🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Tesbih Namazı Nasıl Kılınır? Hadisin Değeri

Nafile Namazlar, Huşû ve Namaza BaşlamaGüncelleme: 24 Mayıs 20268 dk okuma

Tesbih namazı nasıl kılınır? Dört rekat, 300 tesbih, kılınış şekli, ilgili hadisin senedi ve muhaddislerin değerlendirmesi, Hanefî uygulaması.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Tesbih Namazının Dayanağı
  • Kılınışı
  • Hadisin Değerlendirilmesi

Tesbih namazı, her rekatta 75 tesbih okunarak toplam 300 tesbih yapılan dört rekatlık nafile namazdır. Rivayete göre Hz. Peygamber bunu amcası Abbas’a öğretmiştir. İlgili hadisin senedi hakkında muhaddisler farklı kanaatlere sahiptir; bu nedenle bu namaz, fazilet kabilinden nafile olarak kılınır.

Tesbih Namazının Dayanağı

İbn Abbas’tan rivayet edilen hadise göre Hz. Peygamber, amcası Abbas’a şöyle demiştir: “Sana bir şey vereyim mi, bağışlayayım mı, vereyim mi? Onu yaptığında Allah senin günahlarının hepsini bağışlar: Evvelini ve sonrasını, eskisini ve yenisini, yanlışlıkla işlediğini ve kasten işlediğini, küçüğünü ve büyüğünü, gizlisini ve açığını.” Ardından dört rekat namazı öğretmiş ve her rekatta 75 tesbih okumasını anlatmıştır (Ebû Dâvûd, Salât; İbn Mâce, İkâmet). Tirmizî de benzer bir rivayeti Ebû Râfi’ yoluyla aktarır. Bu hadisin farklı tarikleri vardır.

Kılınışı

Tesbih namazı dört rekat olup, tek selamla veya iki selamla kılınabilir. Her rekatta tesbih sayıları şöyledir:

  1. Tekbir ve Sübhaneke’den sonra 15 defa “Sübhânallâhi velhamdülillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber” okunur.
  2. Euzü, besmele, Fâtiha ve bir sûre okunduktan sonra 10 defa tesbih okunur.
  3. Rükûda “Sübhâne Rabbiye’l-Azîm” dedikten sonra 10 tesbih okunur.
  4. Rükûdan kalkınca ayakta 10 tesbih okunur.
  5. Birinci secdede “Sübhâne Rabbiye’l-A’lâ” dedikten sonra 10 tesbih okunur.
  6. İki secde arasında otururken 10 tesbih okunur.
  7. İkinci secdede 10 tesbih okunur.

Böylece bir rekatta toplam 75 tesbih yapılmış olur. İkinci rekatta ise Sübhaneke okunmaz; kıyamda 15 tesbih yerine, kıraatten önce 15 tesbih okunur. Bu şekilde dört rekat bitirilir. Son oturuşta Ettehiyyât, Salli-Barik ve Rabbena duaları okunur, ardından selam verilir. Hanefî ilmihallerinde tesbihleri parmakla sayma konusunda çeşitli yöntemler önerilir, fakat bunlar zorunlu değildir. Dikkat edilecek en önemli nokta, sayıyı karıştırmamak ve huşûyu korumaktır.

Hadisin Değerlendirilmesi

Hadis âlimleri tesbih namazı rivayetleri konusunda ihtilaf etmişlerdir. İbnü’l-Cevzî bu hadisi mevzu (uydurma) olarak değerlendirmiştir. Nevevî ise zayıf bulmuştur. Buna karşılık Tirmizî, Hâkim ve çok sayıda muhaddis, rivayetin farklı yollarla gelmesini dikkate alarak hasen veya sahih olabileceğini belirtmiştir. Bazı alimler, hadisin sahih sayılmasa bile amel edilebilir bir seviyede olduğunu, fazilet konularında zayıf hadisle amel etmenin mümkün olduğunu savunur. Bu sebeple Hanefî ve Şâfiî çevrelerde tesbih namazı yaygın olarak kılınmaktadır. Hanbelî mezhebinde İmam Ahmed’in bu hadisi sahih görmediği nakledilir; sonraki Hanbelî alimleri arasında ise farklı değerlendirmeler vardır.

Ne Zaman Kılınır?

Tesbih namazı, kerahat vakitleri dışında herhangi bir zamanda kılınabilir. Hadiste kişinin imkân buldukça her gün, bu mümkün değilse haftada bir, ayda bir, yılda bir ve ömründe bir kez kılması tavsiye edilir. Özellikle Ramazan, Kadir Gecesi ve mübarek gecelerde kılınması gelenekselleşmiştir. Uzun bir namaz olduğu için sakin ve rahat bir ortam seçmek, acele etmemek önemlidir. Hasta ve yaşlılar için sayıyı kolaylaştıran yöntemler veya kısa sûreler tercih edilebilir.

Dikkat Edilecek Hususlar

  • Bu namaz bir nafile ibadettir; farz ve sünnetlerin yerine geçmez.
  • Günahların bağışlanması için yalnızca bu namaza güvenmek yerine, tövbe ve istiğfara da devam edin.
  • Sayıyı yanlış yaptığınızda namazınız bozulmaz; hatırladığınız yerden devam edin.
  • Sehiv durumunda, rükûda veya secdede tesbihleri unutursanız bir sonraki bölümde tamamlayabilirsiniz.

Diğer Nafile Namazlarla İlişkisi

Gün içinde kılınan nafilelerle ilgili bilgi için kuşluk (duha) namazı ve evvabin ve işrak namazı yazılarına bakılabilir. Camiye girişte kılınan namaz için tahiyyetü’l-mescid namazı, şükür amaçlı kılınan namaz için şükür namazı ve şükür secdesi, özel durumlarda kılınan küsuf ve husuf namazı yazıları da ilgili bilgi sunar.

Zayıf Hadisle Fazilet Amelinin Ölçüsü

Fıkıh ve hadis usulünde, zayıf (ancak uydurma olmayan) bir hadisle fazilet konularında amel edilebileceği görüşü yaygındır. Bunun şartları şunlardır: Hadisin aşırı zayıf olmaması, genel bir şer’î ilkenin altına girmesi ve onunla amel ederken ibadetin sünnet veya farz olduğuna inanılmaması. Tesbih namazı, namaz, tesbih ve zikir gibi meşru unsurlardan oluştuğundan, bu ölçülere uygun olarak kılınabilir. Buna karşılık, hadisi uydurma sayan alimler bu namazı sünnet olarak değil, serbest bir ibadet olarak görürler. Her iki durumda da tesbih namazını kılarken ahlâkî ve manevi bir kazanım hedeflenmeli, kesin sevap vaadine fazla odaklanılmamalıdır.

Tesbih Namazının Pratik Kılınışı İçin

Tesbihleri saymak için parmakları kullanmak yerine tesbih veya bilezik tercih edilebilir. Namaz sırasında sayıyı kaybetmemek için her bölüm sonunda toplam tesbihi hatırlamak da yöntemlerdendir. Çok yorucu gelen kişi, dört rekatı iki ayrı oturumda kılabilir. Kıyam sırasında kısa sûreler tercih etmek, namazı kolaylaştırır. Sayıyı yanlış yapmak namaza zarar vermez.

Sıkça Sorulan Sorular

Tesbih namazı kaç rekattır?

Dört rekattır. Her rekatta 75 tesbih okunur, toplam 300 tesbih yapılır.

Tesbih namazı hangi tesbihlerle kılınır?

“Sübhânallâhi velhamdülillâhi ve lâ ilâhe illallâhu vallâhu ekber” cümlesi her bir tesbih için okunur.

Tesbih namazı hadisi sahih midir?

Muhaddisler arasında tartışmalıdır. Bazıları hasen kabul etmiş, bazıları zayıf saymış, bir kısmı ise mevzu olduğunu söylemiştir.

Ne zaman kılınır?

Kerahat vakitleri dışında istenen zaman kılınabilir. Haftada, ayda veya yılda bir kez kılınması tavsiye edilir.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Salât (Tesbih namazı bâbı); İbn Mâce, İkâmetü's-Salât; Tirmizî, Salât (Ebû Râfi' rivayeti); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tesbih Namazı" md.

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 6 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Ebû Dâvûd, Salât (Tesbih namazı bâbı)
  2. İbn Mâce, İkâmetü's-Salât
  3. Tirmizî, Salât (Ebû Râfi' rivayeti)
  4. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tesbih Namazı" md.

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.