Hz. Âdem ve Havva’nın Duası: Rabbenâ Zalemnâ Enfüsenâ

A’râf Suresi’nin 23. ayeti Hz. Âdem ve Hz. Havva’nın tövbe duasını nakleder: “Rabbenâ zalemnâ enfüsenâ ve illem tağfir lenâ ve terhamnâ le nekûnenne mine’l-hâsirîn.” Yani, “Rabbimiz, biz kendimize zulmettik; eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, mutlaka ziyana uğrayanlardan oluruz.” Bu dua, hatayı kabul etme ve bağışlanma dilemenin Kur’an’daki ilk örneği olarak bilinir.

Olayın bağlamı

Kur’an’a göre Allah, Âdem ve eşine cennette dilediklerince yemelerini ama belirli bir ağaca yaklaşmamalarını emretmiştir (Bakara 2/35; A’râf 7/19). Şeytan ise onları kandırarak o ağaçtan yemelerine sebep olmuş, ardından avret yerleri ortaya çıkmış, yaprak örtünmeye çalışmışlardır (A’râf 7/20-22). Allah onlara seslenir ve ikazını hatırlatır. Burada İslam inancı, Hıristiyanlıktaki “ilk günah” anlayışının aksine, hatanın nesillere miras kalan bir günah olmadığını, Âdem’in tövbesinin kabul edildiğini bildirir.

Duanın anlamı ve yapısı

Dua üç bölümden oluşur: itiraf (“kendimize zulmettik”), bağışlanma ve merhamet isteği (“bizi bağışla, bize acı”) ve kaybetme korkusu (“hüsrana uğrayanlardan oluruz”). Şeytan günahı bahane etmiş ve kibirlenmiştir; Âdem ise hatasını kabul etmiş ve Allah’a yönelmiştir. Bu fark, tövbenin özünü oluşturur. Ayrıntılı tövbe usulü için tövbe ve istiğfar adabı yazısına bakılabilir.

Bakara’daki “kelimeler”

Bakara 37’de “Âdem Rabbinden birtakım kelimeler aldı, Allah da onun tövbesini kabul etti” buyrulur. Bazı müfessirler bu kelimelerin A’râf 23’teki dua olduğunu söyler; başka yorumlar da vardır. Bu görüş farkı, ayetin anlamını değiştirmez: Allah, hata edene tövbe kapısını açık tutmuştur. Hz. Âdem bu tövbeden sonra seçilmiş ve peygamber olarak yeryüzüne gönderilmiştir (Tâhâ 20/122).

Günlük hayatta uygulama

Hata yapınca bahane aramak yerine hatayı kabul etmek.
Bağışlanma ve rahmeti Allah’tan beklemek.
Pişmanlıkla birlikte düzeltici adım atmak.
Başkasını suçlamak yerine kendi sorumluluğuna bakmak.

Günah işledikten sonra okunacak başka dualar için günah işleyince tövbe ve Seyyidü’l-İstiğfar yazısı faydalıdır.

Ruhsal dengeyi korumak

Hata yaptığında kendini aşağılamak ya da hiç hata yapmamış gibi davranmak, iki uç tavırdır. Âdem’in örneği orta yolu gösterir: hatayı görmek, içtenlikle pişman olmak ve umutla Allah’a dönmek. Sürekli suçluluk veya utanç duygusu yaşayanlar bu konuyu bir din görevlisiyle veya ruh sağlığı uzmanıyla paylaşabilir. Bu dua, kendini cezalandırmak için değil, Allah’ın merhametine sığınmak içindir. Peygamber duaları genel bakışı için Kur’an’daki peygamber duaları yazısına bakabilirsiniz.

Şeytanla Âdem arasındaki fark

Kur’an, İblis’in secde emrine karşı çıkıp kibirlenmesini, Âdem’in ise hata ettikten sonra pişman olmasını karşılaştırmalı olarak anlatır. İblis hatasını Allah’ın takdirine bağlayıp isyanda ısrar etmiş, Âdem ise sorumluluğu kabul edip tövbe etmiştir. Bu fark, hatanın kendisinden çok hataya verilen tepkinin önemli olduğunu gösterir. Bir insanın değeri, hata etmemesinde değil, hatasını kabul edip düzeltmeye çalışmasında ortaya çıkar. Aile ve toplum hayatında da bu tavır, ilişkileri onarır.

Duayı çocuklara anlatmak

Çocuklara “hata yapmak insana özgüdür, önemli olan özür dilemek ve düzeltmektir” mesajını Âdem’in kıssası üzerinden anlatmak mümkündür. Dua cümlesini çocuk diliyle “Allah’ım, hata ettim, beni affet, bana merhamet et” şeklinde sunmak, onların Allah’a güvenle yönelmesine yardım eder. Ayrıca istiğfar zikri yazısındaki yöntemlerle birlikte ele alınabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Âdem ile Havva’nın duası hangi ayettedir?

A’râf Suresi’nin 23. ayetidir: “Rabbenâ zalemnâ enfüsenâ ve illem tağfir lenâ ve terhamnâ le nekûnenne minel hâsirîn.”

Âdem’in hatası günah mıdır?

Ehl-i Sünnet âlimleri, bu olayı peygamberin unutma veya yanılma olarak yorumlar. Tövbesi kabul edilmiş ve Allah onu seçmiştir.

Bu dua tövbe için kullanılabilir mi?

Evet. Hata ve pişmanlık anlarında örnek bir tövbe duasıdır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 29 Temmuz 2026 · Kaynaklar: A'râf Suresi (7/19-25); Bakara Suresi (2/35-38); Tâhâ Suresi (20/115-122); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Âdem" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →