Düğün Davetine Gitmek Farz mı? Davete İcabetin Adabı
Düğün davetine katılmak dinen gerekli mi, hangi durumlarda gidilmeyebilir? Davete icabetin hükmü, mazeretler ve düğüne katılırken uyulacak adab.
- Davete İcabet Etmenin Dinî Dayanağı
- Davete İcabetin Hikmetleri
- Davete İcabet İçin Şartlar
Düğün yemeğine (velime) yapılan belirli bir davete katılmak, âlimlerin çoğunluğuna göre vacip veya müekked sünnettir; Hanefi mezhebinde de mazeretsiz terk edilmemesi gereken güçlü bir sünnet kabul edilir. Davette içki, açık haram veya edebe aykırı bir ortam bulunduğunu önceden bilen kişi ise gitmeyebilir. Hastalık, yolculuk, önemli bir iş, aşırı uzaklık veya davetin sadece zenginlere yapılması gibi durumlar da meşru mazeret sayılır. Katılan kişinin yemek yemesi şart değildir; ev sahibine dua etmesi ve sevincine ortak olması yeterlidir.
Davete İcabet Etmenin Dinî Dayanağı
Peygamber Efendimiz, bir Müslümanın diğer Müslüman üzerindeki haklarını sayarken davetine icabet etmeyi de zikretmiştir (Buhârî, Cenâiz 2; Müslim, Selâm 4). Düğün yemeği özelinde ise şöyle buyurmuştur: “Biriniz düğün yemeğine çağrıldığında oraya gitsin.” (Buhârî, Nikâh 71; Müslim, Nikâh 96). Bir başka rivayette de zenginlerin çağrılıp fakirlerin terk edildiği düğün yemeğinin en kötü yemek olduğu belirtildikten sonra, “Davete icabet etmeyen Allah’a ve Resûlüne isyan etmiş olur” buyrulmuştur (Buhârî, Nikâh 72; Müslim, Nikâh 107).
Bu rivayetler sebebiyle Şâfiî ve Hanbelî âlimlerinin önemli bir kısmı velimeye icabetin vacip olduğunu söylemiştir. Hanefi âlimleri ise genellikle müekked sünnet veya vacibe yakın bir sünnet olduğunu ifade etmişlerdir. Diğer davetlere, örneğin doğum, ev taşınma veya misafirlik davetlerine icabet ise müstehaptır.
Davete İcabetin Hikmetleri
- Kardeşlik bağını güçlendirmek: Davete katılmak, davet edene değer verildiğini gösterir ve gönülleri birbirine yaklaştırır.
- Sevinci paylaşmak: Evlilik bir sevinçtir; bu sevince ortak olmak müminlerin birbirine karşı muhabbetinin göstergesidir.
- Nikâhın ilanına katkı: Düğüne katılanlar, evliliğin toplum içinde duyulmasına ve bilinmesine vesile olur.
- Kırgınlıkları önlemek: Mazeretsiz olarak davete gitmemek, davet sahibinde kırgınlık ve küslüğe yol açabilir.
Davete İcabet İçin Şartlar
Âlimler davete icabetin gerekli olması için bazı şartlar zikretmiştir:
- Davet eden kişinin Müslüman olması ve davetin kişiye özel olarak yapılması. “Herkes gelsin” şeklindeki genel duyurular, kişiye özel davet kadar bağlayıcı değildir.
- Davetin gösteriş ve övünme amaçlı olmaması, yalnızca zenginlere yönelik ayrımcı bir davet olmaması.
- Düğün yerinde içki, kumar, açık saçık eğlence gibi dinen yasak unsurların bulunmaması.
- Kişinin davete gitmesine engel sağlık, yolculuk, iş veya aile mazeretinin bulunmaması.
- Davet edenin malının açıkça haram kaynaklı olduğunun bilinmemesi.
Haram Bulunan Düğünlere Gitmek
Peygamberimiz, içki dolaştırılan sofraya oturmayı yasaklamıştır (Tirmizî, Edeb 43). Hz. Ali’nin anlattığına göre bir defasında kendisi yemek hazırlayıp Peygamberimizi davet etmiş, Peygamberimiz evde resimli bir perde görünce geri dönmüştür (İbn Mâce, Et’ime). Bu rivayetlerden hareketle âlimler şu ayrımı yapmıştır:
- Haram unsuru önceden bilen: Özellikle örnek alınan, sözü dinlenen kişilerin gitmemesi gerekir.
- Gittikten sonra haramla karşılaşan: Onu engelleme imkânı varsa güzellikle engeller; yoksa, özellikle haram sofra başında işleniyorsa oradan ayrılır.
- Haramın ayrı bir bölümde olduğu durumlar: Haram, kişinin bulunduğu yerden ayrı ve ona bulaşmayacak şekildeyse, ev sahibini kırmamak için kısa bir süre bulunup ayrılmak mümkündür.
Bu hükümlerde amaç, ev sahibini kırmak değil, kişinin hem kendi dinini korumak hem de hataya onay veriyormuş gibi görünmemesidir. Mümkünse ev sahibine davetten önce nazik bir dille mazeret bildirmek ve dua ile tebrik etmek en güzel yoldur.
Düğüne Katılırken Uyulacak Adab
Niyeti düzeltmek
Davete gitmek, sünnete uymak ve bir mümin kardeşi sevindirmek niyetiyle yapıldığında ibadete dönüşür. Sadece yemek için veya mecburiyetten gitmek bu sevabı azaltır.
Zamanında gitmek ve uzun kalmamak
Kur’an, Peygamberimizin evine yemeğe çağrılan sahabilere yemek hazır olunca girmelerini, yedikten sonra da sohbet için oyalanmadan dağılmalarını öğütler (Ahzâb Suresi, 33/53). Bu ayetin öğrettiği edep, bütün davetler için geçerlidir: Ev sahibini yormamak, onun mahremiyetine ve vaktine saygı göstermek.
Davet edilmeyeni götürmemek
Bir rivayete göre Peygamberimizi yemeğe davet eden bir sahabinin evine, davetli olmayan bir kişi de onlara katılmış; Peygamberimiz kapıda ev sahibinden bu kişi için izin istemiştir (Buhârî, Et’ime; Müslim, Eşribe). Buna göre davetli olmayan kişileri habersiz götürmek edebe aykırıdır; gerekiyorsa ev sahibinden izin alınmalıdır.
Dua etmek
Yeni evlilere “Bârekallâhu leküma ve bârake aleykumâ ve cemea beynekumâ fî hayr” diye dua etmek, ev sahibine de yemeğin bereketi için dua etmek sünnettir. Peygamberimiz yemek yediği bir evden ayrılırken ev sahibine bereket, mağfiret ve rahmet dilediği dualar yapmıştır (Müslim, Eşribe).
Hediye getirmek
Düğünlerde hediye vermek zorunlu olmamakla birlikte, “Hediyeleşin, birbirinizi sevin” tavsiyesi çerçevesinde güzel bir davranıştır. Hediyenin miktarı değil, gönül hoşluğuyla verilmesi önemlidir. Maddi durumu el vermeyen kişi, hediye getiremediği için davetten geri durmamalıdır.
Oruçlu Kişi Davete Gider mi?
Peygamberimiz, oruçlu olan kişinin de davete gitmesini, gidip ev sahibine dua etmesini tavsiye etmiştir (Müslim, Nikâh 106). Nafile oruç tutan kişi, ev sahibinin gönlünü hoş etmek için orucunu bozabilir; Hanefilere göre sonra bu orucu kaza etmesi gerekir. Farz veya kaza orucu tutan kişi ise orucunu bozmaz, dua ederek ayrılır.
Sık Sorulan Sorular
Davetiye ile çağrıldığım her düğüne gitmek zorunda mıyım?
Kişiye özel yapılan ve meşru ölçüler içindeki düğün davetine mazeretsiz gitmemek sünnete aykırıdır. Ancak aynı gün birden çok davet, uzak mesafe, sağlık veya iş gibi mazeretler varsa gitmemekte sakınca yoktur; tebrik ve dua ile gönül almak yeterlidir.
Aynı anda iki davet olursa hangisine gidilmelidir?
Peygamberimiz, iki davetçi aynı anda gelirse kapısı daha yakın olanın davetine gidilmesini, biri önce davet ettiyse önce davet edenin tercih edilmesini tavsiye etmiştir (Ebû Dâvûd, Et’ime).
Düğünde yemek yemek zorunlu mu?
Hayır. Davete icabet, oraya gitmekle yerine gelir. Yemek yemek müstehaptır; perhiz, oruç veya başka bir sebeple yemeyen kişi dua ederek bu sünneti yerine getirmiş olur.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ahzâb Suresi (33/53); Buhârî, Nikâh 71, 72; Cenâiz 2; Et'ime; Müslim, Nikâh 96, 106, 107; Selâm 4; Eşribe; Tirmizî, Edeb 43; İbn Mâce, Et'ime; Ebû Dâvûd, Et'ime; İbn Kudâme, el-Muğnî, Kitâbü'l-Velîme
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ahzâb Suresi (33/53)
- Buhârî, Nikâh 71, 72; Cenâiz 2; Et'ime
- Müslim, Nikâh 96, 106, 107; Selâm 4; Eşribe
- Tirmizî, Edeb 43
- İbn Mâce, Et'ime
- Ebû Dâvûd, Et'ime
- İbn Kudâme, el-Muğnî, Kitâbü'l-Velîme
İlgili Yazılar
Dua ve ZikirDua Ederken Eller Nasıl Tutulur? Sünnete Uygun Duruş ve Adap
Dua ederken eller nasıl açılır, avuçlar nereye bakar, dua sonunda eller yüze sürülür mü? Hadisler ve mezheplerin görüşleriyle…
Soru – CevapAnlamı Kötü İsmi Değiştirmek Caiz mi? Peygamberimizin Uygulaması
Anlamı kötü veya sakıncalı bir ismi değiştirmek caiz mi? Peygamberimizin değiştirdiği isimler, isim değiştirmenin ölçüleri ve yeni isim…
Hadis ve SünnetKurban Kesecek Kişi Saç ve Tırnak Kesmemeli mi? Hadis ve Hüküm
Kurban kesecek kişinin Zilhicce’nin başından itibaren saç ve tırnak kesmemesi sünnet mi, kesen günaha girer mi? Hadisin sıhhati…
Hadis ve SünnetSelam Verme Adabı: Kim Kime Önce Selam Verir, Nasıl Alınır?
Selam vermek sünnet, almak farz-ı kifâyedir. Kimin kime önce selam vereceğini, selamın nasıl alınacağını ve selam verilmeyen yerleri…
AileNikâh Hutbesi Nedir? Nikâhta Okunan Ayetler ve Dualar
Hutbetü'l-hâce denilen nikâh hutbesi nedir, hangi ayetler okunur, yeni evlilere hangi dua yapılır? Nikâh merasiminin sünnete uygun akışı.
Ahlak ve ManeviyatÖfke Nasıl Kontrol Edilir? Sünnetten Yedi Pratik Adım ve Öğüt
Öfke nasıl kontrol edilir? Peygamberimizin öfke anında tavsiye ettiği adımları, öfkenin meşru olduğu yerleri ve sonradan telafi yollarını…