Hz. Zülkifl ile İlgili Dualar: Kur’an’da Duası Var mı?

Hz. Zülkifl’e ait, Kur’an’da aktarılan müstakil bir dua yoktur. Ayetler yalnızca onun sabredenlerden, salihlerden ve seçkinlerden olduğunu bildirir. Yine de onun vasıfları olan sabır, sorumluluk ve öfke kontrolü ile ilgili Kur’an ve sünnet duaları vardır. Bu yazıda bu duaları Arapça metni, okunuşu ve anlamıyla bulacaksınız.

Neden Zülkifl’e Ait Bir Dua Yok?

Kur’an her peygamberin her sözünü aktarmaz. Zülkifl, adı anılan ama kıssası anlatılmayan peygamberlerden biridir. Bu durum onun dua etmediği anlamına gelmez; yalnızca Kur’an’ın bu konuda bilgi vermediğini gösterir. Dua, peygamberlerin hayatının ayrılmaz bir parçasıdır ve Allah’a yönelmeyi ifade eder. Zülkifl’in sabır ve salihlik nitelikleri de Allah’a sürekli yönelen bir kulluk bilincinin sonucudur.

Sabır İçin Kur’an Duaları

Bakara 2/250’de Tâlût ve askerleri Câlût karşısında şöyle dua eder:

Arapça: رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Okunuşu: Rabbenâ efrığ aleynâ sabran ve sebbit akdâmenâ vensurnâ ale’l-kavmi’l-kâfirîn.

Anlamı: Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır, ayaklarımızı sabit kıl ve kâfirler topluluğuna karşı bize yardım et.

A’râf 7/126’da Firavun’un sihirbazları iman edince şöyle dua eder: “Rabbenâ efrığ aleynâ sabran ve teveffenâ müslimîn” yani “Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır ve bizi Müslüman olarak vefat ettir.” Bu iki dua, zorluk anında sabır istemenin Kur’an’daki örnekleridir ve Zülkifl’in sabır niteliğiyle örtüşür. Sabır duasını sıkıntı, hastalık, imtihan ve ayrılık anlarında okumak mümkündür.

Öfkeyi Yönetmek İçin Sünnet Duaları

Zülkifl’in rivayetteki en belirgin özelliği öfkelenmemesidir. Hz. Peygamber öfke anında şunları öğretmiştir:

• Eûzü billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm: “Kovulmuş şeytandan Allah’a sığınırım” (Buhârî, Edeb 76; Müslim, Birr). Öfkelenen iki kişiden biri bunu söyledi; Peygamber “Ben öyle bir söz biliyorum ki onu söylese öfkesi geçer” buyurdu.
• Susmak: “Biriniz öfkelendiğinde sussun” (Ahmed b. Hanbel, Müsned).
• Oturmak veya yatmak: “Biriniz ayakta öfkelenirse otursun; geçmezse yatsın” (Ebû Dâvûd, Edeb 4).
• Abdest almak: “Öfke şeytandandır; şeytan ateşten yaratılmıştır; ateş suyla söner. Öfkelenen abdest alsın” (Ebû Dâvûd, Edeb 4; senedi hakkında farklı değerlendirmeler vardır).

Bu öğütler, öfke yönetiminin pratik bir rehberidir. Öfke anında dua ile birlikte bu davranışları uygulamak ilişkilerin zarar görmesini önler.

Sözünde Durmak İçin Dua

Zülkifl’in kefalet temasıyla ilişkili olarak, söze sadakat ve doğruluk için şu Kur’an duası okunabilir: “Rabbi edhılnî mudhale sıdkın ve ahricnî muhrece sıdkın ve’cal lî min ledünke sultânen nasîrâ” (İsrâ 17/80). Anlamı: “Rabbim! Beni doğruluk girişiyle sok, doğruluk çıkışıyla çıkar ve katından bana yardımcı bir kuvvet ver.” Bu dua girişte, çıkışta, işlerde doğruluğu ister. Ayrıca emanet ve sorumluluk için Hz. Peygamber’in “Allahümme innî eûzü bike min el-hıyâneti fe innehâ bi’sete’l-bitâne” (Allah’ım! Hıyanetten sana sığınırım; çünkü o ne kötü bir sırdaştır) duası (Ebû Dâvûd, Vitr 32; Nesâî) hıyanetten korunmak için okunabilir.

Uydurma Dualara Dikkat

Halk arasında “Zülkifl duası”, “Zülkifl Nebi’nin duası” gibi isimlerle dolaşan bazı metinler vardır. Bunların kaynağı çoğunlukla belli değildir. Dini bir metnin sahih olup olmadığını anlamak için Kur’an, sahih hadis veya güvenilir bir kaynağa dayanıp dayanmadığına bakmak gerekir. Belirli sayı, vakit veya fazilet iddiası taşıyan ve dayanağı gösterilmeyen metinlere itibar edilmemelidir.

Duada Dikkat Edilecekler

• Allah’a hamd ve Hz. Peygamber’e salavatla başlamak.
• Kalbin hazır olması, haramdan kaçınma ve acele etmeme.
• Dua ile çaba ve tedbiri birlikte yürütmek.
• Kimseye zarar vermeyi hedefleyen beddualardan kaçınmak.

Hz. Peygamber “Biriniz acele etmediği sürece duası kabul edilir” buyurmuştur (Buhârî, Daavât 22; Müslim, Zikr). Peygamber dualarının daha fazla örneği için Hz. Eyyûb’un duası ve Hz. İdrîs ile ilgili dualar yazılarına, Zülkifl’in hayatından dersler için Hz. Zülkifl hayatından dersler yazısına bakabilirsiniz. Kur’an ayetleri için Hz. Zülkifl Kur’an’da nerede geçer? sayfası uygundur.

Tefsirde Sabır Duasının Anlamı: “İfrağ”

“Efrığ aleynâ sabran” ifadesindeki “ifrağ” kelimesi, bir kabı boşaltmak, üzerine bol bol dökmek anlamına gelir. Müfessirler bu ifadeyi, sabrın insana bol bir yağmur gibi yağdırılması şeklinde yorumlar: Kişi zayıf ve yorgun olduğunda sabrın kendi gücüyle değil, Allah’ın bahşettiği bir bolluk olarak gelmesi istenir. “Sebbit akdâmenâ” (ayaklarımızı sabit kıl) ifadesi ise zorlukta duruşun bozulmamasını, korkuyla geri çekilmemeyi ve inançta sebat etmeyi anlatır. Bu dua, Tâlût’un küçük ordusunun büyük düşman karşısındaki tavrını gösterir: Sayıca az olsalar da Allah’a sığınmışlardır. Nitekim kıssanın devamında “Nice az topluluk Allah’ın izniyle çok topluluğa galip gelmiştir” (Bakara 2/249) buyrulur. Bu ayet de sabrın ve tevekkülün gücünü hatırlatır.

Günlük hayatta bu duayı okuyan kişi, çaresizlik değil, Allah’tan güç talep eder. Sınav, ameliyat, iş görüşmesi, aile sıkıntısı gibi zor süreçlerde bu duayı anlamıyla tekrar etmek moral verir. Fakat bu duayı okurken çalışmayı ve tedbiri ihmal etmemek gerekir; çünkü Tâlût’un ordusu da hazırlık yapmış, savaşa girmiştir.

Kur’an’da Öfke ve Affın Yeri

Zülkifl’in rivayetteki öfke imtihanı, Kur’an’daki öfke ve af anlayışını hatırlatır. Âl-i İmrân 3/133-134’te cennetin vasıfları sayılırken “Bollukta da darlıkta da infak edenler, öfkelerini yutanlar ve insanları affedenler” anılır. Şûrâ 42/37’de müminlerin özelliği olarak “Öfkelendikleri zaman bağışlarlar” buyrulur. Yani öfke bir duygu olarak yasak değildir; önemli olan onu yönetmek ve affetmeye dönüştürmektir. Hz. Peygamber de kendisi için hiçbir zaman intikam almamış, ancak Allah’ın hükümleri çiğnendiğinde öfkelenmiştir (Buhârî, Edeb 80; Müslim, Fezâil). Bu ölçü, öfkenin dengeli kullanılmasını öğretir. Öfke kontrolü için dua ve davranış birlikte işlemelidir.

Sabır ve Dua Birlikte

İslam’da dua, sabrın karşıtı değil, tamamlayıcısıdır. Sabırlı olmak sessizce katlanmak değildir; Allah’a yönelmek, çaba göstermek ve umudu korumaktır. Zülkifl’in sabrı da bu geniş anlamıyla anlaşılmalıdır. Sabır duası, hem kalbi sakinleştirir hem de davranışı düzenler. Sabır konusunda daha fazla bilgi için musibette doğru tutum yazısını okuyabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hz. Zülkifl’in Kur’an’da geçen bir duası var mı?

Hayır. Kur’an Zülkifl’e ait dua aktarmaz; yalnızca sabredenlerden ve seçkinlerden olduğunu bildirir (Enbiyâ 21/85-86; Sâd 38/48).

Zülkifl adına okunan dua var mıdır?

Halk arasında “Zülkifl duası” diye dolaşan metinlerin sahih bir senedi yoktur. Kur’an ve sahih sünnetteki sabır ve öfke duaları güvenle okunabilir.

Öfke anında hangi dua okunur?

Hz. Peygamber öfke anında “Eûzü billâhi mine’ş-şeytâni’r-racîm” demeyi öğretmiştir (Buhârî, Edeb 76). Ayrıca susmak, oturmak veya abdest almak tavsiye edilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 23 Eylül 2026 · Kaynaklar: Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim Meali (kuran.diyanet.gov.tr); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Zülkifl" md.; Buhârî, Edeb

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →