İlim 1; Tirmizî, İlim 19
- Buhârî, Ezan 111 (âmin hadisi)
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.