Maldivler’de Müslüman Nüfusu, Mezhepler ve Dinî Yapı

Maldivler’in yerli nüfusunun tamamı Sünnî Müslümandır ve ülke anayasası İslam’ı devlet dini olarak belirler. Yaygın mezhep Şâfiî’dir. Geleneğe göre ada halkı 12. yüzyılın ortalarında, 1153 civarında İslam’a girmiştir. Vatandaşlık için Müslüman olmak şart koşulur.

Nüfus ve dinî tablo

Maldivler, Hint Okyanusu’nda yaklaşık bin iki yüz adadan oluşan bir ada ülkesidir ve nüfusu yarım milyon civarındadır. Yerli halk tamamen Müslüman kabul edilir; ülkede başka bir dinin açıkça uygulanmasına izin verilmez. Yabancı işçiler ve turistler ise farklı inançlara mensup olabilir, ancak kamusal alanda dinî faaliyetleri sınırlıdır. Resmî olmayan tahminlere göre ülkedeki gayrimüslim yabancı işçi sayısı da yüksektir; bu nedenle ülkenin toplam nüfusu içinde Müslüman oranı yüzde yüz olarak verilmez, ancak vatandaşların yaklaşık tamamı Müslümandır.

Ülkenin konuştuğu dil Divehi’dir ve yazı sistemi Thaana, Arapça etkisi taşıyan sağdan sola bir yazıdır. Dil, İslam’ın yerel kültürle birleşmesinin güzel bir örneğidir; Arapça kelimeler günlük hayatta çok yer tutar.

İslam’ın kabulü

Maldivler’in İslam’a girişi ile ilgili anlatıların merkezinde Ebü’l-Berekât Yûsuf el-Berberî adlı bir kişi bulunur. Rivayete göre bu kişi, gemilerin ve adaların halkını korkutan bir cinin (deniz canavarının) kurbanlar istediği dönemde adaya gelmiş, Kur’an okuyarak bu geleneği sona erdirmiş ve kral Dovemi’yi İslam’a davet etmiştir. Kral Müslüman olmuş ve “Muhammed” adını alarak “Sultan” unvanını benimsemiştir. Bu rivayet, tarihî belgelerle tam olarak doğrulanamayan bir anlatıdır; ancak 1153 civarı tarih olarak kabul görür.

Ünlü Faslı seyyah İbn Battûta, 14. yüzyılın ortalarında Maldivler’e gelmiş, adalarda kadılık yapmış ve yerel hayata dair detaylı gözlemler bırakmıştır. Onun anlattığı Maldiv toplumu; cuma namazlarını kaçırmayan, cami yapımına özen gösteren ve Şâfiî fıkhına bağlı bir toplumdur. Bu tarihî çerçeve için Sri Lanka’nın Müslüman nüfusu yazısı da komşu bölgedeki İslam’ın yayılışını anlatır.

Mezhep: Şâfiî fıkhı

Maldivler’de resmî ve toplumsal hayatı biçimlendiren fıkıh mezhebi Şâfiî’dir. Şâfiî mezhebi, Güney ve Güneydoğu Asya kıyı kuşağında, Arap tüccarların yolu üzerinde yayılmıştır. Maldiv hukuku, aile hukuku ve miras alanında Şâfiî ilkelerini esas alır. Ülkede Hanefî, Mâlikî veya Hanbelî mezhebine mensup yerli topluluk yok denecek kadar azdır. Şiîlik ve diğer akımlar ise resmî düzeyde tanınmaz.

Dinî kurumlar

Maldivler’de İslam işleri, İslam İşleri Bakanlığı ve İslam İşleri Yüksek Kurulu aracılığıyla düzenlenir. Bu kurumlar fetva, cami atamaları, hac organizasyonu, hutbelerin denetimi ve dinî eğitim müfredatı gibi konularda yetkilidir. Cuma hutbeleri çoğu zaman bakanlık tarafından hazırlanır ve ülke genelinde okunur. Dinî öğretimde Arapça, Kur’an ve fıkıh dersleri okul müfredatının bir parçasıdır.

Ülkenin başlıca camileri ve tarihî yapıları için Maldivler’in camileri, Ramazan uygulamaları için Maldivler’de Ramazan yazılarına bakılabilir.

Anayasa ve vatandaşlık

2008 anayasasına göre İslam devletin dinidir ve yasalar İslam hukukuna aykırı olamaz. Vatandaşlık için Müslüman olmak gerekir; bu hüküm uluslararası insan hakları kuruluşlarınca tartışma konusu yapılmıştır. Ülkede din değiştirme ve açıkça başka dini yayma yasaktır. Bu düzenlemeler, Maldivler’in kendi tarihî kimliğini koruma kaygısıyla savunulur; eleştirenler ise din özgürlüğüne aykırı bulur. Tarafsız bir bakışla, ülkenin dinî yapısının hem tarihî hem hukukî bir özelliği olduğu belirtilebilir.

Turizm ve gündelik hayat

Maldivler’in ekonomisi büyük oranda turizme dayanır. Turistlere ayrılmış adalarda (resort) alkol ve belirli giyim kuralları serbesttir; yerleşik halkın yaşadığı adalarda ise İslami kurallar uygulanır. Bu ayrım, “yerel ada” ve “turist adası” olarak bilinir. Kadınların kıyafeti son yıllarda daha muhafazakâr bir yöne evrilmiştir; bu değişim sosyal bilimcilerce farklı yönleriyle incelenmektedir.

Komşu ve benzer toplumlarla karşılaştırma

Maldivler’in Müslüman nüfus yapısını Gine gibi Batı Afrika ülkeleriyle karşılaştırmak, hem benzerlik hem fark ortaya koyar: Her ikisi de Sünnî’dir fakat Maldivler Şâfiî, Gine Mâlikî mezhebine bağlıdır. Daha ayrıntı için Gine’nin dinî yapısı yazısına bakılabilir.

Eğitim ve ilim geleneği

Geleneksel Maldiv eğitiminde “edhuruge” adı verilen köy okulları, çocuklara Kur’an okuma ve Thaana yazısını öğretirdi. Bugün bu okulların yerini modern ilkokul ve ortaokullar almış, ancak din dersleri müfredatta önemli yer tutmaya devam etmektedir. Üniversite düzeyinde İslam hukuku ve Arapça eğitimi veren kurumlar da kurulmuştur; birçok genç Maldivli ilahiyat eğitimi için Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan’a gider. Bu yurt dışı bağlantıları, ülkedeki dinî tartışmaları ve yorum çeşitliliğini de şekillendirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Maldivler’de Müslüman oranı nedir?

Yerli halkın tamamı Müslüman kabul edilir ve anayasa vatandaşlık için Müslüman olmayı şart koşar. Yabancı işçiler arasında farklı dinlere mensup kişiler bulunabilir.

Maldivler’de hangi mezhep yaygındır?

Sünnî Şâfiî mezhebi hâkimdir ve hukuk sisteminin temelini oluşturur.

Maldivler’e İslam ne zaman geldi?

Geleneğe göre 1153 civarında, Ebü’l-Berekât Yûsuf el-Berberî adlı bir kişinin çabasıyla kral İslam’ı kabul etmiştir. Bu anlatı rivayet niteliğindedir.

İbn Battûta Maldivler’de ne yaptı?

14. yüzyılın ortalarında adalara gelmiş, bir süre kadılık yapmış ve yerel yaşam hakkında Rihle adlı eserinde ayrıntılı gözlemler aktarmıştır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 22 Temmuz 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Maldivler" md.; İbn Battûta, Rihle (Maldivler bölümü); Maldivler Cumhuriyeti Anayasası (2008), din ve vatandaşlık maddeleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →