Zarar Vermek de Zarara Zararla Karşılık Vermek de Yoktur

Sadece iki kelimeden oluşan bu hadis, İslâm hukukunun en temel ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Fakihler bu hadisten “Zarar giderilir” gibi pek çok genel kural türetmişlerdir. Nevevî, hadisin farklı yollarla gelip birbirini güçlendirdiğini ve hasen olduğunu belirtmiştir.

Hadisteki birinci ifade, kimsenin başkasına sebepsiz yere zarar vermemesini emreder. İkinci ifade ise zarara uğrayan kişinin bile ölçüyü aşarak misilleme yapmamasını, intikam hırsıyla hareket etmemesini ister. Hak aramak meşrudur; fakat bu, adalet çerçevesinde ve yetkili merciler aracılığıyla olmalıdır.

Bu ilke hayatın her alanında geçerlidir: Komşuluk ilişkilerinde, ticarette, miras paylaşımında, aile içinde ve çevre konusunda. Kendi mülkünde bile olsa komşuya zarar verecek şekilde davranmak, bir satışta karşı tarafı mağdur etmek, mirasçıları zarara uğratacak vasiyet yapmak bu hadisle yasaklanmıştır.

Günlük hayatta bu hadis, gürültüden çevre kirliliğine, trafikteki davranışlarımızdan sosyal medyadaki sözlerimize kadar her konuda başkalarının hakkını gözetmeyi ve kin gütmeden, ölçülü davranmayı öğretir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: İbn Mâce, Ahkâm; Dârekutnî, Sünen; Mâlik, Muvatta (mürsel olarak)

Bu içerik nasıl hazırlandı? →