Hz. Ömer Nasıl Müslüman Oldu? Tâhâ Suresi ve O Günün Hikâyesi
Hz. Ömer, kız kardeşinin evinde Tâhâ Suresi'ni okuyunca kalbi yumuşadı ve Dârülerkam'da iman etti. Rivayetlerin değerlendirmesi ve olayın sonuçları.
- Müslüman Olmadan Önce Ömer
- Peygamberimizin Duası
- Meşhur Rivayete Göre O Gün
Hz. Ömer b. Hattâb, peygamberliğin altıncı yılında, meşhur rivayete göre Peygamber Efendimizi (s.a.v.) öldürmek niyetiyle yola çıkmışken kız kardeşi Fâtıma ile eniştesi Saîd b. Zeyd’in Müslüman olduğunu öğrenmiş, onların evinde okunan Tâhâ Suresi’nin ayetlerinden etkilenmiş ve doğruca Dârülerkam’a giderek Peygamberimizin huzurunda kelime-i şehadet getirmiştir. Onun Müslüman oluşu, Mekke’deki Müslümanlar için bir dönüm noktası olmuş; o günden sonra Kâbe’de açıkça namaz kılabilmişlerdir.
Müslüman Olmadan Önce Ömer
Adiyoğulları’ndan olan Ömer, Kureyş’in elçilik (sefâret) görevini yürüten, okuma-yazma bilen, güçlü, sert mizaçlı ve sözü dinlenen bir kişiydi. Yeni dine şiddetle karşıydı; kabilesinden Müslüman olan bir cariyeyi yorulana dek dövdüğü nakledilir. Ancak bu sertliğin altında ince bir vicdan da vardı. Habeşistan’a göçe hazırlanan Ümmü Abdullah bint Ebû Hasme’ye “Demek gidiyorsunuz… Allah yardımcınız olsun” dediği, kadının bu yumuşaklığa şaşırdığı rivayet edilir.
Peygamberimizin Duası
Hz. Peygamber şöyle dua etmişti: “Allah’ım! İslam’ı şu iki kişiden sana daha sevgili olanıyla, Ebû Cehil veya Ömer b. Hattâb ile güçlendir.” Râvi İbn Ömer, “Allah’a daha sevgili olan Ömer’miş” der (Tirmizî, Menâkıb 17).
Meşhur Rivayete Göre O Gün
Yolda Karşılaşma
Ömer kılıcını kuşanmış hâlde yürürken kabilesinden, imanını gizleyen Nuaym b. Abdullah’a rastladı. Niyetini öğrenen Nuaym onu oyalamak için “Sen önce kendi ailene bak; kız kardeşin ve enişten Müslüman oldu” dedi.
Kız Kardeşinin Evinde
Ömer öfkeyle oraya yöneldi. İçeride Habbâb b. Eret, Fâtıma ile Saîd’e Tâhâ Suresi’ni öğretiyordu. Ömer’in geldiğini anlayınca Habbâb gizlendi, Fâtıma sayfayı sakladı. Ömer içeri girip duyduğu sesi sordu, sonra eniştesine saldırdı; araya giren kız kardeşinin yüzünü kanattı. Fâtıma kararlılıkla “Evet, Müslüman olduk! Elinden geleni yap” dedi.
Kardeşinin yüzündeki kanı gören Ömer pişman oldu ve okuduklarını görmek istedi. Fâtıma, ona önce yıkanmasını söyledi. Ömer yıkandı ve sayfayı okudu:
“Tâ Hâ. Biz bu Kur’an’ı sana güçlük çekesin diye indirmedik; ancak Allah’tan korkanlara bir öğüt olsun diye indirdik… Şüphesiz ben Allah’ım; benden başka ilah yoktur. Öyleyse bana kulluk et ve beni anmak için namaz kıl.” (Tâhâ Suresi, 20/1-14)
“Bu ne güzel, ne değerli bir söz!” dedi. Bunu duyan Habbâb saklandığı yerden çıkıp ona Peygamberimizin duasını müjdeledi.
Dârülerkam’da
Ömer Safâ’daki eve geldi. Kapı aralığından onu kılıçlı gören sahâbîler telaşlandı. Hz. Hamza “Açın; iyilikle geldiyse iyilik görür” dedi. Peygamberimiz onu karşıladı, yakasından tutup sarsarak “Ey Hattâb’ın oğlu! Başına bir musibet gelmeden vazgeçmeyecek misin?” buyurdu. Ömer, “Ey Allah’ın Resûlü! Allah’a ve Resûlü’ne iman etmek için geldim” dedi. Evdekilerin tekbiri dışarıdan duyuldu.
Rivayetler Hakkında Bir Not
Bu ayrıntılı anlatım İbn İshâk ve İbn Sa’d gibi siyer kaynaklarında yer alır; hadis âlimleri senedinde zayıflık bulunduğunu belirtmişlerdir. Bir başka rivayette ise Hz. Ömer’in bir gece Kâbe’de Peygamberimizin namazda okuduğu Hâkka Suresi’ni gizlice dinleyip etkilendiği anlatılır (Ahmed b. Hanbel, Müsned). Âlimler bu rivayetleri çelişkili görmez; kalbinin kademe kademe yumuşadığını, kız kardeşinin evindeki olayın son adım olduğunu söylerler. Müslüman oluşu ve sonuçları ise sahih hadislerle sabittir.
İmanını İlan Edişi
Ömer, Müslümanlığını gizlemedi. Haberi en hızlı yayacak kişi olarak bilinen Cemîl b. Ma’mer’e söyledi; Cemîl Kâbe’de bağırarak duyurdu. Müşrikler Ömer’in üzerine yürüdü, uzun süre boğuştular. Oğlu Abdullah o günü şöyle anlatır: Babam evinde korku içindeyken Âs b. Vâil geldi ve “Ben onu himayeme aldım” diyerek kalabalığı dağıttı (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr 35).
Sonuçları
- Abdullah b. Mes’ûd: “Ömer Müslüman olduğundan beri hep izzetli olduk” (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr 35). Yine ondan: “Ömer Müslüman oluncaya kadar Kâbe’nin yanında açıkça namaz kılamıyorduk.”
- Dârülerkam dönemi sona erdi; Müslümanlar toplu hâlde Kâbe’ye yürüdü.
- Hakkı bâtıldan ayırması sebebiyle ona “Fârûk” lakabının verildiği rivayet edilir.
Bu Kıssadan Dersler
- Kimseden ümit kesilmez: Bugünün en sert muhalifi, yarının en sadık dostu olabilir.
- Kur’an’ın tesiri: Onu değiştiren bir tartışma değil, birkaç ayetti.
- Bir kadının cesareti: Fâtıma’nın kararlı duruşu, ağabeyinin hidayetine vesile oldu.
- Güçlü karakter hayra yönelince: İslam, Ömer’in şiddetini yok etmedi; onu adalete dönüştürdü.
Sık Sorulan Sorular
Hz. Ömer kaçıncı Müslümandır?
Rivayetlere göre kırk erkek ve on bir kadından sonra Müslüman olmuştur; sayılar kaynaklara göre değişir.
Hz. Ömer Müslüman olduğunda kaç yaşındaydı?
Kaynakların çoğuna göre yirmi altı-yirmi yedi yaşlarındaydı.
Hz. Hamza mı önce Müslüman oldu, Hz. Ömer mi?
Meşhur rivayete göre Hz. Hamza, Hz. Ömer’den üç gün önce Müslüman olmuştur.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tâhâ Suresi (20/1-14); Tirmizî, Menâkıb 17; Buhârî, Menâkıbü'l-ensâr 35; Ahmed b. Hanbel, Müsned; İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye; İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Tâhâ Suresi (20/1-14)
- Tirmizî, Menâkıb 17
- Buhârî, Menâkıbü'l-ensâr 35
- Ahmed b. Hanbel, Müsned
- İbn Hişâm, es-Sîretü'n-Nebeviyye
- İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-kübrâ
İlgili Yazılar
Siyer ve İslam TarihiDârülerkam Nedir? İslam’ın İlk Eğitim ve Davet Merkezi
Dârülerkam, Safâ tepesi yakınında Erkam b. Ebü'l-Erkam'a ait evdir. Peygamberimiz burada ilk Müslümanları eğitti. Evin seçilme sebepleri ve…
Siyer ve İslam TarihiHicri Takvim Neden Hicretle Başlatıldı? Hz. Ömer’in İstişaresi
Hicri takvimin başlangıcı neden doğum veya vahiy değil de hicret seçildi, yıl neden Muharrem ile başlar? Hz. Ömer…
Siyer ve İslam TarihiHendek Gazvesi Nasıl Geçti? Ahzâb Kuşatması ve Sonuçları
Hendek Gazvesi nedir, hendek fikri nereden çıktı? Ahzâb ordusunun Medine kuşatması, zorlu günler, rüzgârla gelen zafer ve Ahzâb…
Siyer ve İslam TarihiRâbiatü’l-Adeviyye Kimdir? Hayatı ve İlahi Sevgi Anlayışı
Râbiatü'l-Adeviyye kimdir, neden ilahi sevginin sembolü sayılır? Basralı kadın velinin hayatını, sözlerini ve efsane ile tarihi ayırarak anlatıyoruz.
Siyer ve İslam TarihiKur’an’a Nokta ve Hareke Ne Zaman Kondu? Mushafın Yazı Tarihi
Kur'an'a nokta ve hareke kim tarafından, ne zaman kondu? Ebü'l-Esved ed-Düelî'den Halîl b. Ahmed'e mushaf yazısının gelişimi ve…
Siyer ve İslam TarihiBedir Esirlerine Nasıl Davranıldı? İslam’da Esir Hukuku Örneği
Bedir’de alınan yetmiş esire nasıl davranıldı? Fidye kararı, okuma yazma öğretme şartı, esirlere ikram ve İslam’ın esir hukukuna…