Faiz Gelirinin Ne Yapılacağı: Bankadan Gelen Faizi Ne Yapmalı?

Bankadan gelen faiz geliri helal sayılmaz; kişinin kendi ihtiyacına harcaması uygun görülmez. Âlimlerin çoğu, faizin tahsil edilip sevap umulmadan yoksullara veya genel hayır alanlarına verilerek kurtulunmasını önerir. En doğrusu, ileride faizsiz bir hesaba geçmek ve faiz getirisini baştan almamaktır.

Faiz neden haramdır?

Bakara Suresi’nin 275-279. ayetleri ribâyı kesin biçimde yasaklar ve ona devam edenlere ağır uyarılarda bulunur. Hadislerde faizi yiyeni, yedireni, yazanı ve şahitlik edenleri lanetlenmiş saymıştır (Müslim, Müsâkāt). Gerekçe, haksız gelir aktarımı ve ekonomik adaletsizliktir. Konunun ayrıntıları faiz (ribâ) nedir yazısında işlenir.

Faiz gelirini ne yapmalı?

Âlimlerin yaygın yaklaşımı şudur: Faiz olarak alınan mal, mülkiyet açısından temiz kabul edilmez. Kişi, bu paradan faydalanmadan, haktan kurtulmak niyetiyle yoksullara verir. Kişi hesabına yatan faizi bile bile kullanmak ise günah olur. Faizi bankaya bırakıp faizin faizini artırmak daha sakıncalıdır. Bazı çağdaş âlimler, faiz gelirinin vergi ve masraf gibi zorunlu kamu yükümlülüklerine ayrılmasını da cevaz verir; ancak bu görüş tartışmalıdır. Ayrıntı için bankada biriken faiz parası yazısına bakabilirsiniz.

Sevap umulmaz, kurtuluş niyeti olur

“Tayyib” olmayan malın sadaka olarak verilmesi, sevap beklentisiyle yapılmamalıdır; çünkü Allah ancak temiz olanı kabul eder (Müslim, Zekât). Niyet, mülkiyeti olmayan malı sahibine veya yoksula ulaştırarak haktan kurtulmaktır. Bunu gizli veya alenen hayır çalışmasına bağlamak bir sorun değildir; fakat bağışı kendi namına hayır diye duyurmamak daha uygun görülür.

Faiz gelirinin verilmeyeceği yerler

• Kendi borç ve ihtiyaçları için harcamak.
• Zekât yerine saymak; zekât helal maldan verilir.
• Cami yapımı veya Kur’an basımı gibi doğrudan ibadet masraflarına vermek konusunda âlimler ihtiyat önerir; ihtiyaç sahiplerine verilmesi daha uygun görülür.

Faiz gelirinden kaçınmak için pratik adımlar

1. Hesabınızın faiz getirisini ve türünü öğrenin.
2. Katılım bankalarına veya kâr payı esasına dayanan ürünlere geçmeyi düşünün; ayrıntı katılım bankası nasıl çalışır yazısında vardır.
3. Vadesiz hesabı tercih edip faiz geliri almamayı seçin.
4. Gelen faizi hesaplayıp ayrı tutarak hayır alanlarına ulaştırın.
5. Geçmişte alınmış faiz için bir tövbe ve ödeme planı yapın.

Geçmiş yıllarda alınan faiz

Bilmeden veya sonradan fark edilerek alınmış faiz geliri için, hesaplanabilen miktar ayrılıp hak sahibi yoksullara verilir. Tam hesap mümkün değilse tahmini bir miktar belirlenir. Tövbenin şartları pişmanlık, bırakma ve tekrarlamama kararıdır. Konunun genel çerçevesi için faiz ve kredi rehberine göz atılabilir.

Faiz ve zekât

Banka hesabındaki anapara ve helal birikim, nisabı aştığında zekâta tabidir. Faiz gelirleri ise kişinin temiz malı sayılmadığı için zekât hesabına katılmaz, ayrı bir kurtulma yükümlülüğüdür. Bu fark, hesap yaparken karışmasın diye ayrı defterde tutulmalıdır.

Mezheplerin yaklaşımı

Dört mezhebin tamamı ribâyı haram sayar; fark, mal sahibi belli olmayan haram malın akıbetinde ortaya çıkar. Hanefî kaynaklarında sahibi bilinmeyen haram malın, sevap umulmadan yoksullara verilmesi esastır. Şâfiî ve Mâlikî kaynaklarında da benzer çözüm geçerlidir; bazı Mâlikî âlimleri kamu yararına harcamayı da uygun görür. Çağdaş fetva heyetleri, faizden gelen paranın belirli oranda kamusal zorunlu giderlere, örneğin banka tarafından kesilen vergilere ayrılmasını cevaz veren görüşler de dile getirmiştir. Bu çeşitlilik, kesin tek bir yol bulunmadığını gösterir; ihtiyatlı olan yaklaşım yoksullara ulaştırmaktır.

Gerçek hayat örnekleri

• Emekli maaşının yattığı hesap faiz getirdi: Faiz kısmı ayrıca hesaplanır, hayır alanlarına verilir; maaş helal olduğu için kullanılabilir.
• Yurtdışında eski bir hesap: Birikmiş faiz geliri hesabı yapılır ve yoksullara verilir; kalan anapara helaldir.
• Vadeli mevduat tercihi: Bilerek faizli vadeli hesap açmak, kasıtlı bir haram işlemdir; bu sebeple faizsiz alternatif tercih edilir.
• Çocuk adına açılan hesap: Veli, çocuğun adına faizi almamayı tercih edebilir; gelen olursa yine yoksullara veya hayır alanlarına verilir.

Faiz getirisinin ahlaki boyutu

Faizin yasaklanmasının ardında yalnızca bir hüküm değil, bir iktisat ahlakı vardır: bir kimsenin, emek ve risk üstlenmeden, yalnızca parasının varlığı sebebiyle borçludan kazanç elde etmesi adaletsiz kabul edilir. Bu sebeple faizden kurtulma çabası, kişinin kendi zenginliğini temizlemeye ve topluma karşı sorumluluğuna katkı olarak da görülür. Konunun pratik tarafını bilmek isteyenlere faizli borçtan kurtulmak için pratik adımlar yazısı faydalı olur.

Sonuçta kişi, faizden elde edilen paranın kendisine ait olmadığı bilinciyle hareket etmeli, işlem yaparken gelecekte faizsiz bir alternatifi araştırmayı ve ailesini bu konuda bilgilendirmeyi ihmal etmemelidir. Bu bilinç, hem mali hem manevi bir temizlik sürecinin başlangıcıdır.

Bu bilgiler genel çerçevedir; somut durum için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın fetva hattına veya müftülüğe başvurunuz.

Sıkça Sorulan Sorular

Faiz gelirini sadaka olarak vermek sevap kazandırır mı?

Haram yoldan gelen mal, sevap umulmadan ve kurtulmak niyetiyle verilir; kişi bunu sadaka sevabı diye düşünmemelidir. Mal sahibi bilinmiyorsa yoksula verilir; kendi ihtiyacına harcamak sakıncalıdır.

Faizi bankada bırakmak daha mı iyi?

Bankada bırakmak faizin faiz getirmesine ve bankanın kullanımına yol açar; bu yüzden âlimlerin çoğu tahsil edip hayra vermeyi önerir. Mümkünse faizsiz hesaplara geçmek en sağlıklı çözümdür.

Faiz gelirinden vergi ödemek caiz mi?

Faiz gelirinden alınan stopaj ve vergi, yasal bir zorunluluktur ve kamu hakkıdır. Vergi için faiz gelirini kullanmak ayrı bir tartışma konusu olup, ihtiyat için kendi helal gelirinizle ödemek daha güvenlidir.

Faiz gelirini yurtdışındaki yoksullara gönderebilir miyim?

Faiz gelirinden kurtulma niyetiyle verilen para, yoksullara ulaştığı sürece yere ve ülkeye bağlı değildir. Önemli olan ihtiyaç sahibine ulaşması ve vekil kurumun güvenilir olmasıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 18 Haziran 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Bakara 2/275-279; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Ribâ" maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihâl

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →