📖 Dinî Terim · ⚖️ Fıkıh
Usûl-i Fıkıh
أصول الفقه
Okunuşu: usûlü’l-fıkh
Kısaca
Şer’î delillerden hüküm çıkarma yöntemlerini inceleyen ilim dalı.
Açıklama
Usûl-i fıkıh, fıkhın kökleri demektir. Hükümlerin hangi delillerden, hangi yöntemle çıkarılacağını inceler. Konuları arasında delillerin sıralaması, lafızların anlam dereceleri, emir ve nehyin ne ifade ettiği, umum ve husus, nesih, ictihat ve taklit yer alır. Bu ilim sayesinde hüküm çıkarma işi keyfîlikten kurtulur ve denetlenebilir hâle gelir. İmam Şâfiî’nin er-Risâle adlı eseri bu alanın ilk sistemli çalışması kabul edilir. Hanefî ve Şâfiî çizgileri usulde farklı yöntemler geliştirmiş, bu da fürû hükümlerdeki farklılıkların asıl sebebi olmuştur. Usul bilgisi olmadan âyet ve hadisten doğrudan hüküm çıkarmaya kalkmak hatalı sonuçlara yol açar.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
Kaynak: Genel usûl-i fıkıh el kitapları
İlgili Terimler
- Fıkıhİslam’ın ibadet, muâmelât ve ceza alanındaki amelî hükümlerini delilleriyle inceleyen ilim.
- İctihadEhliyetli âlimin delillerden hüküm çıkarmak için bütün gücünü harcaması.
- KıyasHakkında hüküm bulunmayan bir meseleyi, ortak sebep sebebiyle hükmü bilinen bir meseleye benzeterek çözmek.
- İcmâBir dönemdeki müctehid âlimlerin dinî bir hüküm üzerinde birleşmesi.
Bu tanım bilgilendirme amacıyla, klasik kaynaklardaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır. Fıkhî konularda Hanefî mezhebi esas alınmıştır. Şahsınıza ait bir durumda kesin hüküm için müftülüğe veya Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Alo 190 hattına danışınız.