Kitab-ı Mukaddes’te Hz. Muhammed’e İşaret Edildiği İddiaları
Kitab-ı Mukaddes'te Hz. Muhammed'e işaret edildiği iddiaları: Tesniye 18:18, Yuhanna 14-16 (Parakletos), Yeşaya metinleri, Müslüman yorumu ve Yahudi-Hristiyan itirazlarının tarafsız aktarımı.
- Kur'ân'ın Dayanağı
- Tesniye 18:18
- Yuhanna İncili'ndeki Parakletos
Bazı Müslüman alimler Kitab-ı Mukaddes’te Hz. Muhammed’e işaret eden pasajlar bulunduğunu savunur; Kur’ân da Hz. Muhammed’in Tevrat ve İncil’de yazılı bulunduğunu bildirir (A’râf, 7/157). Yahudi ve Hristiyan yorumcular ise bu pasajları kendi tarihî ve teolojik bağlamlarında farklı kişilere veya kavramlara bağlar. İki yaklaşım da kendi kaynaklarıyla açıklanmalıdır.
Kur’ân’ın Dayanağı
A’râf Suresi 157. ayette şöyle buyrulur: “O, yanlarındaki Tevrat’ta ve İncil’de yazılı buldukları o Peygamber’e, ümmî Peygamber’e uyanlar…” Saff Suresi 6. ayette ise Hz. İsa’nın şöyle dediği bildirilir: “Ey İsrailoğulları! Ben size Allah’ın elçisiyim; benden önceki Tevrat’ı doğrulayıcı ve benden sonra gelecek, adı Ahmed olan bir peygamberi müjdeleyici olarak gönderildim.” Bu ayetler, Müslüman yorumcuların önceki kitaplarda Hz. Muhammed’e dair müjdeler arama çabasının temelidir. Müfessirler bu müjdelerin bir kısmının sonraki dönemde değişmiş, bir kısmının ise yorumlanmış hâliyle kaldığını söyler (bkz. tahrif meselesi).
Tesniye 18:18
Tevrat’ın Tesniye kitabında Musa’ya şöyle denir: “Onlar için kardeşleri arasından senin gibi bir peygamber çıkaracağım; sözlerimi onun ağzına koyacağım ve ona buyuracağım her şeyi onlara söyleyecek” (Tesniye 18:18). Müslüman yorumcular “kardeşleri arasından” ifadesini İsrailoğullarının kardeşi İsmailoğullarına, yani Hz. Muhammed’e işaret olarak anlar; “senin gibi” ifadesini ise yasa getirme, savaş ve evlilik gibi Musa’ya benzer özellikler üzerinden açıklar. Yahudi ve Hristiyan yorumcular ise bu ifadeyi genellikle Yeşu veya İsrail peygamberlerinin ardışık silsilesi olarak yorumlar; Hristiyanlar ayrıca onu Hz. İsa’ya bağlar (Elçilerin İşleri 3:22). İbranice “kardeşleri arasından” ifadesinin bağlamı ve “senin gibi” ifadesinin kapsamı üzerinde tartışmalar vardır.
Yuhanna İncili’ndeki Parakletos
Yuhanna 14:16, 14:26, 15:26 ve 16:7’de İsa, öğrencilerine bir “Parakletos” (Yunanca; Teselli Edici, Avukat, Yardımcı) göndereceğini söyler. Hristiyan geleneği bu kavramı Kutsal Ruh olarak yorumlar; Yuhanna 14:26’da “Baba’nın benim adımla göndereceği Kutsal Ruh” ifadesi bu yorumu destekler. Bazı Müslüman alimler ise Yunanca “Perikleitos” (övülmüş, “Ahmed”) okuması olabileceğini ileri sürerek ifadenin Hz. Muhammed’e işaret ettiğini savunmuştur. İbn İshak’ın siyerinde (İbn Hişâm) bu görüşün erken dönemden beri dile getirildiği görülür. Akademik filoloji ise elde bulunan Yunanca yazmalarda “Parakletos” okumasının tek ve sağlam olduğunu, “Perikleitos” şeklinde bir okumanın belgelenmediğini belirtir. Bu nedenle iddia, metin eleştirisi açısından zayıf bulunur.
Diğer İddia Edilen Pasajlar
- Yeşaya 42: “Kulum” olarak anılan kişiye dair pasajlar ve “Kedar” (İsmail’in oğlu) köylerine atıf, Müslüman yorumlarda Hz. Muhammed’e bağlanır. Yahudi yorumu ise bu kulu İsrail halkı olarak, Hristiyan yorumu İsa olarak anlar.
- Tesniye 33:2: “Rab Sina’dan geldi, Seir’den doğdu, Paran Dağı’ndan ışıdı” ifadesindeki Paran, Mekke çevresine yorumlanır; karşı yorumlarda coğrafi ve tarihsel bağlam tartışılır.
- Neşideler Neşidesi 5:16: İbranice “mahammadim” kelimesi “çok arzulanan” anlamında olup Müslüman bazı yazarlarca “Muhammed” olarak yorumlanır; akademik İbranice bunu bir sıfat olarak okur.
- Habakkuk 3:3, Daniel 7: Kimi yorumlarda Hz. Muhammed’e ve Müslüman fetihlerine bağlanır; karşı görüşler başka kişilere veya tarihî olaylara atfeder.
Bu tür eşleştirmeler genellikle yorum seçimine bağlı olduğundan, kesin delil olarak sunulmaları tarafsız bir değerlendirmede eleştirilir.
Yahudi ve Hristiyan İtirazları
Yahudi ve Hristiyan ilahiyatçılar, bu pasajların metnin kendi bağlamında farklı kişilere veya olaylara işaret ettiğini, Müslüman yorumların sonradan yapılmış okumalar olduğunu savunur. Ayrıca İbranice ve Yunanca ifadelerin Arapça isimlerle eşleştirilmesinin dilbilimsel açıdan sorunlu olabileceğini söylerler. Müslüman alimler ise bu itirazlara, vahyin başka dillerde başka biçimlerde aktarılabileceğini ve bazı müjdelerin sonraki nüshalarda silinmiş veya değiştirilmiş olabileceğini belirterek cevap verir. İki tarafın argümanları, ortak kabul edilen bir hakem metin bulunmadığı için sonuca ulaşmayı güçleştirir.
Diyalog Ortamında Nasıl Yaklaşılmalı?
Bu konu dinler arası diyalogda hassas bir alandır. Müslüman, kendi inancının dayanağı olarak Kur’ân’ı esas alır; Kitab-ı Mukaddes yorumlarını karşı tarafa kabul ettirmek zorunda değildir. Karşı tarafın metinleri kendi geleneği içinde yorumlama hakkına saygı göstermek, tartışmayı ahlaki zeminde tutar (bkz. dinler arası diyalog). Tartışmalı metinlerin güvenilirliği için Barnabas İncili ve Ölü Deniz Yazmaları yazıları incelenebilir. Gündelik ilişkiler için Noel ve Paskalya hakkında Müslümanın tutumu ve kilise veya sinagog ziyareti yazıları faydalıdır.
İlmî dürüstlük gereği, her iki tarafın argümanlarının kendi kaynaklarından aktarılması ve hiçbirinin kesin ve tek geçerli okuma olarak dayatılmaması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kur’ân Hz. Muhammed’in önceki kitaplarda yazılı olduğunu söyler mi?
Evet; A’râf 157’de ümmî Peygamber’in Tevrat ve İncil’de yazılı bulunduğu, Saff 6’da ise Hz. İsa’nın “Ahmed” adlı bir peygamberi müjdelediği bildirilir.
Tesniye 18:18 kime işaret eder?
Müslümanlar Hz. Muhammed’e, Yahudi yorumcular Yeşu veya peygamber silsilesine, Hristiyanlar ise Hz. İsa’ya bağlar.
Parakletos ne demektir?
Yuhanna İncili’nde geçen Yunanca terimdir; Teselli Edici veya Yardımcı anlamına gelir. Hristiyanlar Kutsal Ruh olarak, bazı Müslümanlar ise Hz. Muhammed’e işaret olarak yorumlar.
Akademi bu yorumlara nasıl bakar?
Filoloji ve metin eleştirisi çoğunlukla Müslüman yorumlarını kanıtlanmış saymaz; yorumların ana kaynağı itikadî yaklaşımlardır.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Kur'ân-ı Kerîm, Saff Suresi (61/6) ve A'râf Suresi (7/157); Tevrat, Tesniye 18:15-18; Yeni Ahit, Yuhanna 14:16, 14:26, 15:26, 16:7; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Beşâret" ve "Ahmed" maddeleri
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Kur'ân-ı Kerîm, Saff Suresi (61/6) ve A'râf Suresi (7/157)
- Tevrat, Tesniye 18:15-18; Yeni Ahit, Yuhanna 14:16, 14:26, 15:26, 16:7
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Beşâret" ve "Ahmed" maddeleri
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.