Dövme Yaptırmak Haram mı? Kalıcı ve Geçici Dövme
Dövme yaptırmak haram mı? Vaşime hadisi, kalıcı ve geçici dövme farkı, kına ve sticker dövme, dövmeli kişinin abdesti ve tövbesi hakkında rehber.
- Hadislerdeki Dayanak
- Yasağın Gerekçesi
- Geçici Dövme ve Süsler
Kalıcı dövme, hadislerde dövme yapan ve yaptıranın lanetlenmesi sebebiyle fakihlerin çoğunluğuna göre haramdır. Cilde işlemeyen, yıkanınca çıkan kına ve geçici dövmeler ise caiz görülür. Dövmeli bir kişinin abdest ve namazı geçerlidir; yapılması gereken tövbe etmektir.
Hadislerdeki Dayanak
Ebû Cuhayfe’nin rivayet ettiğine göre Hz. Peygamber, dövme yapan (vâşime) ve yaptıran (müstevşime) kişilere lanet etmiştir (Buhârî, Libâs 85-86). Abdullah b. Mes’ûd’dan nakledilen hadiste ise dövme yapan ve yaptıran kadınlar, kaş yolan ve yolduran kadınlar, güzellik için dişlerini törpüleyen ve Allah’ın yaratmasını değiştiren kadınlar lanetlenmiştir (Müslim, Libâs 119-120). Bu rivayetler, dövmenin ağır bir yasak olduğunu gösterir.
Dövme (vaşm), deriyi iğneyle delip içine mürekkep veya boya yerleştirerek kalıcı iz bırakma işlemidir. Hadislerde geçen ifade tam olarak bu işleme karşılık gelir; dolayısıyla klasik fıkıh kitapları da dövmeyi haram kabul eder.
Yasağın Gerekçesi
Fakihler, dövmenin yasaklanma sebeplerini şu şekilde açıklamışlardır:
- **Yaratılışı değiştirme:** Nisâ 4/119 ayetinde kınanan, Allah’ın yarattığını değiştirme kapsamına girer.
- **Acı ve zarar verme:** Dövme işlemi, deride yaralanma ve enfeksiyon riski taşır.
- **Süs ve gösteriş:** Genellikle güzellik ve dikkat çekme amacıyla yapılır.
- **Necaset iddiası:** Bazı fakihler, kan akıtılarak ve deri altına mürekkep sıkıştırılarak yapılan dövmenin, kanın içine hapsolması sebebiyle necaset oluşturduğunu söyler. Ancak çağdaş fetvaların bir kısmı bu görüşü kabul etmez.
- **Putperest ve gayrimüslim geleneklere benzemek:** Cahiliye döneminde dövme yaygın bir uygulamaydı.
Bu gerekçeler, dövmenin haram olduğuna dair kanaati güçlendirir. Çoğunluk fakih, dövme yaptırmanın günah olduğunu belirtirken, tövbe edilmesi gerektiğini ve kişinin dinden çıkmayacağını söyler.
Geçici Dövme ve Süsler
Cilt üzerine geçici olarak yapılan kına, boya, sticker veya yıkanınca çıkan dövmeler hadislerdeki yasağın kapsamında değerlendirilmez; çünkü deri altına işlenmez ve kalıcı iz bırakmaz. Bu tür süsler caiz görülür. Ancak abdest ve gusülde suyun tene ulaşmasına engel olan boya veya yapışkan sticker kullanılmışsa, abdest geçerli olmaz. Bu nedenle abdest almadan önce çıkarılması gerekir.
Kına ise kadınlar için yaygın bir süs olup sünnete yakın görülür. Kına deriyi boyar ancak suyun ulaşmasını engellemez; bu nedenle abdeste engel değildir. Kalıcı makyaj uygulamaları (microblading, dudak renklendirme) ise deri altına pigment yerleştirdiğinden dövme hükmüne yakın kabul edilir. Bu konuda makyaj yapmak caiz mi? kadınlarda süslenme yazısı da okunabilir.
Dövmeli Kişinin İbadeti
Dövme, deri altına işlendiğinden suyun tene ulaşmasına engel değildir. Bu yüzden dövmeli kişinin abdesti, guslü ve namazı geçerlidir. Dövmeli kişi cemaate katılabilir, hac ve umre yapabilir. Dövmenin günah olması, kişinin ibadetlerinin kabulünü engellemez. Önemli olan samimi tövbe ve kalıcı davranış değişikliğidir.
Bazı kişiler dövmenin silinmesini şart zannetmektedir. Fakihlerin çoğu, lazer gibi yöntemlerle dövmenin silinmesinde cilt zararı veya yara riski varsa bunun zorunlu olmadığını söyler. Zararsız şekilde silinebiliyorsa silinmesi ise tavsiye edilir. Hacı veya yeni Müslüman olmuş kişilerin geçmişten gelen dövmeleri de bu çerçevede ele alınır; küçük yaşta dövme yaptırılmış ve sonradan pişmanlık duyulmuşsa tövbe yeterlidir.
Çocuklar, Gençler ve Toplumsal Eğilim
Günümüzde dövme gençler arasında yaygınlaşmış, bazı kültürlerde sanat ve kimlik göstergesi olarak görülmektedir. Aileler ve eğitimciler, bu konuda yasaklayıcı bir dil yerine açıklayıcı ve rehberlik eden bir yaklaşım benimsemelidir. Dövmenin geri dönüşü zor olduğu, sağlık riski taşıdığı ve ileride pişmanlığa yol açabileceği anlatılmalıdır. Aynı zamanda dövmeli kişilere karşı dışlayıcı ve aşağılayıcı tavırdan kaçınılmalıdır; çünkü İslam, günahkâr kişiyi küçük düşürmeyi değil, ıslah etmeyi öğütler.
Dövme ve Tıbbi Amaçlı Uygulamalar
Radyoterapi için hastanın vücudunda küçük işaretlerin yapılması veya meme rekonstrüksiyonu sonrası areola dövmesi gibi tıbbi amaçlı uygulamalar, güzellik veya gösteriş değil tedavi amacı taşıdığından fakihlerce ruhsat kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle tıbbi dövme ile süs dövmesi birbirinden ayrılmalıdır. Tedavi ve estetik ilişkisi için estetik ameliyat caiz mi? tedavi ve güzellik amaçlı yazısı okunabilir.
İlgili Konular
Piercing için piercing ve kulak deldirmek: erkek ve kadın yazısı, kaş şekillendirme için kaş aldırmak ve kaş şekillendirmenin hükmü yazısı ve saç ekimi için saç ektirmek, peruk ve postiş kullanmak yazısı okunabilir.
Kına, Geçici Dövme ve Modern Uygulamalar
Kına yakmak kadınlar için sünnete yakın bir süstür ve gelenekseldir. Son yıllarda yaygınlaşan geçici dövmeler (sticker, boya tatu) deriye işlemediği için çoğu zaman sorun görülmez. Ancak bazı “yarı kalıcı” mürekkepler deri altına işleyebilir ve haftalarca kalabilir; bu tür uygulamalar dövme niteliğine yaklaştığından ihtiyat gerekir. Ürün içeriği ve süresi hakkında bilgi almak önemlidir.
Eski Dövmesi Olan Müslümanlar
Müslüman olmadan önce veya gençlikte dövme yaptırmış kimseler, tövbe ederek geçmişten kurtulabilir. Dövme çıkarma tedavisi pahalı ve acı verici olabileceğinden, zorunlu değildir. Önemli olan geçmişteki hatayı kabul etmek ve gelecekte aynı davranışı tekrarlamamaktır. Toplum ise bu kişileri yargılamak yerine desteklemelidir. Hz. Peygamber’in “Günahtan tövbe eden, hiç günah işlememiş gibidir” buyurması (İbn Mâce, Zühd 30) bu konuda umut verici bir ilkedir.
Hijyen Riskleri
Dövme işlemi, hepatit B, hepatit C ve HIV gibi hastalıkların bulaşma riskini taşır. Steril olmayan ortamlarda yapılan uygulamalar sağlık açısından da tehlikelidir. Bu da dövmenin dinî yasak gerekçelerinden biri olan zarar vermeyi destekler.
Sonuç
Kalıcı dövme, hadislerde açıkça lanetlendiği için fakihlerin çoğunluğuna göre haramdır. Geçici ve yıkanabilir süsler caizdir. Dövmeli kişinin ibadetleri geçerlidir; yapılması gereken tövbe etmek ve bir daha dövme yaptırmamaktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Dövme yaptırmak haram mıdır?
Hadislerde dövme yapan ve yaptıran lanetlendiği için kalıcı dövme dinen sakıncalıdır ve fakihlerin çoğunluğuna göre haramdır.
Geçici dövme veya sticker caiz mi?
Deri altına işlenmeyen, yıkanınca çıkan kına, boya veya sticker türü geçici dövmeler caiz görülür; abdeste engel olmaması şartı aranır.
Dövmesi olan kişinin abdesti geçerli mi?
Deri altına işlenmiş dövme suyun tene ulaşmasını engellemez; abdest ve gusül geçerlidir.
Dövmeyi sildirmek gerekir mi?
Tövbe edilmelidir. Dövmeyi lazerle sildirmenin zarar riski varsa zorunlu değildir; zarar yoksa bazı fakihler silinmesini tavsiye eder.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Libâs 85-86; Müslim, Libâs 119-120; Nisâ Suresi (4/119); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Vaşm" md.
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Libâs 85-86
- Müslim, Libâs 119-120
- Nisâ Suresi (4/119)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Vaşm" md.
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.