📖 Dinî Terim · ⚖️ Fıkıh
İstihsan
استحسان
Okunuşu: istihsân
Kısaca
Güçlü bir gerekçeyle genel kıyastan ayrılıp daha uygun bir hükmü tercih etmek.
Açıklama
İstihsan, güzel görmek demektir. Usulde, açık kıyasın gerektirdiği hükümden daha güçlü bir delil ya da maslahat sebebiyle ayrılıp başka bir hükmü benimsemeyi ifade eder. Hanefî mezhebinin sıkça kullandığı bir yöntemdir; Mâlikî mezhebinde de karşılığı vardır. İmam Şâfiî bu yöntemi keyfîliğe açık bulduğu için eleştirmiştir; ancak Hanefîler istihsanın delile dayandığını ve rastgele bir tercih olmadığını belirtir. Örneğin bazı akit türleri genel kurala aykırı görünse de insanların ihtiyacı sebebiyle caiz sayılmıştır. İstihsan, fıkhın hayatın gerçekleriyle bağını koruyan yöntemlerden biridir; fakat usul bilgisi olmadan kullanılamaz.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
Kaynak: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
İlgili Terimler
- KıyasHakkında hüküm bulunmayan bir meseleyi, ortak sebep sebebiyle hükmü bilinen bir meseleye benzeterek çözmek.
- MaslahatDinin gözettiği fayda ve yarar; hükümlerin amacı olan iyilik.
- ÖrfToplumun benimsediği, yerleşmiş âdet ve uygulamalar.
- İctihadEhliyetli âlimin delillerden hüküm çıkarmak için bütün gücünü harcaması.
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.