Evlilik Öncesi Görüşme ve Eş Adayıyla Tanışma Ölçüleri

Evlenme niyetiyle eş adayını görmek ve tanışmak caizdir, ancak bu görüşme belirli ölçülere bağlıdır: Niyet ciddi evlilik olmalı, bakış yüz ve el gibi açık yerlerle sınırlı kalmalı, baş başa kalınmamalı ve ortamda aile veya güvenilir birinin bulunması sağlanmalıdır. Flört ve yalnız buluşmalar bu ölçüye uymaz.

Görmenin meşruiyeti

Muğîre b. Şu’be’den rivayet edilen hadise göre bir kadınla evlenmek isteyen Muğîre’ye Peygamberimiz, “Ona baktın mı?” diye sormuş, “Hayır” cevabı üzerine, “Ona bak; çünkü bu, aranızda sevgi ve ülfetin devamı için daha uygundur” buyurmuştur (Tirmizî, Nikâh; Nesâî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh). Hadis hasen-sahih kabul edilmiştir. Câbir b. Abdillah’tan gelen rivayette de “Biriniz bir kadına talip olursa, onu nikâha çekecek şeyi görebiliyorsa görsün” buyrulur (Ebû Dâvûd, Nikâh). Bu hadisler, evlilik öncesi görmenin hem caiz hem tavsiye edilen bir davranış olduğunu gösterir.

Görmenin sınırı konusunda Hanefî mezhebine göre yüz ve eller; Şâfiî mezhebine göre yüz ve eller; Hanbelîlerden bazılarına göre ise yaygın olarak görünen uzuvlar (yüz, eller, boyun, ayak gibi) kabul edilmiştir. Çağdaş fetva kurumları genellikle yüz ve eller ile sınırlı tutmayı tercih eder. Bu bakış, şehvet olmadan ve evlilik niyetiyle yapılmalıdır. Nûr Suresi’nin 30. ayeti, gözlerin haramdan sakındırılmasını emreder; bu emir, ciddi evlilik niyeti dışında bakışları sınırlamayı hedefler.

Yalnız kalma yasağı ve mahremiyet

Hadiste “Bir erkek bir kadınla yalnız kalmasın; zira üçüncüleri şeytandır” buyrulur (Tirmizî, Radâ’; Ahmed b. Hanbel, Müsned). Evlenmeden önce aralarında nikâh bulunmayan erkek ve kadın yabancı (ecnebî) hükmündedir. Bu nedenle başbaşa buluşma, uzun yolculuk ve gizli görüşmeler caiz değildir. Bu kural, evlilik niyeti taşıyan kişiler için de geçerlidir; çünkü niyet, mahremiyetin sınırlarını kaldırmaz.

Uygun tanışma şekli, ailelerin bulunduğu ortamda görüşmek, gerekirse yakın akrabaların yanında konuşmak şeklindedir. Böylece taraflar birbirlerini tanıyabilir ve aynı zamanda dinî sınırlar korunur. Günümüzde aile ziyaretleri, ortak tanıdıklar veya güvenilir çevreler aracılığıyla tanışma gelenekleri bu amaca hizmet eder.

Konuşma ve iletişim

Kur’an’da Ahzâb Suresi’nin 32. ayeti yabancılarla konuşmada yumuşak ve cilveli ifadeden kaçınmayı emreder: “Sözü yumuşatmayın ki kalbinde hastalık bulunan tamah etmesin; maruf bir söz söyleyin.” Bu ilke, evlilik görüşmelerinde ciddi, açık ve edepli bir dil kullanmayı öğretir. Telefon, mesaj veya sosyal medya yoluyla yapılan iletişim, evlilik amacına yönelik ve ölçülü olduğu sürece cevaz bulur. Ancak duygusal bağ kurma, özel ilişkiye dönüşme, fotoğraf paylaşımı ve uzun gece sohbetleri gibi unsurlar fitne doğurabileceği için tavsiye edilmez.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın görüşü de evlilik niyetiyle, ölçülü şekilde ve aile bilgisi dahilinde görüşmenin caiz, gizli ilişkilerin ise sakıncalı olduğu yönündedir. Eş adaylarının birbirini tanıma ihtiyacı yok sayılmaz; bu ihtiyaç meşru çerçevede karşılanır.

Tanışmada nelere dikkat edilir?

Hadiste evlenecek kimse için tavsiye edilen ölçü şöyledir: “Kadın dört şey için nikâhlanır: Malı, soyu, güzelliği ve dini için. Sen dindar olanı seç, ellerin toprağa bulansın” (Buhârî, Nikâh; Müslim, Radâ’). Bu hadis dinî hassasiyetin öncelikli ölçü olduğunu gösterir. Başka bir hadiste “Dinini ve ahlakını beğendiğiniz biri size gelirse onunla evlendirin” buyrulur (Tirmizî, Nikâh). Tanışma sürecinde sorulacak sorular da bu ölçülere göre belirlenir: İbadet ve ahlak anlayışı, aile hayatına bakış, sorumluluk bilinci, çocuk ve çalışma konusundaki beklentiler, geçim ve barınma gibi.

Ayrıca doğruluk esastır. Eşlerden birinin sağlık durumu, borçları, geçmişte yaşadığı evlilik veya ciddi sorunları gibi bilgileri gizlemesi aldatma sayılabilir. “Bizi aldatan bizden değildir” hadisi (Müslim, Îmân) bu bağlamda hatırlanır. Eş seçiminde denklik konusu için İslam’da eş seçimi: denklik şartı yazısı okunabilir.

İstihare ve danışma

Eş seçiminde istihare ve danışma tavsiye edilir. İstihare, kararsızlık hâlinde Allah’tan hayırlısını dileme duasıdır; Câbir’den gelen hadiste Peygamberimiz bütün işlerde istihareyi Kur’an’dan bir sure öğretir gibi öğretirdi (Buhârî, Teheccüd ve Deavât). İstihare, rüya görmeyi gerektirmez; kalbin rahatlaması ve sebeplerin kolaylaşması şeklinde de anlaşılabilir. Aile büyüklerine ve tecrübeli kişilere danışmak da sünnettir: “Danışan pişman olmaz” sözü hadis olarak sabit olmasa da Kur’an’daki “İşlerinde onlara danış” (Âl-i İmrân, 3/159) prensibiyle uyumludur.

Evlilik öncesi ilişkiler ve hükümler

Nişanlılık ve sözlülük dönemi nikâh anlamına gelmediğinden, bu dönemde taraflar birbirlerine yabancı hükmündedir. Dolayısıyla el sıkışma, başbaşa gezme, tatil ve beraber kalma gibi davranışlar caiz değildir. Bu konuyla ilgili ayrıntılar nişanlılık döneminin hükümleri yazısında açıklanmıştır. Nikâhın şartları için dini nikâhın şartları yazısına bakılabilir. Güven, saygı ve sorumluluk esaslı bir tanışma süreci, evliliğin sağlam temeller üzerine kurulmasına yardımcı olur.

Aile ve çevrenin rolü

Evlenme sürecinde ailelerin rolü sadece formalite değil, gerçek bir destektir. Aileler, adayın ahlakı, geçmişi ve ailesi hakkında bilgi toplayabilir; tarafları yönlendirebilir ve süreçte arabuluculuk yapabilir. Ancak aile, kızın veya oğlunun iradesini ortadan kaldırmamalıdır. Peygamberimiz, “Bakire kızdan izin alınır” buyurarak rızanın önemini vurgulamıştır. Eş adayları, aile büyüklerinin tecrübesinden istifade ederken kendi kararlarını sorumlulukla vermelidir. Bu dengede, hem aile bağları korunur hem evlilik sağlam temellere oturur. Zorlama ve baskı konusunda kızın rızası olmadan evlendirilmesi yazısı okunabilir.

Ayrıca evlilik niyetiyle yapılan her görüşmede samimi ve açık olmak, geçmişi gizlememek ve doğru bilgi vermek temel sorumluluktur. Eş seçimi için İslam’da eş seçimi ve denklik yazısı da okunabilir.

Bu ölçüler korunduğunda tanışma süreci hem meşru hem de sağlıklı biçimde yürür.

Sıkça Sorulan Sorular

Evlenmeden önce eş adayını görmek caiz mi?

Evet. Hadise göre evlenmek isteyen kimse, evlenmeye sebep olacak şeyleri görebiliyorsa kadına bakabilir. Bu bakış sadece yüz ve eller gibi açık yerlere ve evlilik niyetiyle sınırlıdır (Ebû Dâvûd, Nikâh).

Eş adayıyla yalnız kalınabilir mi?

Hayır. Hadiste bir erkekle bir kadının yalnız kaldığında üçüncüsünün şeytan olduğu bildirilir (Tirmizî, Radâ’). Görüşmeler aile veya güvenilir kişilerin bulunduğu ortamda yapılmalıdır.

Telefonla veya internetle konuşmak caiz mi?

Evlilik amacıyla ve ölçüye uygun, gerekli bilgileri öğrenmeye yönelik konuşma caiz kabul edilir. Gönül ilişkisi, flört ve sınırı aşan sohbet ise mahremiyet ve fitne endişesi sebebiyle uygun görülmez.

Tanışma sürecinde neyi sormak gerekir?

Dinî ve ahlakî durum, aile hayatı beklentileri, çalışma, çocuk, geçim, sağlık gibi evliliği ilgilendiren konular sorulabilir. Hile ve yalan yapılmamalı, doğru bilgi verilmelidir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Haziran 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Nûr Suresi (24/30-31), Ahzâb Suresi (33/32); Müslim, Nikâh; Tirmizî, Nikâh; Ebû Dâvûd, Nikâh; Buhârî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hıtbe" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →