Sünnete Göre Su Nasıl İçilir? Üç Nefeste ve Oturarak İçmek
Peygamberimiz suyu besmeleyle, üç nefeste, kabın içine solumadan içer ve sonunda hamd ederdi. Ayakta su içmenin hükmünü ve su içme adabını öğrenin.
- Üç Nefeste İçmek
- Kabın İçine Solumamak ve Üflememek
- Ayakta Su İçmek Meselesi
Sünnete göre su; besmele çekilerek, sağ elle, mümkünse oturarak, bir dikişte değil üç nefeste, kabın içine solumadan içilir ve sonunda “Elhamdülillah” denir. Ayakta su içmek haram değildir; Peygamberimizin hem bundan sakındırdığı hem de bizzat ayakta içtiği sahih rivayetlerle sabittir. Âlimlerin çoğu bu iki grup rivayeti, oturarak içmenin daha faziletli, ayakta içmenin ise caiz olduğu şeklinde birleştirmiştir.
Üç Nefeste İçmek
Enes b. Mâlik şöyle anlatır: “Resûlullah içecek bir şeyi içerken üç defa nefes alırdı ve ‘Bu şekilde içmek daha kandırıcı, daha sağlıklı ve daha afiyetlidir’ buyururdu” (Müslim, Eşribe 123; ayrıca Buhârî, Eşribe 26). Buradaki “nefes almak”, kabı ağızdan uzaklaştırıp dışarıda solumak demektir. Yani su üç yudum grubunda, arada kap ağızdan çekilerek içilir.
Bu uygulamanın hikmeti üzerinde duran âlimler, suyu hızla ve bir dikişte içmenin boğaza kaçma ve rahatsızlık verme ihtimalini hatırlatmışlardır. Ancak bu sünneti belirli tıbbi faydalara bağlayarak anlatmak yerine, Peygamberimizin ölçülü ve sakin hâlinin bir yansıması olarak görmek daha doğrudur.
Kabın İçine Solumamak ve Üflememek
Ebû Katâde’nin rivayetine göre Peygamberimiz, “Biriniz bir şey içtiğinde kabın içine solumasın” buyurmuştur (Buhârî, Vudû 18; Müslim, Eşribe 121). İbn Abbas’tan gelen rivayette de kabın içine nefes vermek ve üflemek yasaklanmıştır (Tirmizî, Eşribe 15; Ebû Dâvûd, Eşribe 20). Bu, hem temizlik hem de aynı kaptan içecek diğer insanlara saygı açısından önemli bir inceliktir. Sıcak içeceği üfleyerek soğutmak yerine biraz beklemek bu sünnete daha uygundur.
Ayakta Su İçmek Meselesi
Sakındıran rivayetler
Enes ve Ebû Saîd el-Hudrî’den gelen rivayetlerde Peygamberimizin ayakta içmekten sakındırdığı bildirilir (Müslim, Eşribe 112-114).
Caiz olduğunu gösteren rivayetler
İbn Abbas, “Resûlullah’a zemzem sundum, ayakta içti” demiştir (Buhârî, Hac 76; Müslim, Eşribe 117). Hz. Ali de Kûfe’de ayakta su içmiş ve “Bazıları ayakta içmeyi hoş görmüyor; oysa ben Resûlullah’ın benim yaptığım gibi yaptığını gördüm” demiştir (Buhârî, Eşribe 16).
Âlimlerin değerlendirmesi
Nevevî başta olmak üzere pek çok âlim, yasağın haramlık değil tenzihen mekruhluk (yapılmaması daha iyi) bildirdiğini, Peygamberimizin ayakta içmesinin ise bunun caiz olduğunu göstermek için olduğunu söylemiştir. Dolayısıyla imkân varken oturarak içmek daha güzeldir; ayakta içen kişi günaha girmiş olmaz ve kınanmamalıdır.
Su İçme Adabı Özet Listesi
- İçmeden önce “Bismillah” demek.
- Kabı sağ elle tutmak (Müslim, Eşribe 105).
- İmkân varsa oturmak.
- Suyu üç nefeste, kabı ağızdan ayırarak içmek.
- Kabın içine solumamak, üflememek.
- Testi, sürahi veya büyük kapların ağzından doğrudan içmemek (Buhârî, Eşribe 24).
- İçtikten sonra “Elhamdülillah” demek (Müslim, Zikir 89).
- Toplulukta ikram ederken sağdan başlamak; ikram eden en son içer (Buhârî, Eşribe 18; Müslim, Mesâcid 311).
Sağdan İkram Etme İnceliği
Bir gün Peygamberimize süt ikram edilmişti. Sağında bir bedevî, solunda Hz. Ebû Bekir vardı. İçtikten sonra kabı sağındaki bedevîye verdi ve “Sağdan sağa” buyurdu (Buhârî, Eşribe 18; Müslim, Eşribe 124). Başka bir rivayette sağında bir çocuk, solunda yaşlılar bulunuyordu; çocuğun izni olmadan sırayı değiştirmedi (Buhârî, Eşribe 19). Bu olaylar, sünnetin yalnızca kişisel bir alışkanlık değil, toplumsal adaletin küçük bir provası olduğunu gösterir.
Suyu İsraf Etmemek
Su içme adabı, suyun değerini bilmekle tamamlanır. Peygamberimiz abdest alırken bile suyu ölçülü kullanmış, bir müd (yaklaşık yarım litreden biraz fazla) su ile abdest aldığı rivayet edilmiştir (Buhârî, Vudû 47; Müslim, Hayz 51). İçilmeyecek kadar suyu bardağa doldurup dökmek, bu ölçü anlayışıyla bağdaşmaz.
Su İkram Etmenin Fazileti
Su içme adabının bir tamamlayıcısı da su ikramıdır. Peygamberimiz, susamış bir köpeğe kuyudan su çıkarıp içiren kişinin bu davranışı sebebiyle bağışlandığını anlatmış; sahabenin “Hayvanlara yaptığımız iyilikten de sevap var mı?” sorusuna “Her canlıya yapılan iyilikte sevap vardır” cevabını vermiştir (Buhârî, Müsâkât 9; Müslim, Selâm 153). Sa’d b. Ubâde’nin vefat eden annesi adına hangi sadakanın daha faziletli olduğunu sorması üzerine su hayratını tavsiye ettiği de rivayet edilir (Ebû Dâvûd, Zekât 41; Nesâî, Vesâyâ 9). Medeniyetimizdeki çeşme ve sebil geleneği bu teşviklerin meyvesidir. Bugün de bir misafire, bir işçiye veya sokaktaki bir canlıya su vermek, bu sünnetin yaşayan devamıdır.
Sık Sorulan Sorular
Ayakta su içmek günah mıdır?
Hayır, günah değildir. Oturarak içmek daha faziletlidir; ancak Peygamberimizin ayakta içtiği de sahih rivayetlerle sabit olduğundan ayakta içmek caizdir. Kalabalık, yolculuk gibi durumlarda rahatlıkla ayakta içilebilir.
Zemzem ayakta mı içilmelidir?
Peygamberimizin zemzemi ayakta içtiği rivayet edilmiştir; bunun o andaki kalabalık sebebiyle olduğu da söylenmiştir. Zemzemi ayakta içmek şart değildir; oturarak da içilebilir. Kıbleye dönüp dua ederek içmek güzel görülmüştür.
Üç nefeste içmek her içecek için geçerli midir?
Hadiste “içecek” ifadesi genel geçtiğinden âlimler bunu su, süt, şerbet gibi bütün içecekler için geçerli saymışlardır. Çok az bir miktarı tek yudumda içmekte ise sakınca yoktur.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Eşribe 105, 112-114, 117, 121, 123, 124; Buhârî, Eşribe 16, 18, 19, 24, 26; Buhârî, Hac 76; Vudû 18, 47; Tirmizî, Eşribe 15; Ebû Dâvûd, Eşribe 20; Müslim, Zikir 89; Nevevî, Şerhu Sahîhi Müslim
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Müslim, Eşribe 105, 112-114, 117, 121, 123, 124
- Buhârî, Eşribe 16, 18, 19, 24, 26
- Buhârî, Hac 76; Vudû 18, 47
- Tirmizî, Eşribe 15
- Ebû Dâvûd, Eşribe 20
- Müslim, Zikir 89
- Nevevî, Şerhu Sahîhi Müslim
İlgili Yazılar
İslam Kültürü ve SanatıHacıdan Gelen Hediyeler: Zemzem, Hurma ve Tesbih Geleneği
Hac dönüşü zemzem, hurma, tesbih ve seccade dağıtma geleneği nereden gelir? Hediyelerin anlamı, dinî dayanağı ve külfete dönüşmemesi…
Dua ve ZikirDua Ederken Eller Nasıl Tutulur? Sünnete Uygun Duruş ve Adap
Dua ederken eller nasıl açılır, avuçlar nereye bakar, dua sonunda eller yüze sürülür mü? Hadisler ve mezheplerin görüşleriyle…
Soru – CevapAnlamı Kötü İsmi Değiştirmek Caiz mi? Peygamberimizin Uygulaması
Anlamı kötü veya sakıncalı bir ismi değiştirmek caiz mi? Peygamberimizin değiştirdiği isimler, isim değiştirmenin ölçüleri ve yeni isim…
Hadis ve SünnetKurban Kesecek Kişi Saç ve Tırnak Kesmemeli mi? Hadis ve Hüküm
Kurban kesecek kişinin Zilhicce’nin başından itibaren saç ve tırnak kesmemesi sünnet mi, kesen günaha girer mi? Hadisin sıhhati…
Hadis ve SünnetSelam Verme Adabı: Kim Kime Önce Selam Verir, Nasıl Alınır?
Selam vermek sünnet, almak farz-ı kifâyedir. Kimin kime önce selam vereceğini, selamın nasıl alınacağını ve selam verilmeyen yerleri…
AileNikâh Hutbesi Nedir? Nikâhta Okunan Ayetler ve Dualar
Hutbetü'l-hâce denilen nikâh hutbesi nedir, hangi ayetler okunur, yeni evlilere hangi dua yapılır? Nikâh merasiminin sünnete uygun akışı.