Nikâh Hutbesi Nedir? Nikâhta Okunan Ayetler ve Dualar

Nikâh hutbesi, nikâh akdinden önce Allah’a hamd, Peygamberimize salavat ve takvaya davet eden ayetlerin okunduğu kısa bir konuşmadır. Âlimler buna hutbetü’l-hâce (ihtiyaç hutbesi) der. Hutbede genellikle Nisâ Suresi’nin 1. ayeti, Âl-i İmrân Suresi’nin 102. ayeti ve Ahzâb Suresi’nin 70-71. ayetleri okunur. Nikâh hutbesi müstehaptır; okunmazsa nikâh yine geçerlidir. Nikâhın ardından yeni evlilere “Bârekallâhu leke ve bârake aleyke ve cemea beynekumâ fî hayr” diye dua etmek sünnettir.

Hutbetü’l-Hâce Nedir?

Abdullah b. Mes’ûd’un rivayetine göre Peygamber Efendimiz sahabilere nikâh ve benzeri önemli işlerden önce okunacak bir hutbe öğretmiştir (Ebû Dâvûd, Nikâh 32; Tirmizî, Nikâh 17; Nesâî, Nikâh 39). Bu hutbe Allah’a hamd ile başlar, O’ndan yardım ve bağışlanma dilenir, nefsin kötülüklerinden Allah’a sığınılır; ardından kelime-i şehadet getirilir ve takvayı emreden ayetler okunur. Hutbenin Arapça metni şöyle başlar:

إِنَّ الْحَمْدَ لِلّٰهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ

Anlamı: “Hamd Allah’a mahsustur. O’na hamd eder, O’ndan yardım ve bağışlanma dileriz.” Hutbenin geri kalanında Allah’ın hidayet verdiğini kimsenin saptıramayacağı, saptırdığını da kimsenin doğru yola iletemeyeceği ifade edilir ve şehadet getirilir.

Nikâh Hutbesinde Okunan Ayetler

Nisâ Suresi (4/1)

“Ey insanlar! Sizi tek bir nefisten yaratan, ondan eşini yaratan ve ikisinden birçok erkek ve kadın türeten Rabbinizden sakının. Adını anarak birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah’tan ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının.” Bu ayet, insanlığın ortak kökenini, eşlerin birbirinden olduğunu ve evlilikle kurulan yeni akrabalık bağlarının önemini hatırlatır.

Âl-i İmrân Suresi (3/102)

“Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten, O’na yaraşır şekilde sakının ve ancak Müslümanlar olarak ölün.” Evlilik bir ömürlük yolculuktur; bu ayet eşlere yolculuğun sonuna kadar imanı ve takvayı korumayı öğütler.

Ahzâb Suresi (33/70-71)

“Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve doğru söz söyleyin ki Allah işlerinizi düzeltsin ve günahlarınızı bağışlasın.” Evliliğin temel direği doğru sözlülüktür. Eşlerin birbirine karşı dürüst olması, Allah’ın işlerini ıslah etmesine vesile olur.

Nikâh Merasiminin Sünnete Uygun Akışı

1. Besmele ve hutbe: Nikâhı kıyan kişi hutbetü’l-hâceyi okur, ayetlerin anlamını kısaca açıklar.
2. Kısa nasihat: Eşlerin birbirine karşı hakları, sevgi ve merhamet, sabır ve istişare gibi konularda birkaç cümlelik öğüt verilir. Rûm Suresi’nin 21. ayeti bu bağlamda sıkça hatırlatılır.
3. Mehrin belirlenmesi: Mehrin miktarı ve peşin mi vadeli mi olduğu açıkça söylenir.
4. İcap ve kabul: Taraflara, şahitlerin huzurunda evlenme iradeleri sorulur.
5. Dua: Yeni evliler için sünnette geçen dua okunur, ardından aileler ve misafirler için genel bir dua yapılır.

Yeni Evlilere Okunan Sünnet Dua

Ebû Hüreyre’nin rivayetine göre Peygamberimiz evlenen birini tebrik ettiğinde şöyle dua ederdi:

بَارَكَ اللّٰهُ لَكَ وَبَارَكَ عَلَيْكَ وَجَمَعَ بَيْنَكُمَا فِي خَيْرٍ

Okunuşu: “Bârekallâhu leke ve bârake aleyke ve cemea beynekumâ fî hayr.” Anlamı: “Allah sana bereket versin, üzerine bereketini yağdırsın ve ikinizi hayırda bir araya getirsin.” (Ebû Dâvûd, Nikâh 37; Tirmizî, Nikâh 7). Bu dua hem nikâh sırasında hem de düğünde ve tebrik ziyaretlerinde okunabilir. Câhiliye döneminde yaygın olan “huzur ve evlat sahibi olun” şeklindeki tebrik yerine bu duanın okunması tavsiye edilmiştir.

Nikâh Merasiminde Kaçınılması Gerekenler

• Hutbeyi ve nasihati, misafirleri yoracak kadar uzatmak.
• Nikâhı kıyarken şaka ve mizahı ciddiyeti bozacak ölçüye vardırmak.
• Mehri gösteriş aracı yapmak veya gerçekte verilmeyecek bir miktarı söylemek.
• Şahitlerin icap ve kabulü duyamayacağı gürültülü ortamlarda nikâh kıymak.
• Hutbeyi farz veya nikâhın şartı gibi sunmak; hutbe müstehap bir sünnettir.

Hutbe Türkçe Okunabilir mi?

Nikâh hutbesinin Arapça ayet ve kalıplarla okunması sünnete uygundur; ancak anlamının Türkçe açıklanması, merasimin asıl amacını gerçekleştirir. Hutbe, eşlere ve misafirlere takvayı hatırlatmak içindir. Bu nedenle Arapça metnin ardından kısa ve anlaşılır bir Türkçe açıklama yapmak en güzel yoldur. Nikâhı kıyan kişi Arapça metni doğru okuyamayacaksa, doğrudan Türkçe hamd, salavat ve ayet mealleriyle başlaması da uygundur.

Hutbenin ardından yapılacak kısa nasihatte, Peygamberimizin “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır” sözü (Tirmizî, Menâkıb 63) hatırlatılabilir. Eşlere birbirinin kusurunu örtmeleri, öfke anında susmayı bilmeleri, önemli kararları birlikte istişare ederek almaları ve anne-babalarına karşı vefayı unutmamaları öğütlenebilir. Birkaç dakikalık samimi bir öğüt, uzun ve süslü konuşmalardan çok daha fazla akılda kalır.

Sık Sorulan Sorular

Nikâh hutbesini kim okumalıdır?

Nikâhı kıyan kişi okur. Bu kişi imam olabileceği gibi, bilgili bir aile büyüğü de olabilir. Önemli olan metni doğru okuması ve anlamını açıklayabilmesidir.

Hutbe okunmadan kıyılan nikâh geçerli mi?

Evet, geçerlidir. Nikâhın rüknü icap ve kabuldür; hutbe müstehaptır. Bununla birlikte sünnete uygun olması için hutbenin okunması tavsiye edilir.

Nikâhta Fâtiha okumak sünnet midir?

Nikâhta Fâtiha okumaya dair özel bir rivayet bilinmemektedir. Toplumumuzda merasimin sonunda Fâtiha okunması güzel bir gelenek hâline gelmiştir; sünnet olduğu iddia edilmeden yapılabilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Nisâ Suresi (4/1); Âl-i İmrân Suresi (3/102); Ahzâb Suresi (33/70-71); Rûm Suresi (30/21); Ebû Dâvûd, Nikâh 32, 37; Tirmizî, Nikâh 7, 17; Nesâî, Nikâh 39