Kasko ve Trafik Sigortası Caiz mi? İslam’a Göre Hüküm

Zorunlu trafik sigortası, yasal zorunluluk ve mağdurların hakkının korunması maslahatı sebebiyle yaptırılabilir; isteğe bağlı kasko ise ticari sigortanın genel tartışmasına tabidir ve katılım sigortacılığı gibi alternatifler tercih edilebilir.

Trafik sigortası ve kasko arasındaki fark

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (trafik sigortası), kazada karşı tarafın can ve mal kaybından doğan zararlarını karşılar. Karayolları Trafik Kanunu gereği her motorlu araç sahibinin yaptırması zorunludur. Kasko ise isteğe bağlıdır ve kişinin kendi aracının hasarını, çalınmasını, yanmasını ve benzeri riskleri güvence altına alır. İki sigorta, hukuki niteliği ve zorunluluk derecesi bakımından farklı değerlendirilir.

Zorunlu sigortanın dinî değerlendirmesi

İslam hukukunda zarar veren kişi, verdiği zarardan sorumludur. Kur’an-ı Kerim’de yanlışlıkla bir kişinin ölümüne sebep olan kimsenin diyet ödemesi ve köle azat etmesi gerektiği bildirilir (Nisâ Suresi, 4/92). Klasik fıkıhta hata ile işlenen cinayetlerin diyetini failin “âkıle”si, yani akraba ve yardımlaşma grubu karşılar. Bu uygulama, zarar veren kişiyi tek başına ağır bir yükle bırakmamayı ve mağdurun hakkının kaybolmasını önlemeyi amaçlar. Çağdaş bazı âlimler, trafik sigortasını bu âkıle sistemine benzeterek meşru bulur: Sürücüler kazadan doğacak diyeti ortak havuzda karşılar.

Zorunlu sigortanın yasal gereklilik olması, kişinin tercih hakkını sınırlar. Diyanet’in ve birçok fetva kurulunun görüşünde, yasa gereği zorunlu tutulan sigorta yaptırılabilir; çünkü kazada mağdurun hakkını güvence altına alır ve kamu düzenine hizmet eder. Zarar görenlerin tazminat alamadan mağdur kalması İslam’ın adalet anlayışıyla bağdaşmaz.

Kaskonun hükmü

Kasko isteğe bağlı olduğundan, ticari sigortanın genel itirazları burada da gündeme gelir: gârar, faiz ve kumar şüpheleri. Bazı âlimler aracın kaybı gibi çok büyük bir malî zarara karşı korunma ihtiyacını dikkate alarak ruhsat tanır; bazıları ise tekâful ya da katılım esaslı kasko ürünlerinin tercih edilmesini önerir. Türkiye’de katılım sigortacılığı kapsamında kasko benzeri ürünler sunulmaktadır. Karar verirken ürünün faizsiz yatırım ilkeleriyle yönetilip yönetilmediği, danışma kurulu denetimi bulunup bulunmadığı sorulmalıdır.

• Araç kredili alınmışsa bankanın kasko şartı koyması zorunluluk hâli sayılabilir.
• Değeri düşük bir araç için kasko yaptırmak, ihtiyaç ölçüsünde değerlendirilmelidir.
• Sigorta primi, israf boyutuna varmayacak ölçüde olmalıdır.

Tazminat ve haksız kazanç

Sigorta kapsamındaki bir olay yaşandığında, gerçek zararı aşan tazminat talep etmek haksız kazanç olur. Nisâ Suresi’nde “Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin” buyrulur (4/29). Sahte hasar bildirimi veya abartılı talep, sigorta dolandırıcılığıdır ve hem hukuki hem dinî açıdan yasaktır. Kazanın gerçek durumunu yetkililere doğru bildirmek, dürüstlüğün gereğidir.

Trafik adabı ve sorumluluk

Sigorta yaptırmak, trafik kurallarına uymamak için gerekçe olamaz. Hız yapmak, alkollü araç kullanmak ve dikkatsizlik, hem yasal hem dinî açıdan sorumluluk doğurur. Peygamberimiz yoldan zarar veren şeyi gidermeyi imanın bir parçası olarak saymıştır (Müslim, Îmân). Bu bağlamda trafikte başkalarının can ve malını korumak bir Müslümanın görevidir.

Bağlantılı konular

Ticari sigortanın genel tartışması için hayat sigortası, emeklilik ürünleri için bireysel emeklilik sistemi (BES), ödeme biçimleri için kredi kartı kullanmak ve taksitli satış, çocuk bakımıyla ilgili kreş ve bakıcıya çocuk bırakmak yazıları ele alınabilir.

Katılım sigortacılığında kasko ve değerlendirme

Katılım esaslı sigorta uygulamalarında müşteri, ödediği katkıyı bir havuza bağış (teberru) olarak yatırır; hasar ödemeleri bu havuzdan yapılır. Şirket, fonun yönetimi karşılığında ücret alır; fon fazlası olursa belirli oranlarda katılımcılara iade edilebilir. Havuzun faizli araçlarda değerlendirilmemesi, bağımsız danışma kurulunun denetimi ve poliçe şartlarının şeffaflığı, bu modelin fıkhî güvencelerini oluşturur. Kasko sahibi, ürünün katılım esaslı olup olmadığını sormalı ve sözleşmeyi buna göre seçmelidir.

Sigorta şirketiyle yaşanan ihtilaflarda da adalet ilkesine uymak gerekir. Sigortalı, poliçe kapsamındaki haklarını talep ederken dürüst davranmalı; şirket de meşru hak sahibinin tazminatını geciktirmemelidir. Peygamberimiz, gücü yettiği hâlde borcunu geciktirenin zalim olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Havâlât; Müslim, Müsâkât). Bu ilke, sigorta tazminatı gibi malî yükümlülükler için de geçerlidir.

Ayrıca araç satın alırken sahte hasar kayıtları veya gizli ayıpların sigorta sürecinde kullanılması da aldatma sayılır. Hasarlı aracı hasarsız göstererek satmak, hem sigorta hem alıcıya karşı yapılan bir haksızlıktır; ticaret ahlakının temel ilkelerine aykırıdır.

Son olarak sigorta poliçesini imzalamadan önce kapsam, muafiyet ve hariç tutulan durumların okunması gerekir. Bilmeden kabul edilen belirsiz maddeler, ileride tarafları ihtilafa sürükleyebilir; sözleşmede açıklık, fıkıhta da akdin geçerliliği bakımından aranan bir şarttır.

Bu açıdan, sigorta şirketinin ve acentenin sunduğu bilgilerin doğru ve eksiksiz olması da bir dürüstlük gereğidir; müşteriyi yanıltarak poliçe satmak aldatma sayılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik sigortası yaptırmak caiz mi?

Yasal olarak zorunlu olduğu ve mağdurun hakkını koruduğu için fetva kurumlarının çoğunda caiz kabul edilir.

Kasko yaptırmak günah mı?

Ticari sigorta tartışmasına tabidir; katılım esaslı ürünler tercih edilebilir, zorunluluk veya ihtiyaç hâlinde ruhsat görüşleri vardır.

Sigortadan fazla tazminat almak helal mi?

Gerçek zararı aşan talep haksız kazançtır ve caiz değildir.

Âkıle nedir?

Hata ile işlenen cinayetin diyetini karşılayan akraba veya yardımlaşma grubudur; trafik sigortasıyla kıyas edilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 5 Eylül 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Sigorta", "Âkıle" ve "Tekâful" maddeleri; İslam Fıkıh Akademisi karar metinleri; Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu açıklamaları (kurul.diyanet.gov.tr); Karayolları Trafik Kanunu (2918)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →