Hasta Ziyareti Sonrası Hastaya Dua ve Okunan Sureler
Hasta ziyaretinde okunacak dualar ve sureler: hadislerdeki şifa duası, Fâtiha ile rukye, Muavvizeteyn ve hastaya nasıl moral verileceği.
- Hadislerde hasta ziyaretinin yeri
- Hadislerden gelen dualar
- Hangi sureler okunur?
Hasta ziyaretinde hastaya şifa için dua edilir, Fâtiha ve Muavvizeteyn gibi sureler okunabilir, moral verici ve kısa konuşulur. Hadislerde Hz. Peygamber’in hastayı ziyaret edip “Lâ be’se, tahûrun inşâallah” dediği aktarılır. Dua, tedaviye alternatif değil, tıbbi bakımın manevi tamamlayıcısıdır.
Hadislerde hasta ziyaretinin yeri
Hz. Peygamber, bir Müslümanın diğerine karşı sorumlulukları arasında hasta ziyaretini de sayar. Ziyaretin sevabına dair rivayetler vardır; ancak her rivayetin senet derecesi farklıdır. Önemli olan, ziyaretin hastaya yük olmaması, ona sevgi ve destek vermesidir. Genel adap için hasta ziyareti adabı ve hasta duası yazısına, yaşlı hastalar için yaşlı ve hasta ziyaretinde dikkat edilecekler yazısına bakılabilir.
Hadislerden gelen dualar
- Lâ be’se tahûrun inşâallah: Buhârî’de geçer. Anlamı: “Korkulacak bir şey yok, Allah dilerse bu hastalık günahlara kefaret olur.” Hastaya moral verici bir cümledir.
- Yedi kez şifa duası: Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de geçen rivayete göre, eceli gelmemiş bir hastanın yanında “Es’elüllâhe’l-azîm rabbe’l-arşi’l-azîm en yeşfiyek” (Yüce Arş’ın Rabbi olan yüce Allah’tan sana şifa vermesini dilerim) yedi kez okunursa Allah hastaya şifa verir.
- Muavvizeteyn ile rukye: Hz. Âişe’den, Peygamberimiz hastalandığında Felak ve Nâs sûrelerini okuyup üfürdüğü rivayet edilir.
- Fâtiha ile rukye: Buhârî ve Müslim’de bir sahabînin Fâtiha okuyarak yılan sokan bir kişiye şifa niyetiyle okuması anlatılır.
Hangi sureler okunur?
Fâtiha, Âyetü’l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs sureleri hasta için en yaygın okunanlardır. Bu sureleri okuyup hastaya üflemek ya da elini hastanın başı veya sırtına koyarak okumak geleneksel bir uygulamadır. Okuma, hastanın rızası ve rahatlığı gözetilerek yapılır. Bu konuda sahih rivayetlerle sahtekârlıkları ayırmak için rukye nedir? yazısı faydalıdır. Hastalık adı altında ücret ve tılsım peşindeki kişilere karşı sahte şifacılara karşı uyarı yazısı okunmalıdır.
Ziyaret sonrası: örnek akış
- Ziyaretten önce hastanın uygun olup olmadığını aileden öğrenmek.
- Selam verip kısa hal hatır sormak; hastalığın ayrıntılarını merak ederek ısrar etmemek.
- “Lâ be’se tahûrun inşâallah” demek, ardından hastaya şifa için dua etmek.
- Hastanın isteği doğrultusunda Fâtiha, İhlâs, Felak ve Nâs sûrelerini okumak.
- Aileye yardım teklif etmek: nöbet, yemek, çocuk bakımı.
- Ayrılırken kısa bir dua ile vedalaşmak ve sonraki gün telefonla aramak.
Sağlık ve ruhsal destek dengesi
Bir hastaya dua etmek doktoru bırakmak anlamına gelmez; Hz. Peygamber “Tedavi olunuz” buyurarak her derdin bir devası olduğunu hatırlatmıştır. Ağır hasta ziyaretlerinde, hastanın bakımı, hijyen ve enfeksiyon riskleri düşünülmelidir. Bulaşıcı hastalıklarda ziyaretçi sayısını azaltmak, maske kullanmak ve gerekirse ziyareti telefona çevirmek makuldür. Hastanın ruh sağlığı için sabır, tevekkül ve şükür gibi kavramlara temas edilebilir; ama “bu hastalık günahının cezası” gibi suçlayıcı sözler söylenmemelidir. Namaz kılmakta zorlanan hastaya yardımcı olmak için hasta namazı yazısı kullanılabilir.
Muavvizeteyn’i öğretmek
Çocuklar ve gençler için hasta ziyareti güzel bir eğitim fırsatıdır. Onlara Felak ve Nâs sûrelerini öğretmek, hastayı ziyaret ettiğinde okumak, empati ve merhameti geliştirir. Ayrıntılı bilgi için Muavvizeteyn yazısına bakabilirsiniz. Sağlıkla ilgili kararlar için mutlaka hekiminize danışın; dinî hükümlerde ise müftülüğün görüşü esastır.
Hastanın duası ve sabır
Hastalık, Müslüman için günahlara kefaret olabileceği gibi sabrın imtihanıdır. Hadislerde, bir mümine yorgunluk, hastalık, keder hatta ayağına batan dikenin bile günahlarına kefaret olacağı bildirilir. Hastaya bu hatırlatmayı yaparken “Allah’ın sana verdiği bir sınav” gibi yargılayıcı bir dil kullanmamak, “Allah’ın şifası yakındır” gibi destekleyici sözler tercih etmek gerekir. Hasta kendi duasını da yapabilir; hasta duası kabul edilen dualardan sayılır.
Uzun süreli ve ağır hastalarda destek
Kronik veya ağır hastalıklarda tek bir ziyaret yeterli değildir; ailenin yükünü paylaşmak, bakım veren kişiye nefes aldırmak ve düzenli telefon etmek ziyaretin devamıdır. Hastaneye ziyaretçi kısıtlaması varsa, kapıdan dua edip kısa bir mesajla yetinmek de makuldür. Hasta ile aile arasında duygusal bir köprü kurmak, bazen duanın kendisinden daha etkili bir destek olabilir.
Çocukla birlikte hasta ziyareti
Çocuk hasta ziyaretine götürülecekse, önceden hastaneye girişte kısıtlama olup olmadığına bakılmalıdır. Bağışıklığı zayıf hastalarda çocukların taşıyabileceği mikroplar risk oluşturabilir. Ziyarete götürülen çocuğa sakin olması, bağırmaması ve hastaya “geçmiş olsun” demesi öğretilir. Çocuğun eliyle çizilmiş bir resim ya da küçük bir çiçek, hasta için büyük bir moral kaynağı olabilir. Hastanın istirahat hakkı her zaman önceliklidir.
Hasta ziyaretini sürdürülebilir kılmak
Uzun süren hastalıklarda ilk günlerdeki yoğun ilgi zamanla azalır; oysa asıl destek ihtiyacı sonradan doğar. Dostlar arasında bir nöbet çizelgesi yapmak, her biri haftanın belirli bir gününü üstlenmek, hastanın yalnız hissetmemesini sağlar. Mesaj veya telefon görüşmesi de ziyaret hükmünde bir moral desteğidir. Hasta yakınlarına sağlık hizmetlerine ulaşma ve sosyal yardım başvurularında rehberlik etmek de sünnet olan yardımlaşmanın bir yönüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Hasta ziyaretinde hangi dua okunur?
Buhârî’deki “Lâ be’se, tahûrun inşâallah” (zararı yok, günahlardan arındırıcıdır inşaallah) ifadesi ve Ebû Dâvûd ile Tirmizî’deki yedi kez “Büyük Arş’ın Rabbi olan Allah’tan sana şifa vermesini dilerim” duası bilinir.
Hastaya Yâsîn veya Fâtiha okumak yeterli mi?
Fâtiha ile rukye hadiste anlatılır; Yâsîn için ise daha çok ölüm döşeğinde okuma geleneği vardır. Dua ve okuma tedaviye alternatif değil, tamamlayıcıdır.
Hastayı ziyaret ederken ne kadar kalınır?
Kısa kalmak uygundur; hastaya yük olunmaz. Hasta ve ailesi uzun oturmaya istekliyse bu da serbesttir.
Hastaya neler söylememeli?
Umutsuzluk veren, korkutan ve hastalığın nedenini suçlayan sözlerden kaçınılır. Moral ve sabır vurgusu yapmak gerekir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Tıb (Fâtiha ile rukye; “lâ be’se” duası); Ebû Dâvûd, Cenâiz; Tirmizî, Tıb (yedi kez şifa duası); Müslim, Selâm (Muavvizeteyn ile rukye); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hasta Ziyareti" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Tıb (Fâtiha ile rukye; “lâ be’se” duası)
- Ebû Dâvûd, Cenâiz; Tirmizî, Tıb (yedi kez şifa duası)
- Müslim, Selâm (Muavvizeteyn ile rukye)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hasta Ziyareti" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.