Velime (Düğün Yemeği) Sünneti Nedir, Nasıl Verilir?

Velime, evlilik sebebiyle verilen düğün yemeğidir ve âlimlerin çoğunluğuna göre müekked sünnettir. Peygamberimiz hem kendisi velime vermiş hem de evlenen sahabilere “Bir koyunla da olsa düğün yemeği ver” diyerek bunu tavsiye etmiştir. Velime için belirli bir miktar veya menü yoktur; kişinin imkânına göre sade bir yemekle de bu sünnet yerine getirilir. Tercih edilen vakit, gerdek gecesinden sonradır; ancak örfe göre nikâh veya düğün sırasında verilmesi de caizdir.

Velime Kelimesinin Anlamı

Velime, Arapçada “bir araya gelmek, toplanmak” anlamındaki kökten türemiştir. Eşlerin bir araya gelmesi münasebetiyle verilen yemeğe bu ad verilmiştir. Arap toplumunda çeşitli vesilelerle verilen yemeklerin farklı isimleri vardı; bunlar içinde sünnetle en çok teşvik edileni velimedir.

Velimenin Hükmü

Peygamberimiz, evlendiğini öğrendiği Abdurrahman b. Avf’a “Allah mübarek kılsın; bir koyunla da olsa velime ver” buyurmuştur (Buhârî, Nikâh 56; Müslim, Nikâh 79). Hanefi, Mâlikî ve Hanbelî âlimlerinin çoğunluğu bu emri tavsiye anlamında anlamış ve velimeyi müekked sünnet saymıştır. Şâfiî mezhebinde ve bazı Zâhirî âlimlerde ise vacip olduğu görüşü de nakledilmiştir. Her hâlükârda velime, Peygamberimizin terk etmediği ve ısrarla tavsiye ettiği bir uygulamadır.

Peygamberimizin Velimeleri

Enes b. Mâlik, Peygamberimizin hanımları içinde en bereketli velimeyi Zeyneb bint Cahş ile evliliğinde verdiğini, bu düğünde bir koyun kestiğini ve insanları ekmek ve etle doyurduğunu anlatır (Buhârî, Nikâh; Müslim, Nikâh). Hz. Safiyye ile evliliğinde ise sefer hâlinde olduğundan et bulunmamış; hurma, keş ve yağdan oluşan hays adlı sade bir yemek ikram edilmiştir (Buhârî, Nikâh). Bazı eşleriyle evliliğinde ise iki müd arpa ile velime verdiği rivayet edilmiştir.

Bu örnekler, velimenin ölçüsünün şatafat değil, imkân olduğunu gösterir. Peygamberimiz, eldeki imkân ne ise onunla sünneti yerine getirmiş, bazen koyun kesmiş, bazen hurma ve yağla yetinmiştir.

Velime Ne Zaman Verilir?

Âlimler velimenin vakti konusunda farklı görüşler ileri sürmüştür:

• Gerdekten sonra: Peygamberimizin velimelerinin çoğunlukla zifaftan sonra verildiği nakledildiği için birçok âlim bu vakti tercih etmiştir.
• Nikâh akdinde: Bazı âlimler nikâh kıyıldığında verilmesinin de sünneti yerine getirdiğini söylemiştir.
• Örfe göre: Hanefi âlimlerinin genel yaklaşımına göre velimenin zamanı geniştir; toplumun örfüne göre nikâh, düğün veya gerdek sonrasında verilebilir.

Günümüzde düğün öncesi veya düğün günü verilen yemekler, sünnet niyetiyle yapıldığında velime yerine geçer.

Velimeye Kimler Davet Edilmeli?

Velimenin en önemli adabı, davette zengin-fakir ayrımı yapmamaktır. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Yemeklerin en kötüsü, zenginlerin davet edilip fakirlerin terk edildiği düğün yemeğidir. Davete icabet etmeyen, Allah’a ve Resûlüne isyan etmiş olur.” (Buhârî, Nikâh 72; Müslim, Nikâh 107). Bu hadis, velimenin bir sosyal statü gösterisine dönüşmemesi gerektiğini açıkça ortaya koyar.

Velimeye davet edilecekler arasında şunlar gözetilmelidir:

1. Akrabalar ve aile büyükleri,
2. Komşular, özellikle yakın komşular,
3. Mahallenin ihtiyaç sahipleri, kimsesizler ve yetimler,
4. Arkadaşlar ve iş çevresi,
5. Mümkünse cami cemaati ve ilim ehli.

Velime Verirken Dikkat Edilecekler

İmkânın üzerine çıkmamak

Velime için borçlanmak veya gösteriş amacıyla aşırı masraf yapmak sünnetin ruhuna aykırıdır. Sade bir yemek, samimi bir sofra ve dua, velimenin bereketini artırır.

Helal ve temiz yiyecek ikram etmek

Sofrada içki veya haram yiyecek bulunmamalıdır. Peygamberimiz, içki içilen sofraya oturmayı yasaklamıştır (Tirmizî, Edeb 43). Bu tür ikramların bulunduğu bir düğün, misafirlerin davete icabet etmesini de zorlaştırır.

Yemekleri israf etmemek

Düğünlerde artan yemeklerin çöpe gitmesi büyük bir nimet israfıdır. Misafir sayısını doğru tahmin etmek, artan yemekleri ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak için önceden plan yapmak gerekir.

Yemeği ibadet bilinciyle vermek

Velime sadece bir organizasyon değil, sünnete uymak niyetiyle yapılan bir ibadettir. Yemekten önce besmele, sonunda hamd ve dua edilmesi, ev sahibi için bereket dilenmesi bu bilinci canlı tutar. Misafirlerin ev sahibine “Allah bereket versin, yediğinizin sevabını versin” gibi dualarla ayrılması güzel bir gelenektir.

Velime Kaç Gün Verilir?

Bir rivayette birinci gün verilen yemeğin hak, ikinci gün verilenin marufa uygun, üçüncü gün verilenin ise gösteriş olduğu ifade edilmiştir (Ebû Dâvûd, Et’ime 3; Tirmizî, Nikâh 10); bu rivayetin senedi zayıf kabul edilmekle birlikte, âlimler velimeyi gösteriş için günlerce uzatmanın hoş olmadığını belirtmiştir. Genellikle bir veya iki gün yeterli görülür.

Sık Sorulan Sorular

Velimeyi restoranda vermek sünneti yerine getirir mi?

Evet. Velimenin nerede verildiği değil, evlilik sebebiyle misafirlere yemek ikram edilmesi esastır. Evde, bahçede, camide veya bir salonda verilen yemek, sünnet niyetiyle olduğunda velime yerine geçer.

Velime yemeğini kim verir?

Velime aslen damadın sünnetidir. Ancak iki ailenin birlikte vermesi veya kız tarafının da ayrıca misafir ağırlaması örfe göre caizdir.

İmkânı olmayan kişi velime vermek zorunda mı?

Hayır. Velime imkâna bağlı bir sünnettir. İmkânı olmayan kişi birkaç yakınına çay ve basit bir ikramla da bu sünneti yerine getirmiş olur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Nikâh 56, 72; Müslim, Nikâh 79, 107; Tirmizî, Nikâh 10; Edeb 43; Ebû Dâvûd, Et'ime 3; İbn Kudâme, el-Muğnî, Kitâbü'l-Velîme; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II: İslam ve Toplum