Eve Girerken ve Evden Çıkarken Yapılacak Sünnetler Nelerdir?
Peygamberimiz eve besmele ve selamla girer, evden tevekkül duasıyla çıkardı. Eve giriş ve çıkış sünnetlerini, okunacak duaları ve adabı hadislerle öğrenin.
- Eve Girerken
- Evin İçinde
- Evden Çıkarken
Sünnete göre eve girerken besmele çekilir ve ev halkına selam verilir; evden çıkarken de “Bismillâhi tevekkeltü alallâh, lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh” duası okunur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) eve girerken Allah’ı anan kimsenin evinde şeytanın barınamayacağını (Müslim, Eşribe 103), evden bu duayla çıkan kimsenin de korunacağını (Ebû Dâvûd, Edeb 103; Tirmizî, Deavât 34) bildirmiştir. Bu iki küçük alışkanlık, evi huzurun ve bereketin merkezi hâline getirir.
Eve Girerken
Besmele çekmek
“Kişi evine girerken ve yemek yerken Allah’ı anarsa şeytan (yardımcılarına) ‘Burada size ne barınak var ne de yemek’ der. Girerken Allah’ı anmazsa ‘Barınacak yer buldunuz’ der. Yemek yerken de anmazsa ‘Hem barınacak yer hem yemek buldunuz’ der.” (Müslim, Eşribe 103)
Hadis, besmelenin evi manevi olarak koruduğunu anlatır. Eve girerken “Bismillah” demek bunun için yeterlidir.
Selam vermek
“Evlere girdiğiniz zaman, Allah katından mübarek ve hoş bir yaşama dileği olarak birbirinize selam verin” (Nûr Suresi, 24/61). Peygamberimiz Enes b. Mâlik’e “Yavrum, ailenin yanına girdiğinde selam ver ki sana ve ev halkına bereket olsun” buyurmuştur (Tirmizî, İsti’zân 10). Pek çok insan dışarıda herkese selam verir de kendi evine sessizce girer; oysa selamın en çok hak edeni eş ve çocuklardır. Âlimler, evde kimse yoksa “es-Selâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhi’s-sâlihîn” denilmesini güzel görmüşlerdir; bu, İbn Ömer’den nakledilen bir uygulamadır (Buhârî, el-Edebü’l-Müfred).
Eve giriş duası
Ebû Dâvûd’da (Edeb 103) “Allâhümme innî es’elüke hayra’l-mevleci ve hayra’l-mahrac…” şeklinde bir giriş duası rivayet edilir. Bu rivayetin isnadında kopukluk bulunduğu için hadis âlimlerinin bir kısmı onu zayıf saymıştır. Anlamı güzel bir dua olarak okunabilir; ancak eve girişte sahih olarak sabit olan, besmele ve selamdır.
Misvak ve güler yüz
Hz. Âişe’ye “Resûlullah eve girince ilk ne yapardı?” diye sorulmuş, “Misvak kullanırdı” cevabını vermiştir (Müslim, Tahâret 43). Bu, ev halkının yanına temiz ve hoş bir hâlde girme inceliğidir. Dışarının yorgunluğunu ve öfkesini eşiğin dışında bırakıp eve güler yüzle girmek de aynı sünnetin ruhundandır.
Habersiz girmemek
Yolculuktan dönen kimsenin gece vakti ansızın evine gelmesini Peygamberimiz hoş görmemiş, ev halkına hazırlanma fırsatı verilmesini istemiştir (Buhârî, Nikâh 120; Müslim, İmâre 181-184). Bugün için geç saatte veya uzun yoldan dönerken önceden haber vermek bu sünnetin karşılığıdır.
Evin İçinde
- Ev işlerine yardım: Hz. Âişe, “Resûlullah evde ailesinin işlerine yardım eder, namaz vakti gelince namaza çıkardı” der (Buhârî, Ezân 44).
- Evde nafile namaz: “Namazlarınızın bir kısmını evlerinizde kılın; evlerinizi kabirlere çevirmeyin” (Buhârî, Salât 52; Müslim, Müsâfirîn 208).
- Kur’an okumak: “İçinde Bakara suresi okunan evden şeytan kaçar” (Müslim, Müsâfirîn 212).
- Odalara izinle girmek: Evin içinde de anne-babanın odasına izinsiz girilmez (Nûr Suresi, 24/58-59).
Evden Çıkarken
Tevekkül duası
Enes b. Mâlik’in rivayetine göre Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Kim evinden çıkarken ‘Bismillâhi tevekkeltü alallâh, lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh’ (Allah’ın adıyla; Allah’a tevekkül ettim; güç ve kuvvet ancak Allah’ın yardımıyladır) derse ona ‘Doğruya iletildin, ihtiyaçların karşılandı ve korundun’ denilir; şeytan da ondan uzaklaşır” (Ebû Dâvûd, Edeb 103; Tirmizî, Deavât 34).
Sığınma duası
Ümmü Seleme validemiz, Peygamberimizin evinden her çıkışında gözünü göğe kaldırıp şöyle dua ettiğini söyler: “Allah’ım! Sapmaktan ve saptırılmaktan, kaymaktan ve kaydırılmaktan, zulmetmekten ve zulme uğramaktan, cahillik etmekten ve bana karşı cahilce davranılmasından sana sığınırım” (Ebû Dâvûd, Edeb 103; Tirmizî, Deavât 35; Nesâî, İstiâze 30). Bu dua, dışarıda karşılaşılabilecek ahlaki risklerin tamamını kuşatır: yanlış yapmak ve yanlışa maruz kalmak.
Vedalaşmak
Ev halkına selam vererek, helalleşerek çıkmak güzeldir. Yolculuğa çıkan kimseyi Peygamberimiz “Dinini, emanetini ve amellerinin sonucunu Allah’a emanet ediyorum” diyerek uğurlardı (Ebû Dâvûd, Cihâd 73; Tirmizî, Deavât 44).
Adım Adım Özet
- Kapıya gelince ev halkını ürkütmeyecek şekilde geldiğinizi belli edin.
- Besmele çekerek içeri girin.
- Ev halkına “es-Selâmü aleyküm” deyin; kimse yoksa kendinize ve salih kullara selam verin.
- Güler yüzle hâl hatır sorun; mümkünse bir ev işinin ucundan tutun.
- Çıkarken selam verin, “Bismillâhi tevekkeltü alallâh…” duasını okuyun.
- Dışarıda sağlı sollu selamı yayın, yoldan eziyet veren şeyi kaldırın (Müslim, Îmân 58).
Çocuklarla Birlikte Uygulamak
Çıkış duasını kapının iç tarafına küçük bir kartla asmak, okula giden çocukla birlikte sesli okumak bu sünneti ailece yaşatmanın pratik bir yoludur. Çocuk eve geldiğinde onu selamla ve güler yüzle karşılamak, ona selamı öğretmenin en etkili yöntemidir; çünkü çocuk duyduğunu değil gördüğünü yapar.
Sık Sorulan Sorular
Eve girerken sağ ayakla girmek sünnet midir?
Buna dair özel bir hadis yoktur. Peygamberimizin güzel işlerde sağdan başlamayı sevdiğini bildiren genel rivayet (Buhârî, Vudû 31) sebebiyle âlimler bunu güzel görmüşlerdir. Asıl vurgulanan sünnet besmele ve selamdır.
Boş eve girerken selam verilir mi?
Evet. Nûr suresindeki “kendinize selam verin” ifadesini bazı müfessirler boş eve girişte verilen selam olarak da yorumlamıştır. “es-Selâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhi’s-sâlihîn” demek sahabeden nakledilmiştir.
Evden çıkış duasını unutursam yolda okuyabilir miyim?
Okuyabilirsiniz. Dua ve zikrin belirli bir yerde yapılma şartı yoktur; hatırladığınız anda okumak güzeldir. Araca binince okunacak ayrı bir dua da vardır (Zuhruf Suresi, 43/13-14; Müslim, Hac 425).
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Müslim, Eşribe 103; Tahâret 43; Müsâfirîn 208, 212; Ebû Dâvûd, Edeb 103; Cihâd 73; Tirmizî, Deavât 34, 35, 44; İsti'zân 10; Nesâî, İstiâze 30; Buhârî, Ezân 44; Salât 52; Nikâh 120; Nûr Suresi (24/58-61)
Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Müslim, Eşribe 103; Tahâret 43; Müsâfirîn 208, 212
- Ebû Dâvûd, Edeb 103; Cihâd 73
- Tirmizî, Deavât 34, 35, 44; İsti'zân 10
- Nesâî, İstiâze 30
- Buhârî, Ezân 44; Salât 52; Nikâh 120
- Nûr Suresi (24/58-61)
İlgili Yazılar
Hadis ve SünnetUyanınca Yapılacak Sünnetler: Güne Nebevî Bir Başlangıç
Peygamberimiz uyanınca hamd eder, ellerini yıkar, misvak kullanır ve abdest alırdı. Uyanınca yapılacak sünnetleri ve güne başlama adabını…
Hadis ve SünnetPeygamberimiz Nasıl Yemek Yerdi? Sofra Sünnetleri Rehberi
Peygamberimiz yemeğe besmeleyle başlar, sağ eliyle ve önünden yer, yemeği ayıplamazdı. Sofra sünnetlerini sahih hadisler ışığında adım adım…
İbadet RehberiKurban Kesim Adabı: Besmele, Dua ve Hayvana Merhamet
Kurban keserken hangi dua okunur, besmele unutulursa ne olur, hayvana eziyet etmeden nasıl kesilir? Kurban kesiminin sünnetleri ve…
Hadis ve SünnetSağdan Başlama Sünneti (Teyemmün): Hangi İşlere Sağdan Başlanır?
Peygamberimiz abdestte, giyinmede, taranmada ve bütün güzel işlerde sağdan başlamayı severdi. Teyemmün sünnetini ve sol ile başlanan işleri…
Soru – CevapBesmelesiz Kesilen Hayvanın Eti Yenir mi? Unutma ve Kasıt
Hanefîlere göre besmele kasten terk edilirse et yenmez, unutulursa yenir. Şâfiîlere göre besmele sünnettir. Besmelesiz kesimin hükmünü delilleriyle…
Soru – CevapAvlanan Hayvanın Eti Helal mi? Tüfekle ve Köpekle Av Hükmü
Avlanan hayvanın eti besmele, uygun alet ve niyet şartlarıyla helaldir. Tüfekle, okla, eğitilmiş köpekle av ve avlanma adabı…