🤲 Benim İçin Dua Et Giriş

Hac Kredi ile Yapılır mı? Faizli Kredi ve Hac Hükmü, Alternatifler

Hac İbadeti ve MenâsikGüncelleme: 21 Haziran 202610 dk okuma

Hac için faizli kredi çekilir mi, hac sahih olur mu? Faiz yasağı, haram malla hac, helal kazanç şartı ve faizsiz alternatifler hakkında dinî değerlendirme.

Bu yazıda öğrenecekleriniz

  • Faizin Hükmü
  • Haccın Helal Kazançla Yapılması
  • Hac İçin Kredi Almak Zorunlu mu?

Hac için faizli kredi çekmek dinen caiz değildir; çünkü faiz kesin haramdır. Hac, mali gücü olan kişiye farz olduğundan borçlanıp faizle hac yapmak zorunlu da değildir. Faizli kredi ile hac yapılırsa farz yerine geçebilir fakat makbuliyeti şüpheli olur. Faizsiz alternatifler tercih edilmelidir.

Faizin Hükmü

Bakara Suresi 275. ayette “Allah alım satımı helal, faizi haram kılmıştır” buyrulur. Aynı surenin 278-279. ayetlerinde faizden vazgeçmeyenlere Allah ve Resûlü’nün savaşı ilan edildiği bildirilir. Faiz, kişi ister alsın ister versin, yazan ve şahit olan herkes için lanet gerektiren bir günah olarak hadislerde zikredilir (Müslim, Müsâkāt 105). Bu sebeple faizli kredi almak, zaruret olmadıkça caiz değildir. Hac gibi bir ibadet için faizli borçlanmak, ibadetin amacıyla çelişir.

Haccın Helal Kazançla Yapılması

İbadetlerin makbul olması için helal kazanç şart koşulmuştur. Hz. Peygamber, “Ey insanlar! Allah temizdir ve ancak temiz olanı kabul eder” buyurmuş ve uzun yolculuk yapan, saçı başı dağılmış, ellerini göğe kaldırıp “Ya Rabb, ya Rabb” diye yalvaran ama yiyeceği haram, içeceği haram, giyeceği haram olan adamın duasının nasıl kabul edileceğini sormuştur (Müslim, Zekât 65). Bu hadis, haram kazançla yapılan ibadet ve duanın kabul sorununu açıkça gösterir. Hanefî fıkhına göre haram para ile yapılan hac, farzı düşürür, yani hac sahih olur; fakat sevabı ve kabulü bakımından büyük bir eksiklik taşır. Bazı âlimler ise haram malla yapılan haccın farz yerine geçmeyeceğini söylemiştir. Bu fark nedeniyle ihtiyatlı davranmak gerekir.

Hac İçin Kredi Almak Zorunlu mu?

Hayır. Hac, “yoluna gücü yetene” farzdır (Âl-i İmrân 3/97). Kişi hac masrafına sahip değilse, borçlanma yoluyla hac yapma yükümlülüğü yoktur. Hac masrafını borçlanarak karşılamak caiz olmakla birlikte, geri ödeyemeyecek hâle düşme riski varsa tavsiye edilmez. Faizli kredi ise haram olduğundan hiç tercih edilmemelidir. Hanefî fıkhında hac için borçlanmak, mali güç şartını oluşturmaz; borç alarak hacca gitmek zorunlu da değildir. Bu konu için borçlu kişi hacca gidebilir mi? yazısı faydalı olabilir.

Faizli Kredi ile Hac Yaparsa Haccı Geçerli mi?

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın çizgisi, hac masrafının helal kazançla karşılanması gerektiği, faizli kredi ile hac yapmanın haram bir yola başvurmak olduğu yönündedir. Hanefî mezhebinin genel kuralı, haram mal ile yapılan haccın farz borcunu düşürdüğüdür; ancak bu durum kişinin günah işlediği gerçeğini ortadan kaldırmaz. Faizli kredi ile hac yapan kişi, hem faiz günahı işlemiş hem de haccın kabulü konusunda risk altına girmiş olur. Bu sebeple tavsiye edilen, faizli borçlanmadan hacca gitmek ve imkânı olmayan kişinin haccı helal şekilde birikim yaptıktan sonra yapmasıdır.

Faizsiz Alternatifler

  • Hac birikimi: Düzenli olarak ayrılan tasarrufla hac için kaynak oluşturmak en güvenli yoldur.
  • Faizsiz finans (katılım bankacılığı): Katılım bankalarında sunulan hac birikim hesapları veya faizsiz finansman ürünleri bir alternatif olabilir; ancak ürünün şer’î uygunluğu ayrıca incelenmelidir.
  • Karz-ı hasen: Akraba ve dostların faizsiz borç vermesi.
  • Taksitli ödeme: Hac organizasyonları veya acentelerin vade farksız taksit imkânları, fiyat farkı ve faiz içermiyorsa caiz görülebilir.
  • Beklemek: Mali güç oluşuncaya kadar hacca gidememek bir mazerettir ve günah değildir.

Taksitle ödemede vade farkının faiz olup olmadığı fıkıh bilginlerince tartışılmıştır; çoğunluğa göre baştan belli olan toplam bedelin taksitle ödenmesi satış akdi olarak caizdir. Fakat sözleşmede faiz veya gecikme faizi hükmü varsa bu hükümden kaçınılmalıdır.

Kredi Kartı ve Taksit Uygulamaları

Kredi kartıyla hac masrafı ödemek durumunda, ödeme ay sonunda tamamen kapatılırsa faiz doğmaz. Taksitli ödeme veya asgari ödeme yapılırsa faiz işleyebilir. Dolayısıyla kredi kartı kullananlar, faiz doğuran uygulamalardan uzak durmalıdır. Hac için kredi kartı kullanımı bu şartla mümkün olabilir. Bu konuda kişinin özel durumuna göre müftülüğe danışması önerilir.

Haccın Ertelenmesi ve Manevî Boyut

Faizli kredi kullanmadan hac yapabilmek için biraz beklemek gerekiyorsa bu bir mazerettir. Hanefî mezhebinde hac farz olduktan sonra geciktirmek günahtır; ancak mali gücü olmayan kişi için hac farz olmamıştır. Dolayısıyla “Hac farz değilse beklemek günah değildir” ilkesi geçerlidir. Hac sırası bekleyenler, bu süreyi hazırlık, tövbe ve ilim öğrenmekle geçirebilir. Ertelemenin hükmü için hac ertelenebilir mi? yazısı okunabilir. Hac için gerekli şartlar için ise hac kimlere farzdır? yazısına bakılabilir.

Hac Birikimi ve Niyet

Hac için maddi hazırlık yapmak başlı başına bir ibadet niteliği taşır. Hacıyı niyet eden kişi her ay belirli bir tutarı helal kazancından ayırarak birikim yapabilir. Küçük miktarlarla başlanan birikim, zaman içinde hac masrafını karşılayabilir hâle gelir. Hz. Peygamber, “Ameller niyetlere göredir” buyurmuştur (Buhârî, Bed’ü’l-vahy 1; Müslim, İmâret 155). Hacca niyet edip gayret gösteren, ancak sebepler elvermediği için gidemeyen kişi, niyeti sebebiyle sevaptan mahrum kalmaz. Bu nedenle faizli yola başvurmak yerine sabırla birikim yapmak daha uygundur. Birikimin bir kısmını altın veya döviz gibi değerini koruyan bir araca çevirmek de tercih edilen bir yöntemdir; fakat bu işlemlerin şer’î esaslara uygun olmasına dikkat edilmelidir.

Zekât, borç ve diğer yükümlülükler bakımından hac birikimini ayrıca hesaplamak gerekir. Yılı dolan ve nisap miktarına ulaşan hac birikimi için de zekât gerekir. Kişi hac birikimini bir yıl boyunca tuttuğunda, nisabı aştığı takdirde zekâtını vermelidir. Bunun yanında hac yolculuğunda harcanacak her kuruşun helal kazançtan olması önemlidir; hac kafilesi ücretleri, eğitim ve vize gibi masraflar şeffaf biçimde bilinmelidir.

Hac Organizasyonu ve Sözleşmeler

Hacca kayıt yaptırırken acentelerle yapılan sözleşmelerde gecikme faizi, cezai şart gibi hükümler varsa bunlara dikkat edilmelidir. Yetkili kuruluşların sunduğu ödeme planları faizsiz olabilir; ancak yazılı sözleşmenin dikkatle okunması gerekir. Bir acentenin vadeli ödeme sistemi, peşin fiyat ile vadeli fiyat arasındaki farkın baştan belirlenmesi şartıyla, çoğunluğa göre caiz sayılabilir. Fakat vade uzadıkça faiz oranı artan sözleşmeler faiz kapsamına girer. Bu sebeple hac programına katılmadan önce sözleşme şartlarını, iptal ve iade koşullarını öğrenmek faydalıdır. Anlaşmazlık hâlinde tüketici haklarına başvurmak da meşrudur.

Hacı adaylarına tavsiye edilen yol, hac bütçesini önceden planlamak ve ihtiyaç olduğunda danışmanlık almaktır. Hac farziyeti konusundaki ayrıntılar için haccın farzları, vacipleri ve sünnetleri yazısı da okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Faizli kredi ile hac yapılır mı?

Dinen caiz değildir. Faiz haramdır; hac helal kazançla yapılmalıdır.

Faizli kredi ile yapılan hac geçerli olur mu?

Hanefî mezhebinde farz düşer ancak makbuliyeti zedelenir; kişi günah işlemiş olur.

Hac için borç almak zorunlu mu?

Hayır. Hac mali gücü olan kişiye farzdır, borçlanmak zorunlu değildir.

Faizsiz alternatifler nelerdir?

Birikim yapmak, karz-ı hasen, katılım bankası ürünleri ve faizsiz taksit imkânları.

Editör: (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerim: Bakara Suresi (2/275-279); Müslim, Zekât 65 (Allah temizdir, ancak temizi kabul eder); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Faiz" ve "Hac" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (diyanet.gov.tr)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →
YAPAY ZEKÂYA BU SAYFAYI SOR0 görüntülenme · 7 dk okuma

Sorunuz seçtiğiniz yapay zekâ hizmetinde yeni sekmede açılır; dini hükümler için Diyanet'e danışınız.

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →

Kaynakça

  1. Kur'an-ı Kerim: Bakara Suresi (2/275-279)
  2. Müslim, Zekât 65 (Allah temizdir, ancak temizi kabul eder)
  3. TDV İslâm Ansiklopedisi, "Faiz" ve "Hac" md.
  4. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu görüşleri (diyanet.gov.tr)

Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.