📖 Dinî Terim · ⚖️ Fıkıh
İllet
علة
Okunuşu: illet
Kısaca
Bir hükmün konulmasına esas olan, tespit edilebilir ortak sebep.
Açıklama
İllet, hükmün dayandığı asıl sebeptir. Kıyasın en kritik unsurudur; çünkü iki mesele ancak ortak bir illetle birbirine bağlanabilir. İlletin açık, istikrarlı ve tespit edilebilir olması aranır. Şarabın haram kılınmasındaki illet sarhoş edici olmasıdır; bu illet bulunduğunda hüküm de bulunur. İllet ile hikmet birbirinden ayrılır: Hikmet, hükmün arkasındaki fayda ve amaçtır; ölçülmesi zor olduğu için hükme doğrudan dayanak yapılmaz. Örneğin yolcuya namazı kısaltma ruhsatının illeti yolculuktur, hikmeti ise meşakkattir; yolculuk rahat geçse bile ruhsat devam eder. Bu ayrım, hükümlerin keyfî biçimde genişletilmesini önler.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
Kaynak: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
İlgili Terimler
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.