Tesbihle Zikir Çekmenin Sünnete Uygunluğu (Parmakla Zikir)
Zikirleri parmaklarla saymanın sünnet oluşunu ve tesbih kullanmanın hükmünü anlatan hadis ve uygulama.
Arapça Okunuşu
عَلَيْكُنَّ بِالتَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ وَالتَّقْدِيسِ
وَاعْقِدْنَ بِالْأَنَامِلِ فَإِنَّهُنَّ مَسْئُولَاتٌ مُسْتَنْطَقَاتٌ
Tesbihle Zikir Çekmenin Sünnete Uygunluğu (Parmakla Zikir) Türkçe Okunuşu
Aleykünne bi't-tesbîhi ve't-tehlîli ve't-takdîs, va'kıdne bi'l-enâmil, fe innehünne mes'ûlâtün müstantakât.
Tesbihle Zikir Çekmenin Sünnete Uygunluğu (Parmakla Zikir) Anlamı (Meali)
Tesbih, tehlil ve takdise devam edin; bunları parmak uçlarınızla sayın. Çünkü parmaklar (kıyamette) sorguya çekilecek ve konuşturulacaktır.
Fazileti ve Ne Zaman Okunur?
Tirmizî'nin Deavât bölümünde Yüseyre'den nakledildiğine göre Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hanım sahabelere zikre devam etmelerini ve zikirlerini parmak uçlarıyla saymalarını tavsiye etmiş, parmakların kıyamette şahitlik edeceğini bildirmiştir. Abdullah b. Amr da Peygamberimizi tesbihleri sağ eliyle saydığını görmüştür. Tesbih (sübha) kullanmak ise birçok âlime göre caizdir; ancak parmakla saymak sünnete daha uygundur.
- Ne zaman okunur?
- Namaz sonrası tesbihatta ve her türlü zikirde
- Kaç defa?
- Zikrin kendi sayısına göre; parmaklarla sayılır.
- Kaynak türü
- Sahih hadis
Parmakla Zikir Nedir?
Parmakla zikir, tesbih, tahmid, tekbir ve tehlil gibi zikirlerin sayısını parmak boğumları ve uçlarıyla tutmaktır. Peygamber Efendimiz zikirlerini sağ eliyle saymış ve ümmetine de bu yolu tavsiye etmiştir. Bu uygulamanın hikmeti, hadiste açıkça belirtildiği gibi, parmakların kıyamet günü sahibinin lehine şahitlik edecek olmasıdır.
Parmakla Zikir Nasıl Çekilir?
- Sağ elin her parmağında üç boğum bulunur; başparmakla diğer parmakların boğumlarına dokunarak sayılır.
- Bir elde on beş boğum ve parmak ucu ile sayım yapılabilir; otuz üçlük zikirlerde el iki defa dolaşılır.
- Yaygın bir yöntem de her parmağı sırayla kapatıp açarak saymaktır.
- Sayıyı şaşırmamak için zikir sakin bir tempoda yapılır.
Tesbih Kullanmak Caiz mi?
Sahabe ve tâbiûndan bazılarının hurma çekirdeği veya çakıl taşlarıyla saydığı rivayet edilmiştir. Bu sebeple Hanefî âlimleri dâhil âlimlerin çoğu, tesbih kullanmayı caiz görmüştür. Ancak parmakla saymak daha faziletlidir, çünkü Peygamberimizin uygulamasıdır. Tesbihin gösteriş aracına dönüşmemesine dikkat edilmelidir.
Hadisin Anlamı Üzerine
Hadisteki “tesbih” Sübhânallâh, “tehlil” Lâ ilâhe illallâh, “takdis” ise Allah’ı kutsallıkla anmaktır. “Mes’ûlâtün müstantakât” ifadesi, organların kıyamette konuşturulacağını bildiren ayetlerle uyumludur; zikreden parmak, sahibine iyilikle şahitlik eder.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tirmizî, Deavât; Ebû Dâvûd, Salât
Dua ve Zikir hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Dualarla. (2026, 14 Ekim). Tesbihle Zikir Çekmenin Sünnete Uygunluğu (Parmakla Zikir). Erişim adresi: https://dualarla.com.tr/dua/tesbih-ile-zikir-adabi/ Tesbihle Zikir Çekmenin Sünnete Uygunluğu (Parmakla Zikir) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Zikir parmakla mı tesbihle mi çekilmelidir?
Her ikisi de caizdir; ancak parmakla saymak sünnete daha uygundur. Peygamber Efendimiz zikirlerini sağ eliyle saymış ve parmakların kıyamette şahitlik edeceğini bildirmiştir. Tesbih kullanmak ise âlimlerin çoğuna göre mubahtır.
Parmakla 33 tesbih nasıl sayılır?
Sağ elin parmak boğumları ve uçları kullanılarak sayılır. Her parmakta üç boğum vardır; başparmakla bunlara dokunarak ilerlenir. Bir el turu tamamlanınca baştan devam edilir ve otuz üç sayısına ulaşılır.
Zikir sağ elle mi çekilir?
Rivayetlere göre Peygamber Efendimiz tesbihleri sağ eliyle sayardı. Bu nedenle sağ eli kullanmak daha faziletlidir. Sol elle saymak ise zikri geçersiz kılmaz; özellikle sayının kolay tutulması için iki el birlikte de kullanılabilir.
Tesbih kullanmak bid'at mıdır?
Âlimlerin çoğuna göre tesbih kullanmak bid'at değildir; sahabeden bazılarının çekirdek ve taşla saydığı rivayet edilmiştir. Bazı âlimler ise parmakla saymayı sünnet olduğu için tercih etmiştir. Önemli olan zikrin ihlasla yapılmasıdır.
Kaynak: Tirmizî, Deavât; Ebû Dâvûd, Salât