Sri Lanka’da Müslüman Nüfusu, Mezhepler ve Dinî Yapı

Sri Lanka nüfusunun yaklaşık yüzde onu Müslümandır; 2012 sayımında oran yaklaşık yüzde 9,7 olarak kaydedilmiştir. Müslümanların çoğu Sünnî Şâfiî mezhebindedir ve “Moorlar” olarak anılır. Malay, Bohra ve Memon toplulukları da bulunur. Ülke çok dinli bir yapıya sahiptir.

Nüfus ve oranlar

Sri Lanka, Hint Okyanusu’nda yer alan, çoğunluğu Budist olan bir adadır. 2012 nüfus sayımına göre Budistler yaklaşık yüzde yetmiş, Hindular yüzde on iki-on üç, Müslümanlar yaklaşık yüzde dokuz-on, Hristiyanlar ise yaklaşık yüzde yedi-sekiz civarındadır. Müslüman nüfus ülkenin doğu kıyısı, başkent Kolombo ve batı kıyı şeridinde yoğunlaşır. Doğu Eyaleti’nde (Ampara, Batticaloa, Trincomalee) Müslüman oranı yüksektir.

Müslümanlar, çoğunlukla Tamilce konuşur. Bu durum, Sri Lanka’nın dil ve etnisite yapısında Müslümanları ayrı bir “Moor” kimliği altında toplar; yani Müslümanlar dil olarak Tamil, din olarak İslam kimliğiyle ayrışır. Singhalese Müslümanlar ise daha azdır.

Alt topluluklar

• Sri Lanka Moorları: Müslüman nüfusun yaklaşık yüzde doksan üçü; Arap tüccarların soyundan geldiklerine dair gelenek vardır.
• Malaylar: Endonezya ve Malezya kökenli, Hollanda ve İngiliz döneminde adaya getirilen askerlerin torunları.
• Bohralar ve Memonlar: Gucerat’tan gelen tüccar toplulukları; Bohralar Şiî İsmâilî çizgidedir.
• Diğerleri: Hint ve Pakistan kökenli küçük topluluklar.

İslam’ın geliş yolu

Rivayetlere göre Arap tüccarlar, 7.-8. yüzyıllardan itibaren Sri Lanka kıyılarına gelmiş ve yerel halkla ticaret ve evlilik ilişkileri kurmuştur. Güney Hindistan kıyıları ve Maldivler ile ilişkiler de İslam’ın yerleşmesinde rol oynamıştır. Yerel anlatılarda Beruwala bölgesine ilk Müslümanların indiği belirtilir. Portekiz dönemi (16. yüzyıl) Müslüman tüccarlar için baskı dönemi olmuş, Hollanda ve İngiliz dönemlerinde ise yeni yerleşim ve haklar sağlanmıştır. Bu tarihsel arka plan, komşu Maldivler’in tarihi ile bazı bakımlardan paralellik gösterir; ayrıntı için Maldivler’in Müslüman nüfusu yazısına bakılabilir.

Mezhep ve dinî akımlar

Sri Lanka Müslümanlarının çoğunluğu Şâfiî mezhebindendir; Hanefî ve diğer mezhepler çok küçük topluluklarda bulunur. Tasavvuf geleneği güçlüdür; Kadirî ve Şâzelî tarikatları, ayrıca yerel evliya türbeleri toplumsal hayatta rol oynar. Son on yıllarda Selefî ve Tebliğ Cemaati gibi reformist akımlar da etkindir. Bu çeşitlilik zaman zaman toplum içi tartışmalara yol açmıştır.

Dinî kurumlar ve hukuk

Sri Lanka’da Müslüman Dinî ve Kültürel İşler Dairesi, hükümetin Müslüman toplulukla ilişkilerini yürütür. Sivil toplum düzeyinde All Ceylon Jamiyyathul Ulama (ACJU) en tanınmış âlimler kurumudur ve fetva, ay görme ve hac ile ilgili konularda görüş bildirir. Müslümanlar için ayrı bir kişisel hukuk uygulanır: Müslüman Evlilik ve Boşanma Yasası (MMDA). Bu yasa, evlilik, boşanma ve miras konularını İslam hukukuna göre düzenler; son yıllarda reform tartışmalarına konu olmuştur.

Ülkenin camileri için Sri Lanka’nın camileri, Ramazan uygulamaları için Sri Lanka’da Ramazan yazılarına bakılabilir.

Din ve devlet ilişkisi

Sri Lanka anayasası Budizm’e “ilk sıra” verir, ancak diğer dinlerin de özgürlüğünü güvence altına alır. Müslümanlar, azınlık olarak kendi cami, medrese ve okullarını işletir. Ülkede 2019 Paskalya saldırısı sonrasında Müslüman karşıtı gerginlikler yaşandı; birçok Müslüman lider, saldırıyı kınamış ve şiddeti dinen meşru görmediklerini açıklamıştır. Dinler arası ilişkileri değerlendirirken tek tek olayların toplumun tamamı hakkında genelleme yapılmasına yol açmaması önemlidir.

Eğitim ve kültür

Müslüman çocuklar için devlet okulları, Müslümanlara ait özel okullar ve medreseler (madrasa) bulunur. Kolombo ve Kandy’de Müslüman okulları, Sri Lanka’nın eğitim sisteminde önemli bir yer tutar. Kültürel olarak Müslümanlar; Tamil, Arapça-Tamil (Arwi) edebiyatı, tıp (Unani) ve el sanatlarıyla tanınır. Arwi dili, Tamil dilinin Arap harfleriyle yazıldığı özel bir gelenektir ve yüzyıllardır dinî metinlerde kullanılır.

Ekonomik ve toplumsal hayat

Sri Lanka Müslümanları tarihsel olarak ticaretle uğraşan bir topluluk olarak bilinir. Kolombo’nun Pettah çarşısındaki mücevher, tekstil ve baharat ticareti, yüzyıllardır Müslüman tüccarların elinde gelişmiştir. Özellikle değerli taş (safir, yakut) ve baharat ticareti, adanın dünya pazarıyla ilişkisinde Müslümanların rol aldığı alanlardır. Doğu eyaletinde ise Müslüman çiftçiler pirinç tarlalarında çalışır, bazıları balıkçılıkla geçinir. Kadınların iş hayatına katılımı bölgeye göre değişir; tekstil fabrikaları ve yurt dışında çalışma önemli bir gelir kaynağıdır.

Sosyal medya, gençlik ve değişen eğilimler

Sri Lanka’nın genç Müslüman nüfusu, hem geleneksel camilerle hem de internet üzerinden yayılan dinî içeriklerle ilişki kurar. Bu durum yeni yorumlara ve kimi zaman kuşaklar arası görüş ayrılıklarına neden olur. Müslüman sivil toplum kuruluşları, gençlere yönelik eğitim, burs ve dinler arası diyalog programları düzenlemektedir.

Komşu coğrafyalarla bağlantı

Sri Lanka Müslümanları Güney Hindistan’daki Tamil Müslümanlarla yoğun akrabalık ve ticaret bağlarına sahiptir. Doğuda Myanmar’daki Müslüman topluluklarla ortak noktaları ise azınlık olarak yaşama deneyimidir; bunun için Myanmar’ın Müslüman nüfusu yazısı da okunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sri Lanka’da Müslüman nüfus oranı nedir?

2012 sayımına göre yaklaşık yüzde 9,7’dir. Müslümanlar daha çok doğu kıyısında ve Kolombo’da yoğunlaşır.

Sri Lanka Moorları kimlerdir?

Müslüman nüfusun yaklaşık yüzde doksan üçünü oluşturan, Arap tüccar soyundan geldikleri anlatılan, çoğunlukla Tamilce konuşan topluluktur.

Sri Lanka’da hangi mezhep yaygındır?

Sünnî Şâfiî mezhebi çoğunluktadır. Bohralar Şiî İsmâilî, Tebliğ ve Selefî akımlar ise küçük gruplardır.

ACJU nedir?

All Ceylon Jamiyyathul Ulama, Sri Lanka’nın önde gelen Müslüman âlimler kuruluşudur. Fetva, ay görme ve dinî rehberlik hizmetleri verir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 10 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Sri Lanka Nüfus ve İstatistik Dairesi, 2012 Nüfus ve Konut Sayımı (statistics.gov.lk); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Seylan" md.; Ameer Ali, "Muslims in Sri Lanka" ile ilgili akademik çalışmalar

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →