Ramazan’da Vitir Namazı Cemaatle Kılınır mı? Kunut ve Hükümleri
Vitir namazı neden sadece Ramazan'da cemaatle kılınır? Teravihten sonra vitir, kunut duası, teheccüde kalkacaklar ve Şafii farkı hakkında rehber.
- Vitir Namazının Hükmü
- Neden Sadece Ramazan'da Cemaatle Kılınır?
- Cemaatle Vitir Nasıl Kılınır?
Kısa cevap: Hanefi mezhebine göre vitir namazı yalnızca Ramazan ayında cemaatle kılınır; Ramazan dışında cemaatle kılınması mekruh görülmüştür. Ramazan’da teravihten sonra imamla birlikte üç rekât vitir kılmak faziletlidir. Vitir Hanefilere göre vaciptir ve üçüncü rekâtta rükûdan önce tekbir alınıp kunut duaları okunur. Gecenin sonunda teheccüd kılmayı planlayan kişi vitri geceye bırakabilir; ancak kalkacağından emin değilse imamla birlikte kılması daha ihtiyatlıdır.
Vitir Namazının Hükmü
Vitir, “tek” anlamına gelir ve yatsıdan sonra kılınan, rekât sayısı tek olan namazdır. Peygamberimiz, “Allah tektir, teki sever; ey Kur’an ehli, vitir kılın” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Vitr; Tirmizî, Vitr). Ebû Hanîfe’ye göre vitir namazı vaciptir; İmam Ebû Yûsuf, İmam Muhammed ve diğer üç mezhebe göre ise müekked sünnettir. Hanefi mezhebinde vitir üç rekât olarak ve tek selamla kılınır.
Neden Sadece Ramazan’da Cemaatle Kılınır?
Hz. Ömer döneminde teravih cemaatle kılınmaya başlandığında, vitir de teravihin ardından cemaatle kılınmıştır. Sahabe ve sonraki nesiller bu uygulamayı sürdürmüştür. Ramazan dışında ise Peygamberimizin ve sahabenin vitri cemaatle kıldığı yaygın bir uygulama olarak nakledilmemiştir. Bu nedenle Hanefi âlimleri, Ramazan dışında vitrin cemaatle kılınmasını, cemaat için özel bir davet ve toplanma olduğunda mekruh saymışlardır.
Şafii mezhebinde ise Ramazan’da vitrin cemaatle kılınması müstehaptır; Ramazan dışında cemaatle kılınması da caizdir ama sünnet değildir. Şafiiler vitri genellikle iki rekât ve bir rekât olmak üzere iki selamla kılar ve kunutu Ramazan’ın ikinci yarısında vitrin son rekâtında rükûdan sonra okurlar.
Cemaatle Vitir Nasıl Kılınır?
- Teravihin yirmi rekâtı tamamlandıktan sonra imam vitir için tekbir alır; cemaat “Niyet ettim vitir namazını kılmaya, uydum hazır olan imama” diye niyet eder.
- İlk iki rekât, akşam namazının ilk iki rekâtı gibi kılınır; ancak her rekâtta Fâtiha’dan sonra zamm-ı sure okunur.
- Üçüncü rekâtta Fâtiha ve sure okunduktan sonra eller kulak hizasına kaldırılarak tekbir alınır ve eller tekrar bağlanır.
- Bu sırada imam ve cemaat kunut dualarını sessizce okur. Hanefi mezhebine göre Ramazan’da cemaatle kılınan vitirde imam kıraati açıktan yapar.
- Kunuttan sonra rükû ve secdeler yapılır, oturularak Tehiyyât, salli-barik ve Rabbenâ duaları okunur ve selam verilir.
Kunut Duaları
Hanefi mezhebinde vitrin üçüncü rekâtında okunan kunut duaları “Allahümme innâ nesteînüke…” ve “Allahümme iyyâke na’budü…” diye başlayan iki duadır. Bu dualar sahabeden, özellikle Hz. Ömer’den nakledilmiştir. Kunut duasını bilmeyen kişi, onu öğreninceye kadar “Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr” duasını veya üç kez “Allahümme’ğfir lî” okuyabilir.
- Kunut duası okumak Hanefi mezhebine göre vaciptir; unutularak terk edilirse sehiv secdesi gerekir.
- Cemaat imama uyduğunda kunut duasını kendisi de sessizce okur.
- İmam kunut duasını bitirip rükûya gittiğinde cemaatten duayı bitiremeyen kişi imama uyarak rükûya gider.
Teheccüde Kalkacak Olanlar Ne Yapmalı?
Peygamberimiz, “Gece namazınızın sonunu vitir yapın” buyurmuştur (Buhârî; Müslim). Bu sebeple gecenin son kısmında kalkmaya güvenen kimsenin vitri teheccüdden sonraya bırakması daha faziletlidir. Diğer bir hadiste ise gecenin sonunda kalkamayacağından korkan kişinin vitri gecenin başında kılması, kalkacağından emin olanın ise sonunda kılması tavsiye edilmiştir (Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn).
Ramazan’da imamla vitri kılıp sonra sahura kalkan kişi, dilerse teheccüd namazı kılabilir. Bu durumda vitri tekrar kılmaz. Çünkü Peygamberimiz “Bir gecede iki vitir olmaz” buyurmuştur (Ebû Dâvûd, Vitr; Tirmizî, Vitr). Teravihten sonra vitri cemaatle kılmadan ayrılan ve seher vaktinde kılmayı planlayan kişi ise vitri tek başına sahurdan önce kılar.
Vitri Kaçıran Kişi
Hanefi mezhebine göre vitir vacip olduğu için vaktinde kılınamazsa kaza edilmesi gerekir. Vitrin vakti fecrin doğuşuyla sona erer. Sahura geç kalkıp vitri kılamayan kişi, sabah namazından sonra kerahet vakti çıkınca veya uygun bir vakitte vitri kaza eder. Sabah namazına kadar vitri kılmayı unutan kişinin bu kazayı ihmal etmemesi gerekir.
Vitirde Okunacak Sureler
Vitir namazında belirli surelerin okunması farz değildir; Fâtiha’dan sonra herhangi bir sure okunabilir. Ancak Peygamberimizin vitrin birinci rekâtında A’lâ Suresi’ni, ikinci rekâtında Kâfirûn Suresi’ni, üçüncü rekâtında da İhlâs Suresi’ni okuduğu rivayet edilmiştir (Ebû Dâvûd, Vitr; Tirmizî, Vitr; Nesâî, Kıyâmü’l-leyl). Bu sureleri okumak sünnete uygun ve güzel bir tercihtir. İmamlar da Ramazan vitirlerinde çoğu zaman bu sureleri tercih eder; böylece cemaat de bu sünneti öğrenmiş olur.
Vitirden sonra Peygamberimizin üç kez “Sübhâne’l-meliki’l-kuddûs” dediği ve üçüncüsünde sesini uzattığı nakledilmiştir (Ebû Dâvûd, Vitr; Nesâî, Kıyâmü’l-leyl). Ramazan gecelerinde vitirden sonra bu zikri okumak, teravih ve vitirle geçen gecenin güzel bir kapanışı olur.
Sık Sorulan Sorular
Teravihi evde kılan kişi vitri camide cemaatle kılabilir mi?
Hanefi âlimlerinin çoğuna göre teravihi cemaatle kılmayan kişi de Ramazan’da vitri imama uyarak kılabilir; bunda sakınca görülmemiştir.
Kadınlar vitri evde nasıl kılar?
Kadınlar vitri erkekler gibi üç rekât olarak kılar, üçüncü rekâtta tekbir alıp kunut okurlar. Tekbir alırken ellerini omuz hizasına kaldırmaları yeterlidir.
Vitirde kunut duasını unutan ne yapmalı?
Rükûya gittikten sonra hatırlayan kişi geri dönmez; namazın sonunda sehiv secdesi yapar. Hanefi mezhebine göre bu durumda namaz geçerlidir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Vitr; Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn; Ebû Dâvûd, Vitr; Tirmizî, Vitr; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Vitr
- Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn
- Ebû Dâvûd, Vitr
- Tirmizî, Vitr
- Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal
İlgili Yazılar
Kur'an ve TefsirRamazan’da Günde Kaç Sayfa Okumalı? Kolay Hatim Planı Önerileri
Ramazan'da hatim için günde kaç sayfa okumak gerekir? Namazlara bölünmüş planlar, çalışanlar ve yeni başlayanlar için esnek Kur'an…
Mübarek ZamanlarYeni Müslümanın İlk Ramazanı: Oruç İçin Bilinmesi Gerekenler
İlk kez oruç tutacak yeni Müslümanlar için sahur, iftar, orucu bozan şeyler, iş ve aile hayatında oruç ve…
İbadet RehberiOruca Niyet Ne Zamana Kadar Edilir? Niyetsiz Oruç Olur mu?
Ramazan orucuna niyet vakti ne zaman biter, sahura kalkmayan ne yapar? Niyetin şartları, oruç türlerine göre niyet vakti…
İbadet RehberiKaza Orucu Nasıl Tutulur? Niyeti, Zamanı ve Sık Yapılan Hatalar
Kaza orucuna ne zaman ve nasıl niyet edilir, peş peşe tutmak şart mı, borç sayısı bilinmiyorsa ne yapılır?…
Mübarek ZamanlarSahurun Fazileti Nedir? Sahura Kalkmanın Bereketi ve Sünneti
Sahur yemeği sünnet midir, bereketi nedir, sahura kalkmayan orucunu tutabilir mi? Hadisler ışığında sahurun fazileti ve sahur vaktini…
Mübarek ZamanlarKadir Gecesi Hangi Gece? Neden 27. Gece Olarak Kabul Edilir?
Kadir gecesi kesin olarak hangi gecedir, Türkiye'de neden 27. gece kutlanır? Hadisler, sahabe görüşleri ve Kadir gecesinin gizli…