Hz. Îsâ (a.s.)

Mesih Îsâ b. Meryem

Hz. Îsâ, ulü’l-azm peygamberlerden biri ve İsrâiloğullarına gönderilen son peygamberdir. Kur’an onu “Meryem oğlu Îsâ Mesih” diye anar; annesine nispet edilmesi, babasız doğduğunu hatırlatır. Kendisine İncil verilmiştir (Mâide Suresi, 5/46). Kur’an’da adı yirmi beş yerde geçer; Allah’ın kulu ve elçisi, Allah’ın Meryem’e ulaştırdığı bir kelimesi ve O’ndan bir ruh olarak tanıtılır (Nisâ Suresi, 4/171). İslam inancına göre o, ilah veya Allah’ın oğlu değil, seçkin bir kul ve peygamberdir.

Hz. Meryem ve Babasız Doğum

Annesi Meryem, İmrân ailesinden iffetli ve Allah’ın seçtiği bir kadındır (Âl-i İmrân Suresi, 3/42). Kur’an’da adıyla anılan tek kadındır ve bir sure onun adını taşır. Melek, insan suretinde Meryem’e gelip ona tertemiz bir oğul bağışlanacağını bildirmiştir. Meryem, “Bana hiçbir insan dokunmamışken nasıl oğlum olabilir?” diye sorunca melek, bunun Allah için kolay olduğunu söylemiştir (Meryem Suresi, 19/16-21). Kur’an, Îsâ’nın durumunu Âdem’e benzetir: Allah onu topraktan yaratmış, sonra “ol” demiş ve olmuştur (Âl-i İmrân Suresi, 3/59).

Doğum sancısı Meryem’i bir hurma ağacının dibine götürmüş, ona ağacı silkelemesi ve taze hurmalardan yemesi söylenmiştir (Meryem Suresi, 19/23-26). Kavmi ona iftira edince Meryem beşikteki bebeği işaret etmiş, Îsâ da beşikte konuşarak “Ben Allah’ın kuluyum. O bana kitabı verdi ve beni peygamber yaptı” demiştir (Meryem Suresi, 19/27-33). Îsâ’nın 25 Aralık’ta doğduğu şeklindeki kabul Kur’an’da yoktur; hurma ağacının meyve vermesi, doğumun sıcak bir mevsimde olduğuna işaret olarak yorumlanmıştır.

Mucizeleri

Kur’an, Îsâ’ya verilen mucizeleri Allah’ın izniyle gerçekleştiğini vurgulayarak sayar (Âl-i İmrân Suresi, 3/49; Mâide Suresi, 5/110):

• Beşikte konuşması,
• Çamurdan kuş şekli yapıp üflemesiyle onun Allah’ın izniyle kuş olması,
• Doğuştan körü ve alacalıyı iyileştirmesi,
• Allah’ın izniyle ölüleri diriltmesi,
• İnsanların evlerinde ne yiyip ne biriktirdiklerini haber vermesi,
• Havarilerin isteği üzerine gökten bir sofra (mâide) inmesi (Mâide Suresi, 5/112-115).

Sofra için Îsâ’nın yaptığı dua şöyledir: “Allah’ım! Ey Rabbimiz! Bize gökten bir sofra indir ki bizim için, öncekilerimiz ve sonrakilerimiz için bir bayram ve senden bir mucize olsun. Bizi rızıklandır; sen rızık verenlerin en hayırlısısın.” (Mâide Suresi, 5/114). Sofrada hangi yiyeceklerin bulunduğu Kur’an’da bildirilmez, rivayetlerde geçer.

Daveti ve Havariler

Îsâ, Tevrat’ı tasdik etmiş, İsrâiloğullarına haram kılınan bazı şeyleri helal kılmış ve onları yalnız Allah’a kulluğa çağırmıştır (Âl-i İmrân Suresi, 3/50-51). Kavminin çoğu onu inkâr edince “Allah yolunda yardımcılarım kim?” diye sormuş, havariler “Biz Allah’ın yardımcılarıyız” demişlerdir (Âl-i İmrân Suresi, 3/52). Îsâ, kendisinden sonra gelecek ve adı Ahmed olan bir peygamberi müjdelemiştir (Saf Suresi, 61/6). Müslümanlar bu müjdenin Hz. Muhammed’i işaret ettiğine inanır.

Çarmıh Meselesi ve Göğe Yükseltilmesi

Kur’an, Îsâ’nın öldürüldüğü ve çarmıha gerildiği iddiasını açıkça reddeder: “Onu öldürmediler ve asmadılar; fakat onlara öyle göründü… Aksine Allah onu kendi katına yükseltti.” (Nisâ Suresi, 4/157-158). Yerine kimin çarmıha gerildiği Kur’an’da bildirilmez; bu konudaki farklı isimler rivayetlere dayanır. Ehl-i Sünnet âlimlerinin çoğunluğu, Îsâ’nın bedenen göğe yükseltildiğine ve kıyamete yakın yeryüzüne ineceğine inanır. Bu inanç, Hz. Peygamber’in Îsâ’nın ineceğini bildiren sahih hadislerine dayanır (Buhârî; Müslim). Bazı çağdaş âlimler ise “teveffî” kelimesinden hareketle farklı yorumlar yapmıştır.

Hz. Peygamber, “Ben insanlar içinde Meryem oğlu Îsâ’ya en yakın olanım; peygamberler baba bir kardeştir” buyurmuştur (Buhârî; Müslim).

Îsâ’nın Kıyamet Gününde Sorgulanması

Mâide Suresi, kıyamet gününde Allah’ın Îsâ’ya “İnsanlara, beni ve annemi Allah’tan başka iki ilah edinin, dedin mi?” diye soracağını bildirir. Îsâ ise “Seni tenzih ederim. Hakkım olmayan bir şeyi söylemek bana yakışmaz… Ben onlara ancak bana emrettiğini söyledim: Benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah’a kulluk edin” cevabını verecektir (Mâide Suresi, 5/116-117).

Kur’an, Îsâ’nın ilahlaştırılmasını reddederken ona ve annesine büyük bir saygı gösterir. Müslümanlar için Îsâ’ya iman etmek imanın bir parçasıdır; onu inkâr eden kimse Müslüman sayılmaz.

Alınacak Dersler

• Allah’ın kudreti sebeplere bağlı değildir; O dilediğini “ol” demekle yaratır.
• Mucizeler peygamberin değil, Allah’ın gücünü gösterir; peygamberleri ilahlaştırmak büyük bir sapmadır.
• İffetli ve salih kadınlar, Kur’an’da bütün insanlığa örnek gösterilir.
• Peygamberler aynı tevhid davasının kardeş elçileridir; hepsine iman etmek gerekir.
• İftiraya karşı sabır ve Allah’a güven, sonunda gerçeği ortaya çıkarır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Âl-i İmrân Suresi (3/42-59); Meryem Suresi (19/16-36); Mâide Suresi (5/46, 110-120); Nisâ Suresi (4/156-159, 171); Saf Suresi (61/6, 14); Zuhruf Suresi (43/57-61); Buhârî; Müslim (Îsâ'nın nüzûlü ve "peygamberler baba bir kardeştir" hadisleri); İbn Kesîr, Kısasü'l-Enbiyâ, "Îsâ" bölümü; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Îsâ" ve "Meryem" md.; Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, Âl-i İmrân ve Meryem surelerinin tefsiri

Bu içerik nasıl hazırlandı? →