Kan Çıkması: Burun Kanaması, Diş Eti Kanaması ve Abdest

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Mezheplerin görüşleri
Hanefî ölçüsü: "akma" ne demektir?
Diş eti kanaması ve tükürük testi

Vücuttan kan çıkması, Hanefî mezhebinde kanın bulunduğu yerden akıp abdest organı sayılan bir bölgeye ulaşması hâlinde abdesti bozar. Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde ise yalnız kan çıkması abdesti bozmaz. Burun ve diş eti kanamasında bu fark, hangi mezhebe uyulacağı kadar önemlidir.

Mezheplerin görüşleri

Mezhep	Kanın abdeste etkisi	Gerekçe
Hanefî	Akarsa bozar	Vücuttan çıkan necis maddenin akması; Hz. Peygamber’in kusma ve burun kanamasında abdest almasına dair rivayetler
Hanbelî	Çok kan bozar, az bozmaz	Fazlalığın ölçüsü örfe bağlanır
Şâfiî	Bozmaz	Kan, kendisi için ayrı bir abdest bozucu olarak delil gösterilmemiştir
Mâlikî	Bozmaz (genel görüş)	Şâfiî’ye yakın değerlendirme

Hanefî dayanağı, Hz. Peygamber’in “Kim namazda iken kusar, burnundan kan gelir veya mezi çıkarsa çıksın, abdest alsın” mealindeki rivayettir (İbn Mâce, Ahmed b. Hanbel; senedi hakkında muhaddisler tartışmıştır). Diğer mezhepler ise yalnız yerinden çıkan kanın abdest bozmadığına dair nakil ve kıyası esas alırlar. Detaylı karşılaştırma için abdesti bozan durumlar yazısına bakılabilir.

Hanefî ölçüsü: “akma” ne demektir?

Hanefî fıkhında kanın abdesti bozması için sadece görünmesi yetmez; kanın bulunduğu yerden kayıp, abdest veya gusülde yıkanması gereken bir yere ulaşması aranır. Örneğin yara üzerinde kan birikip damla hâline gelip yayılmıyorsa, “sızıntı” olarak kalır ve bozmaz. Burun kanamasında kan burnun kemikli kısmının ötesine, yumuşak kısma inerse bozar. Parmağa batan iğne ucundaki küçük kan damlası aşağı akmıyorsa abdest bozulmaz. Bu ölçü, sağlıklı bir kişide sıkıntı yaratmayacak kadar nettir; ancak kanamaya yatkın kişilerde özür sahibi olma durumunu gündeme getirir.

Diş eti kanaması ve tükürük testi

Diş fırçalarken ya da dişte rahatsızlık varken tükürüğe kan karışması sıkça yaşanır. Hanefî kaynaklarında ölçü şöyledir: Tükürük kanla birlikte rengini sarıya çeviriyorsa, yani kanın oranı düşükse, abdest bozulmaz; tükürük kırmızı renge dönüyorsa kan galiptir ve abdest bozulur. Ağızdan çıkan kanın yutulması hâlinde oruç konusu ayrıca değerlendirilir; oruçta ağızdan kan gelmesi yazısında bu başlık işlenir. Ölçüyü uygularken beyaz bir peçete veya lavabo yüzeyi kullanılabilir.

Pratik yol haritası

Kanamayı durdurun. Burun kanamasında başı hafifçe öne eğip burun kanatlarını sıkın; başı geriye atmayın.
Kanın akıp akmadığını değerlendirin. Hanefî iseniz akma varsa abdest alın.
Elbiseyi ve bedeni kontrol edin. Bir dirhemden fazla kan bulaştıysa yıkayın.
Namazdaysanız: Hanefî mezhebinde namazdan çıkıp abdest alıp kalan kısmı tamamlama imkânı (binâ) vardır; ayrıntı için müftülüğe danışın.
Kanama sık ise: Hekime gidin; vakit boyunca durmayan kanama özür sahibi hükmü doğurur.

Kanamalı hastalar ve özür

Hemofili, pıhtılaşma bozukluğu veya sık burun kanaması gibi durumlarda kişi tam bir namaz vakti boyunca kanamasız kalamıyorsa özür sahibi sayılır. Bu kişi her vakit için abdest alır, o vakit içinde kanama olsa da abdesti bozulmaz. Özür sahibi olmanın ayrıntıları ve idrar kaçıran kişilerle benzerliği için sürekli akıntı yazısı örnek verir. Kan alma, kan verme ve aşırı kanama gibi tıbbi durumlarda hekimin önerilerine uymak dinen de gereklidir. Bu yazı genel bilgidir; kesin fetva için Diyanet’e ya da yerel müftülüğe danışın.

Yara ve diş çekimi gibi özel durumlar

Diş çekimi sonrası kanama, kısa sürede durmadığı için abdest hükmüyle birlikte oruç ve namaz planını da etkiler. Hanefî mezhebinde ağızdan gelen kan tükürükle karışıp rengi belirgin biçimde kırmızıya çeviriyorsa abdest bozulur; böyle bir durumda namazdan önce ağzı yıkamak ve tekrar abdest almak gerekir. Çekim sonrası kanama devam ediyorsa gazlı bez ile baskı uygulanır ve kanamanın durması beklenir; durmuyorsa hekime başvurulur. Yara üzerinde kan görülmesi hâlinde abdesti bozan akma ölçüsü yara, sivilce ve dikişli cilt üzerinde abdest yazısında ayrıca ele alınır. Kan lekesi bulaşmış elbiseyle namaz kılma ölçüsü için ise kan lekesi olan elbiseyle namaz yazısına bakılabilir.

Hangi mezhebe uyulur?

Kişi kendi mezhebini esas alır; ancak zorluk durumunda başka bir mezhebin görüşüyle amel etmek, belirli şartlarla mümkündür. Örneğin Hanefî bir kişi sık burun kanaması yaşıyorsa ve her seferinde abdest alıp namazı yeniden başlatmak çok zor oluyorsa, Şâfiî veya Mâlikî görüşü taklit edebilir; fakat bunu yaparken o mezhebin diğer şartlarına da uyması beklenir. Bu konuda en güvenli yöntem, müftülüğe danışmaktır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun görüşleri Hanefî mezhebi esas alınarak verilir. Gerçek zorluk ve zarar riski olmadıkça farklı mezheplerden kolay olanı seçmek (telfik ve hevâ peşinde olmak) uygun görülmez; bu nedenle kişi samimi bir ihtiyaçla hareket etmelidir.

Çocuklarda ve yaşlılarda burun kanaması

Çocuklarda burun kanaması çoğu zaman kuruluk, kurcalama veya soğuk algınlığından kaynaklanır ve kısa sürede durur. Çocuk abdest ve namazla yükümlü değilse hüküm doğmaz; bülûğ çağındaki gençte ise yukarıdaki ölçüler geçerlidir. Yaşlılarda ve kan sulandırıcı kullananlarda kanama daha uzun sürebilir; bu durumda hekime başvurmak ve kanama sürerken namazı vaktin sonuna doğru, kanama durduktan sonra kılmak makul bir çözümdür. Kanama her gün tekrarlıyorsa, özür sahibi olma hükmü gündeme gelir ve her vakit için abdest tazelenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Burun kanaması abdesti bozar mı?

Hanefî mezhebine göre kan burunda yalnız sızıyorsa bozmaz, burnun yumuşak kısmına inip akma noktasına gelirse bozar. Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde kanın çıkması abdesti bozmaz.

Tükürükte kan görürsem abdest bozulur mu?

Hanefî ölçüsüne göre tükürüğe karışan kan eğer rengi kırmızıya çeviriyorsa abdesti bozar; tükürük sarı ya da renksiz kalıyorsa bozmaz. Bu ölçü, kanın tükürüğe galip gelip gelmediğine dayanır.

Kanı yıkamadan namaz kılınır mı?

Hanefî mezhebinde bir avuç içi (bir dirhem) kadar kan elbiseye bulaşmışsa namaza engeldir; dirhemden az ise namaz sahihtir fakat temizlenmesi iyidir. Şâfiî mezhebinde kanın az çoğu için farklı ölçüler vardır.

Diş eti kanaması olanlar ne yapmalı?

Kanama sık tekrarlıyorsa özür sahibi olunup olunmadığı değerlendirilir ve diş hekimine gidilir. Fırçalama sonrası namaz için tükürüğü kontrol etmek yeterli olur.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 20 Temmuz 2026 · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Tahâret; Tirmizî, Tahâret; Buhârî, Vudû'; Kudûrî, Muhtasar; Merġînânî, el-Hidâye (Hanefî); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Abdest" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →