Bebek Doğduğunda Okunan Ezan, İsim Koyma ve Akika

Bebek doğduğunda sünnette önerilen uygulamalar şunlardır: Kulağına ezan ve kamet okumak (müstehap), tahnik yapmak, güzel bir isim koymak, saçını tıraş edip ağırlığınca sadaka vermek ve akika kurbanı kesmek. Bunların bir kısmı hadislerde yedinci güne bağlanır; farz olan bir işlem yoktur ve uygulamalar ailenin gücüne göre yapılır.

Kulağa ezan ve kamet

Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de Ebû Râfi’ rivayetiyle, Hz. Peygamber’in Hz. Fâtıma’nın oğlu Hz. Hasan doğduğunda onun kulağına namaz ezanı gibi ezan okuduğu nakledilir. Bu rivayetin isnadı hakkında hadis âlimleri arasında farklı değerlendirmeler vardır; bir kısmı hasen kabul ederken, bir kısmı zayıf bulmuştur. Buna rağmen fakihlerin çoğu bu uygulamayı müstehap saymış ve yaygın hale getirmiştir. Gelenekte ezan sağ kulağa, kamet ise sol kulağa okunur. Bu uygulamanın hikmeti, çocuğun dünyaya geldiğinde ilk duyduğu sözün tevhid ve ibadete çağrı olması şeklinde açıklanır. Doğum anındaki dualar ve adablar için doğum anında okunacak dualar yazısı okunabilir.

Tahnik

Buhârî ve Müslim’de Ebû Mûsâ’nın oğlu doğduğunda Hz. Peygamber’e getirildiği, Hz. Peygamber’in ona isim verip hurma çiğneyerek damağına sürdüğü ve bereket duası ettiği anlatılır. Bu uygulamaya tahnik denir. Günümüzde bebek sağlığı açısından yeni doğan bebeğe ağızdan bir şey vermek konusunda dikkat gerekir; hekim ve ebeler genellikle anne sütü dışında bir şey verilmemesini ister. Bu nedenle tahnik yapılacaksa çok az miktarda ve doktora danışarak yapılmalı; yapılamıyorsa sadece dua etmek ve bereket dilemek yeterlidir. Tahnikin farz ya da vacip olmadığı bilinmelidir.

İsim koyma

Müslim’de, Allah’a en sevimli isimlerin Abdullah ve Abdurrahman olduğu bildirilir. Hadislerde güzel isim koymak, kötü anlamlı isimleri değiştirmek öğütlenir. Ebû Dâvûd’da isim ve akikanın yedinci günde birlikte anıldığı rivayet edilir. İsim seçerken anlamının güzel olmasına, Allah’a kulluk ifade eden isimlere, peygamber ve sahabe isimlerine ve kültürümüzün sevdiği anlamlı isimlere dikkat edilir. Kur’an’daki isimler için rehber olarak Kur’an’da geçen isimler ve isim seçimi yazısına bakılabilir. Çocuğa soyadı ve sosyal baskı yerine, anlamı gözetilerek isim koymak daha doğrudur.

Saç tıraşı ve akika

Ebû Dâvûd ve Tirmizî’deki rivayete göre her çocuk akikasına karşılık rehindir; yedinci gün onun için hayvan kesilir, isim konur ve saçı tıraş edilir. Alimler saçın ağırlığınca gümüş ya da karşılığı sadaka vermeyi müstehap görür. Akika için erkek çocuk adına iki koyun, kız çocuk adına bir koyun kesilmesi yaygın görüştür; bununla birlikte bir koyunun da yeterli olduğunu söyleyenler vardır. Mezhep farkları ve kesim ayrıntıları için akika kurbanı ve akika kesim adabı yazıları incelenebilir.

Zaman çizelgesi

Zaman	Uygulama	Hüküm / not
Doğum anı	Kulağa ezan ve kamet; bereket duası	Müstehap; zorunlu değil
İlk günler	Tahnik (hekim onayıyla), isim seçimi	Tahnik bir sünnet örneğidir; sağlık önceliklidir
7. gün	İsim koyma, saç tıraşı, sadaka, akika	Hadislerde tavsiye edilen gün
14. veya 21. gün	Akikanın ertelenmesi	Bazı fakihler bu günleri anar; kesin bir hüküm değildir
Sonrası	Akika gücü yettiğinde yapılabilir	Bazı alimler büyüyünce de caiz görür

Gücü yetmeyen aile

Akika ve diğer uygulamalar, maddi gücü yetmeyen aileler için zorunlu değildir. Hanefî mezhebinde akika, farz veya vacip değildir; bu nedenle borçlanarak kesmek istenmez. İlk günlerde yapılacak en önemli şeyler, bebeğe sevgi göstermek, dua etmek ve anne ile bebeğin sağlığına dikkat etmektir. Kalabalık davetler yerine yakın çevreyle sade bir anma tercih edilebilir. Doğum sonrası ziyaretçi adabına da dikkat edilmeli; yeni doğan ve annesinin dinlenmesi önemlidir.

Mezheplerde akikanın hükmü

Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde akika, güçlü bir sünnet (sünnet-i müekkede) olarak kabul edilir; Hanbelîlerin bir kısmı vacip yönünde de görüş bildirmiştir. Mâlikî mezhebinde müstehap ya da sünnettir. Hanefî mezhebinde ise akika farz ya da vacip değil, mübah olarak görülür; bazı Hanefî alimleri bunu müstehap sayar. Bu farklılığın sebebi, delil olarak alınan hadislerin değerlendirilmesindeki farklardır. Akika kesemeyen veya kesmek istemeyen ailenin günahı yoktur. Kesenlerin ise hayvanın eti, kurban gibi, ailesi, akrabası ve fakirler arasında dağıtılır. Mezhepler arasındaki bu farklar, erkek ve kız için kaç koyun yazısında ayrıntılı verilmiştir.

Annenin ve bebeğin ilk günleri

Doğum sonrası ilk günlerde annenin dinlenmesi, bebeğin emzirilmesi ve ziyaretçilerin sınırlandırılması önemlidir. Dinî uygulamalar bu dönemin sağlığını zorlamamalıdır: Çok kalabalık bir isim ve ezan töreni, enfeksiyon riskini artırabilir. Ailenin yakın çevresiyle kurulacak sade bir dua toplantısı da sünnete uygun bir sevinç paylaşımıdır. Eşin ve ailenin, anneye duygusal destek vermesi, sünnetin ruhu olan merhametle uyumludur. Bebeğin ismi hakkında aile içinde istişare edilmesi, ailenin kalbini birleştirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bebeğin kulağına ezan okumak sünnet midir?

Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de Hz. Peygamber’in Hz. Hasan doğduğunda kulağına ezan okuduğuna dair rivayet bulunur; isnadı üzerinde hadis âlimleri tartışmıştır. Fakihler genellikle müstehap sayar ve geleneksel olarak sağ kulağa ezan, sol kulağa kamet okunur.

İsim ne zaman konulmalı?

İsim, doğumun ilk günü ya da yedinci gününde konulabilir. Hadislerde yedinci gün akika, isim koyma ve saç tıraşıyla birlikte anılır; ancak daha erken ya da geç de koymak caizdir.

Akika kesmek farz mı?

Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde müekked sünnet, Hanefî mezhebinde ise mübah/müstehap kabul edilir. Gücü yetmeyen aile için zorunluluk yoktur.

Tahnik nedir?

Yeni doğan bebeğin damağına çiğnenmiş hurma sürerek bereket duası etmektir. Hekim onayı yoksa bebeğe anne sütü dışında bir şey verilmez; bir yaşından küçük bebeklere bal kesinlikle verilmemelidir. Bu durumda yalnızca dua etmek yeterlidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 13 Mayıs 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Edeb ve Dahâyâ (isim koyma ve akika); Tirmizî, Edâhî ve Edeb (bebeğin kulağına ezan rivayeti ve değerlendirmesi); Buhârî, Akîka ve Müslim, Âdâb (tahnik, isim koyma); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Akîka", "Ezan" ve "İsim" maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →