Kız İsteme Adabı: İslam’da Kız İstemeye Nasıl Gidilir?

Kız isteme, fıkıh dilinde hitbe denilen evlenme teklifinin toplumumuzdaki geleneksel şeklidir. Dinen belirli bir merasim şartı yoktur; esas olan, evlenmek isteyen tarafın niyetini açıkça, saygılı bir şekilde ve kızın velisi ile kızın kendisine iletmesidir. Kız istemenin hükmü mübahtır; nikâh yerine geçmez, tarafları birbirine helal kılmaz ve iki tarafa da vazgeçme hakkı tanır. Ziyaretin sade, israftan uzak, güler yüzlü ve doğru bilgilere dayalı olması sünnete en uygun olanıdır.

Hitbe Nedir, Dinî Hükmü Nedir?

Hitbe, bir erkeğin veya ailesinin evlenmek istediği kadına ya da onun ailesine evlenme arzusunu bildirmesidir. Kur’an-ı Kerim, iddet bekleyen kadınlara açıkça evlenme teklif edilmesini yasaklarken üstü kapalı bir şekilde niyet bildirmekte sakınca olmadığını belirtir (Bakara Suresi, 2/235). Bu ayet, evlenme teklifinin İslam’da tanınan ve belli ölçüleri olan bir adım olduğunu gösterir.

Peygamber Efendimiz de sahabilerin evlilik tekliflerine aracılık etmiş, kendisi de evlenmek istediği hanımlara haber göndererek niyetini bildirmiştir. Bu uygulamalar, kız istemenin özünde bir iletişim ve rıza arama süreci olduğunu ortaya koyar.

Kız İstemeden Önce Yapılması Gerekenler

Kız isteme ziyareti genellikle tarafların birbirini bir ölçüde tanıdığı, ön görüşmelerin yapıldığı bir aşamadan sonra gerçekleşir. Bu aşamaya gelmeden şu hususlara dikkat etmek, ileride yaşanabilecek hayal kırıklıklarını azaltır:

• Araştırma: Adayın ve ailesinin ahlakı, dindarlığı, geçim durumu ve karakteri güvenilir kimselerden araştırılmalıdır.
• İstişare ve istihare: Tecrübeli yakınlarla danışılmalı, Allah’tan hayırlısı istenmelidir.
• Görüşme: Peygamberimiz evlenmek isteyen sahabiye adayı görmesini tavsiye etmiştir (Tirmizî, Nikâh 5). Adayların aile gözetiminde görüşüp konuşmaları, isteme gününden önce tamamlanması gereken bir adımdır.
• Kızın eğilimi: Kızın bu evliliğe gönlünün olup olmadığı önceden öğrenilmelidir. Rızası olmayan bir kıza istemeye gitmek hem ona hem de iki aileye sıkıntı verir.

Kız İsteme Ziyaretinin Adabı

Randevu alarak ve uygun sayıda kişiyle gitmek

Ziyaret önceden haber verilerek, ev sahibinin uygun göreceği bir zamanda yapılmalıdır. Kalabalık bir heyetle gitmek ev sahibini zora sokabilir. Genellikle damat adayının anne-babası, gerekirse aile büyüklerinden biri yeterlidir.

Niyeti açık ve güzel bir dille söylemek

Halk arasında “Allah’ın emri, Peygamber’in kavliyle kızınızı oğlumuza istiyoruz” şeklinde söylenen cümle, evliliğin Allah’ın izni ve Peygamber’in sünneti dairesinde istendiğini ifade eden güzel bir gelenektir. Bu sözün kendisi dinî bir şart değildir; aynı niyeti farklı ve samimi cümlelerle dile getirmek de yeterlidir.

Doğru bilgi vermek

İsteme sırasında damat adayının işi, geliri, eğitimi, sağlığı ve ailevi durumu hakkında gerçeğe aykırı bilgi vermek aldatma olur. Peygamberimiz, “Bizi aldatan bizden değildir” buyurmuştur (Müslim, Îmân 164). Evlilik gibi bir ömür boyu sürecek bir akdin temeli dürüstlük olmalıdır.

Cevap için süre tanımak

Kızın ailesinin hemen cevap vermesi beklenmemelidir. Geleneğimizde “düşünelim, haber verelim” denilmesi, istişare ve istihare için makul bir zaman ayırmanın güzel bir örneğidir. Kızın kendi görüşü mutlaka alınmalıdır; Peygamberimiz dul kadının açıkça, bakire kızın da izniyle evlendirilmesini emretmiştir (Buhârî, Nikâh 41; Müslim, Nikâh 64).

Başkasının İsteğinin Üzerine İstemek

Bir kıza başka biri tarafından teklif yapılmış ve olumlu bir sürece girilmişse, üçüncü bir kişinin araya girip aynı kızı istemesi Peygamberimiz tarafından yasaklanmıştır: “Kişi, kardeşinin evlenme teklifi üzerine teklif yapmasın; ta ki o vazgeçsin veya izin versin.” (Buhârî, Nikâh 45; Müslim, Nikâh 50). Bu yasak, kardeşlik hukukunu korumayı ve aileler arasında kırgınlıkların önüne geçmeyi amaçlar. Teklifin reddedildiği veya henüz bir karar verilmediği açıkça biliniyorsa bu yasak kapsamına girmez.

Kız İstemede Yaygın Hatalar

1. Ziyareti gösterişe dönüştürmek, pahalı hediyeler ve çiçek yarışına girmek.
2. İlk ziyarette başlık parası, altın miktarı veya düğün masrafları gibi konuları pazarlık havasında açmak.
3. Kızın fikrini sormadan aileler arasında söz vermek.
4. Adayları hiç görüştürmeden karar almak.
5. Reddedilmeyi onur meselesi yapıp aileler arasında küslüğe sebep olmak.

Kız tarafının dinen caiz olmayan, adeta bir satış bedeli gibi talep edilen başlık parası uygulamasından uzak durulmalıdır. Mehir kadının kendi hakkıdır; aileye ödenen bir bedel değildir. Diyanet İşleri Başkanlığı da başlık parasının evliliği zorlaştıran ve İslam’ın ruhuna aykırı bir gelenek olduğunu vurgular.

Reddedilmek ve Reddetmek

Kız isteme bir tekliftir; kabul edilmeyebilir. Ret cevabı kırıcı olmayan bir dille verilmeli, gerekçe olarak karşı tarafı küçük düşürecek ifadeler kullanılmamalıdır. Reddedilen taraf da bunu kader ve hayır açısından değerlendirmelidir. Kur’an’da, hoşlanmadığımız bir şeyin bizim için hayırlı olabileceği hatırlatılır (Bakara Suresi, 2/216). Bir kapının kapanması, daha hayırlı bir kapının açılmasına vesile olabilir.

Ziyaret Sonrası

Olumlu cevap alındıktan sonra aileler genellikle bir “söz” merasimi, ardından nişan düzenler. Bunlar örf olup dinen zorunlu değildir. Söz ve nişan dönemi, nikâh kıyılana kadar tarafların birbirine yabancı olduğu bir dönemdir; bu nedenle halvet ve mahremiyet sınırlarına dikkat edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Kız isteme sırasında dua okunur mu?

Kız istemeye özel sünnet bir dua yoktur. Ziyaretin sonunda hayırlı olması için Fâtiha okunması veya kısa bir dua yapılması güzel bir gelenektir; bunu farz veya sünnet saymamak şartıyla yapılabilir.

Kız istemeye mutlaka aile büyükleri mi gitmelidir?

Dinen böyle bir şart yoktur. Ancak ailelerin tanışması ve evliliğin iki aile arasında bir bağ kurması açısından büyüklerin bulunması hem örfe hem de hikmete uygundur.

Kız istendiğinde taraflar nişanlı sayılır mı?

Olumlu cevap verilmesiyle taraflar arasında bir evlilik vaadi oluşur, fakat bu vaat nikâh değildir. Taraflar birbirine mahrem olmaz ve dilediklerinde vazgeçme hakları vardır; yine de vazgeçme kararının gereksiz yere geciktirilmemesi ve güzel bir üslupla bildirilmesi gerekir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/216, 235); Tirmizî, Nikâh 5; Müslim, Îmân 164; Buhârî, Nikâh 41, 45; Müslim, Nikâh 50, 64; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II: İslam ve Toplum