Hindistan’da Müslüman Nüfusu, Mezhepler ve Dinî Yapı

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Nüfus ve Dağılım
Mezhepler ve Ekoller
Hukuk ve Kurumlar

Hindistan’da yaklaşık 172 milyon Müslüman yaşar; bu sayı nüfusun yaklaşık yüzde 14’üne denk gelir. Çoğunluk Sünnî Hanefî olup Deobandî ve Barelvî ekoller etkilidir. Hindistan, laik bir anayasa altında farklı dinlerin bir arada yaşadığı bir ülkedir ve İslam’ın Güney Asya tarihinde çok köklü bir yeri vardır.

Nüfus ve Dağılım

2011 nüfus sayımına göre Hindistan’da Müslümanlar toplam nüfusun yüzde 14,2’sini (172,2 milyon) oluşturmaktadır; Hindular yüzde 79,8, Hristiyanlar yüzde 2,3, Sihler yüzde 1,7’dir. 2021 sayımı yapılmamıştır; güncel tahminler 200 milyon civarına işaret eder. Müslümanlar Uttar Pradeş, Batı Bengal, Bihar, Maharaştra ve Keşmir’de yoğundur. Jammu ve Keşmir bölgesinde Müslüman nüfus çoğunluktadır. Kerala’da Mappila (Moplah) topluluğu İslam’ın Hindistan’a deniz yoluyla ilk gelişinin izlerini taşır.

İslam Hindistan’a iki yoldan girmiştir: Arap tüccarlar aracılığıyla batı kıyılarına (7. yüzyıl) ve Orta Asya’dan gelen fetihlerle kuzeye. 1206’da Delhi Sultanlığı kurulmuş, 1526’da Babür İmparatorluğu hâkimiyeti başlamıştır. Babürlerin Hindistan’a bıraktığı mimari ve kültürel miras günümüzde de yaşar. 1857 sonrası Britanya yönetimi, 1947’de bölünme ile sonuçlanan sürece zemin hazırlamıştır.

Mezhepler ve Ekoller

Hindistan Müslümanları fıkıhta büyük oranda Hanefî’dir. Deobandî ekol (1866, Darulüloom Deoband) medrese eğitimini, sünnet takibini ve ıslahı vurgular. Barelvî ekol ise sûfî gelenek, mevlid ve türbe ziyaretlerini destekler. Nedvetü’l-Ulemâ (Lucknow), Cemaat-i İslami Hind, Tablîğ Cemaati ve Ehl-i Hadis gibi diğer yapılar da vardır. Şiîler özellikle Lucknow ve Haydarabad’da yoğundur. Bohra ve Hoca İsmâilîler ticaretle uğraşan önemli topluluklardır. Sûfî dergâhlar, farklı dinlere mensup insanların ziyaret ettiği ortak mekânlar olarak bilinir.

Hukuk ve Kurumlar

Anayasa laik bir düzen kurar ve her topluluğa dinî özgürlük tanır. Müslümanlar için kişisel statü hukuku (nikâh, talak, miras) 1937 Şeriat Uygulama Yasası ile düzenlenir. 2019’da “üçlü talak” uygulaması yasayla suç sayılmıştır. Ortak Medeni Kanun tartışmaları ülkenin siyasi gündeminde yer almakta olup Müslüman kuruluşlar bu konuda farklı görüşler bildirmektedir. Vakıf Kurulu ve Merkezi Vakıf Konseyi vakıf mallarını yönetir. Bu konular hukuki ve siyasi tartışma alanları olduğundan, bu yazı yalnızca çerçeveyi tanıtır.

Öne çıkan noktalar:

Hindistan, Endonezya ve Pakistan’dan sonra dünyanın en kalabalık Müslüman nüfuslarından birine sahiptir.
Delhi Sultanlığı (1206) ve Babür İmparatorluğu (1526) İslam kültürünü derinleştirmiştir.
Sûfî tarikatlar, özellikle Çiştî, halk arasında İslam’ın yayılmasında büyük rol oynamıştır.
Din özgürlüğü anayasayla güvence altındadır.

Hindistan’ın camileri için Hindistan camileri, ramazan geleneği için Hindistan’da ramazan, batıdaki Bangladeş için Bangladeş’in dinî yapısı ve Endonezya için Endonezya’nın dinî yapısı yazıları okunabilir.

Tarihî Katmanlar: Sind’den Babür’e

İslam, Hindistan’a iki yoldan ulaşmıştır: Arap tüccarlar aracılığıyla Malabar kıyısına ve 711’de Muhammed b. Kasım’ın seferiyle Sind bölgesine. Kerala’daki Cheraman Juma Camii, geleneksel anlatıya göre 7. yüzyıl gibi erken bir dönemde kurulmuş ilk Hint camisi olarak anılır; tarihçiler tarihlendirme konusunda ihtiyatlıdır. 1206’dan itibaren Delhi Sultanlığı ve 1526’dan itibaren Babür İmparatorluğu, Fars edebiyatı, Urduca ve Hint-İslam mimarisini şekillendirmiştir. Bu dönemler boyunca Müslümanlar yöneticiler, esnaf, âlim ve sûfî olarak toplumun bütün katmanlarında yer almıştır.

Sûfî Dergâhlar ve Halk İslamı

Hindistan’daki Müslümanların önemli bölümü için sûfî dergâhlar dinî hayatın merkezidir. Acmer’de Muinüddin Çiştî (ö. 1236), Delhi’de Nizameddin Evliya (ö. 1325) ve Kalyar Şerif’te Sabir Piran gibi şahsiyetlerin türbeleri her dinden ziyaretçi çeker. Kavvali adı verilen müzikli zikir meclisleri bu dergâhlarda yapılır. Barelvi çizgi bu halk pratiğini savunurken, Deoband ve Ehl-i Hadis çevreleri türbe merkezli uygulamalara mesafeli durur. Bu görüş farkları Hindistan Müslümanları arasında köklü bir tartışma alanıdır.

Eğitim Kurumları: Deoband, Nedve ve Aligarh

1866’da kurulan Darulüloom Deoband, Hanefî-Mâtürîdî çizgide klasik ders müfredatıyla Güney Asya’nın en etkili medreselerindendir. Lucknow’daki Nedvetü’l-Ulemâ (1894) klasik ilimler ile çağdaş konuları birleştirmeyi hedefler. Aligarh Müslüman Üniversitesi (1920; öncülü Sir Seyyid Ahmed Han’ın 1875’te kurduğu Muhammedî Anglo-Oryantal Koleji) ve Jamia Millia Islamia (1920) ise modern eğitimi İslami kimlikle bir araya getirir. Bu kurumlar mezun ettikleri öğrencilerle Güney Asya, Afrika ve Batı’daki cemaatlere ulaşmıştır.

Bölgesel Dağılım ve Toplumsal Gerçeklikler

Müslümanlar en çok Uttar Pradeş, Batı Bengal, Bihar, Maharaştra ve Kerala’da yaşar. Cammu-Keşmir’de Müslüman çoğunluk vardır; Lakshadweep adalarında ise nüfusun büyük bölümü Müslümandır. Kerala’daki Mappila topluluğu, Arap tüccarlarla yüzyıllardır süren bağı nedeniyle kendine özgü bir kültüre sahiptir. Hindistan Müslümanları, eğitim ve istihdam alanındaki farklılıklar, toplumsal temsiliyet ve güvenlik gibi konularda zaman zaman tartışmalara konu olmaktadır; bu yazı siyasî bir değerlendirme yapmaz ve konuyu çerçeve olarak anar.

Sıkça Sorulan Sorular

Hindistan’da kaç Müslüman var?

2011 sayımına göre yaklaşık 172 milyon Müslüman yaşar. Bu, nüfusun yaklaşık yüzde 14,2’sidir. Hindistan, dünyanın en kalabalık Müslüman nüfuslarından birine sahiptir.

Hindistan’da Müslümanlar hangi mezhepten?

Büyük çoğunluğu Sünnî Hanefî’dir. Şiî topluluk, Bohra ve Ağa Hanî İsmâilîler ve küçük sayıda Ahmedîler de bulunur.

Müslüman Kişisel Hukuku nedir?

Hindistan’da evlilik, boşanma ve miras konularında Müslümanlar için 1937 tarihli Şeriat Uygulama Yasası geçerlidir. Bu alanda reform tartışmaları sürmektedir.

Vakıf Kurulu ne iş yapar?

Müslüman vakıf mallarının yönetimini ve korunmasını denetleyen yasal kurumdur. 1995 yasasıyla düzenlenmiştir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 25 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hindistan" md.; Hindistan Nüfus Sayımı 2011, censusindia.gov.in; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →