Sünnet (Hitan) Nedir? Hükmü ve Zamanı

Hitan Ne Demektir?

Hitan, erkek çocukların tenasül uzvunun ucundaki derinin kesilmesidir. Toplumumuzda “sünnet” veya “sünnet olmak” adıyla bilinir. Bu uygulamanın sünnet diye adlandırılması, Hz. Peygamber’in yolu ve tavsiyesi olmasından ileri gelir. Hitan, Hz. İbrâhim’den beri süregelen ve fıtratın gereği sayılan bir uygulamadır.

Hz. Peygamber, beş şeyin fıtrattan olduğunu bildirerek bunları sünnet olmak, kasıkları temizlemek, bıyıkları kısaltmak, tırnakları kesmek ve koltuk altını temizlemek olarak saymıştır (Buhârî, Libâs; Müslim, Tahâret). Başka bir hadiste Hz. İbrâhim’in seksen yaşında sünnet olduğu haber verilmiştir (Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Fezâil).

Sünnet Olmanın Hükmü

• Hanefî ve Mâlikî mezhepleri: Hitan erkekler için müekked sünnettir; İslam’ın şiarlarındandır. Bir bölge halkı topluca sünneti terk etmeye kalkarsa, İslam’ın şiarını terk ettikleri için uyarılır.
• Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri: Hitan erkekler için vaciptir (farz derecesinde bağlayıcıdır).

Hangi görüş esas alınırsa alınsın, müslüman toplumlarda erkek çocukların sünnet ettirilmesi yüzyıllardır kesintisiz sürdürülen bir uygulamadır.

Sünnet Olmamış Kişinin Durumu

Sünnetsiz olmak kişinin imanına veya müslümanlığına zarar vermez. Sonradan müslüman olan yetişkin bir kimse, sağlığına zarar görmeyecekse sünnet olması tavsiye edilir; ancak ciddi bir sağlık riski varsa bu yükümlülük kalkar. Sünnetsiz birinin kıldığı namaz, tuttuğu oruç ve kestiği hayvan geçerlidir. Ancak idrardan tam olarak temizlenmeye özen göstermesi gerekir.

Sünnet Ne Zaman Yapılmalı?

Dinî kaynaklarda sünnet için kesin bir yaş belirtilmemiştir. Bazı rivayetlerde Hz. Peygamber’in torunlarını yedinci günde sünnet ettirdiği nakledilmiştir; ancak bu rivayetlerin sıhhati tartışmalıdır. Hanefî âlimlerin çoğu, çocuğun ergenlik çağından önce sünnet ettirilmesini tavsiye etmiş; yedi ile on iki yaş arasını uygun görmüştür.

Günümüzde tıp çevreleri, sünnetin bebeklik döneminde veya çocuğun psikolojik açıdan hassas sayılan belirli yaşlardan önce yapılmasının daha az travmatik olabileceğini ifade etmektedir. Bu konuda çocuk doktoru ve çocuk cerrahının görüşü alınmalı; sünnet mutlaka ehil bir sağlık personeli tarafından, steril ortamda yapılmalıdır.

Sünnetin Hikmetleri

• Temizlik: Sünnet, idrar ve salgıların birikmesini önleyerek bedenin temizliğini kolaylaştırır.
• Sağlık: Tıbbi araştırmalar, sünnetin bazı enfeksiyon ve hastalık risklerini azalttığını göstermektedir.
• Kimlik: Sünnet, müslüman toplumlarda İslam’a aidiyetin sembollerinden biri olarak görülmüştür.
• Fıtrata uygunluk: Hadislerde fıtrat sünnetleri arasında sayılması, bunun insanın yaratılışına uygun bir temizlik olduğunu gösterir.

Kız Çocukların Sünneti

Bazı toplumlarda görülen kadın sünneti uygulamasının Türkiye’de geleneği yoktur. Bu konudaki rivayetler zayıftır. Kadınların sağlığına ciddi zararlar veren ve onları hayatları boyunca etkileyen bu uygulamanın dinî bir zorunluluğu bulunmadığı, günümüzde pek çok İslam âlimi ve kuruluşu tarafından açıkça ifade edilmektedir. Kişiye zarar veren bir uygulama dinen caiz değildir.

Sünnet Düğünü ve Kirvelik

Toplumumuzda sünnet, çocuğun mutluluğunu paylaşmak için düğün, mevlit ve ikramlarla kutlanır. Sünnet vesilesiyle yemek vermek, akrabaları bir araya getirmek, çocuğu sevindirmek ve fakir çocukların sünnetini üstlenmek güzel davranışlardır. Kirvelik de çocuğa manevi bir destek ve aileler arasında dostluk bağı oluşturan bir gelenektir. Kirve ile çocuk arasında evlenme engeli doğduğu yönündeki inanış halk arasında yaygın olsa da dinî bir dayanağı yoktur; evlenme engeli yalnızca kan, süt ve evlilik yoluyla doğan hısımlıkla oluşur.

Ancak sünnet düğünlerinde israf, gösteriş ve dinen uygun olmayan eğlencelerden kaçınılmalıdır. Aileyi borç altına sokan masraflar, sünnetin asıl amacıyla bağdaşmaz.

Sünnet Sırasında ve Sonrasında Aileye Öneriler

Sünnet, çocuk için heyecan verici olduğu kadar kaygı da doğurabilen bir deneyimdir. Bu yüzden çocuğu önceden yaşına uygun bir dille bilgilendirmek, onu korkutacak sözlerden ve şakalardan kaçınmak gerekir. “Seni keseceğiz” gibi ifadeler çocukta kalıcı korkulara yol açabilir. Sünnetin bir temizlik ve büyüme işareti olduğunu, Peygamber Efendimizin de tavsiye ettiğini sevgiyle anlatmak daha doğrudur.

Sünnet sonrasında çocuğun ağrısını hafifletmek için doktorun önerdiği ilaçlar kullanılmalı, pansuman ve hijyen kurallarına dikkat edilmelidir. İyileşme döneminde çocuğun abdest ve namaz gibi ibadetleri henüz yükümlülük olmadığından bir sorun oluşturmaz; ergenlik çağındaki gençler ise yara iyileşinceye kadar sargı üzerine mesh gibi kolaylıklardan yararlanabilir. Sünnet vesilesiyle çocuğa namaz, dua ve güzel ahlak konusunda küçük hediyeler vermek, bu günü onun hafızasında manevi bir hatıra olarak da yaşatır.

Konuyla ilgili sorularınız için fetva.diyanet.gov.tr adresine veya Alo 190 hattına başvurabilirsiniz.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Libâs; Müslim, Tahâret; Buhârî, Enbiyâ; Müslim, Fezâil; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal II: İslam ve Toplum; İbn Kayyim el-Cevziyye, Tuhfetü'l-mevdûd bi-ahkâmi'l-mevlûd; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Hitan" md.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →