İnfak Nedir? Kur’an’da İnfak Kavramı, Zekât ve Sadakadan Farkı

Kısa cevap: İnfak, Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla kişinin sahip olduğu imkânlardan başkalarının ihtiyacı için harcamasıdır. Kur’an’da infak en geniş çerçeveli kavramdır: Farz olan zekâtı, vacip olan fitreyi ve aile nafakasını, gönüllü yapılan sadakayı, vakfı, borç vermeyi ve her türlü hayır harcamasını kapsar. Zekât infakın oranı ve şartları belirlenmiş zorunlu kısmıdır; sadaka ise daha çok gönüllü kısmını ifade eder. Kur’an müminleri tanıtırken hemen her defasında “kendilerine verdiğimiz rızıktan infak ederler” vasfını anar (Bakara Suresi, 2/3).

Kelime anlamı ve incelik

İnfak, Arapçada “tükenmek, elden çıkmak” anlamındaki n-f-k kökünden gelir. Aynı kökten gelen “nafaka” aile geçimi için yapılan harcamadır. Bir tünelin iki ucu açık olması gibi, infakta da mal bir taraftan girer, diğer taraftan çıkar; kişi malın sahibi değil, emanetçisi ve ulaştırıcısıdır. Kur’an bu bilinci şöyle öğretir: “Allah’ın sizi üzerinde tasarrufa yetkili kıldığı şeylerden infak edin” (Hadîd Suresi, 57/7).

Kur’an infakla ilgili hangi sorulara cevap verir?

Neyi infak edelim?

“Sana neyi infak edeceklerini soruyorlar. De ki: İhtiyaçtan artanı” (Bakara Suresi, 2/219). Ayrıca infak edilenin helal ve iyi olması istenir (Bakara Suresi, 2/267) ve gerçek iyiliğe ancak sevilen şeylerden vererek ulaşılacağı bildirilir (Âl-i İmrân Suresi, 3/92).

Kime infak edelim?

“De ki: Hayır olarak ne harcarsanız o; ana-baba, akraba, yetimler, yoksullar ve yolda kalmışlar içindir” (Bakara Suresi, 2/215). Sıralama yakından uzağa doğrudur.

Ne zaman infak edelim?

“Onlar bollukta da darlıkta da infak ederler” (Âl-i İmrân Suresi, 3/134). “Mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık infak edenler…” (Bakara Suresi, 2/274). Ve ölüm gelmeden önce: “Birinize ölüm gelip de ‘Rabbim! Beni yakın bir süreye kadar geciktirsen de sadaka versem’ demeden önce size verdiğimiz rızıktan infak edin” (Münâfikûn Suresi, 63/10).

Ne kadar infak edelim?

Kur’an dengeyi ölçü alır: “Onlar harcadıklarında ne israf ne de cimrilik ederler; ikisi arasında orta bir yol tutarlar” (Furkân Suresi, 25/67).

Yedi başak misali

Bakara Suresi’nin 261-274. ayetleri Kur’an’ın en uzun infak bölümüdür. Bölüm şu benzetmeyle açılır: “Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren ve her başakta yüz tane bulunan bir tohum gibidir. Allah dilediğine kat kat verir” (Bakara Suresi, 2/261). Tohum toprağa gömüldüğünde kaybolmuş gibi görünür; oysa çoğalmak üzere ekilmiştir. İnfak da böyledir: Elden çıkan mal kaybolmaz, yatırıma dönüşür. Bir başka ayette Allah, infakı Kendisine verilen “güzel bir borç” olarak niteler (Bakara Suresi, 2/245; Hadîd Suresi, 57/11). Kuldan hiçbir şeye muhtaç olmayan Allah’ın bu ifadeyi kullanması, karşılığın kesinliğini gösteren bir lütuftur.

İnfakın çeşitleri

• Farz infak: Zekât ve öşür.
• Vacip infak: Fitre, adak, kefaretler ve bakmakla yükümlü olunan kişilerin nafakası.
• Nafile infak: Sadaka, hediye, ikram, vakıf, karz-ı hasen (faizsiz ödünç), burs, su kuyusu, okul ve cami yapımına katkı.
• Mal dışı infak: Müfessirler “verdiğimiz rızıktan” ifadesinin bilgi, zaman, sağlık ve makam gibi her nimeti kapsadığını belirtir. Bilgisini öğreten, gücüyle yardım eden de infak etmiş olur.

İnfakın önündeki engeller

Kur’an infaktan alıkoyan iç sesleri de deşifre eder: “Şeytan sizi fakirlikle korkutur ve size çirkin şeyleri emreder; Allah ise size katından bir bağışlama ve bolluk vaat eder” (Bakara Suresi, 2/268). Cimrilik (şuhh), nefsin tabiatında bulunan bir eğilimdir: “Kim nefsinin cimriliğinden korunursa işte onlar kurtuluşa erenlerdir” (Haşr Suresi, 59/9; Teğâbün Suresi, 64/16). Medineli ensar, kendileri ihtiyaç içinde olsalar bile muhacir kardeşlerini kendilerine tercih ederek (îsâr) bu ayetin övgüsüne mazhar olmuşlardır.

İnfakın kişiye ve topluma kazandırdıkları

1. Mal sevgisinin kalbi esir almasını önler, kulu özgürleştirir.
2. Servetin yalnızca zenginler arasında dolaşan bir güç olmasına engel olur (Haşr Suresi, 59/7).
3. Toplumda güven, sevgi ve dayanışma bağlarını güçlendirir.
4. Ahiret için kalıcı bir azık olur: “Harcadığınız her şeyin yerine Allah başkasını verir” (Sebe Suresi, 34/39).

İnfakı alışkanlığa dönüştürmek

Peygamberimiz, Allah’a en sevimli amelin az da olsa devamlı olanı olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Rikâk 18; Müslim, Müsâfirîn 218). Gelirin belirli bir yüzdesini her ay hayra ayırmak, düzenli bir bursu veya bir yetimin masrafını üstlenmek, infakı anlık duygulardan çıkarıp hayatın kalıcı bir parçası yapar.

Sık Sorulan Sorular

Zekâtımı veriyorum, ayrıca infak etmem gerekir mi?

Zekât asgari yükümlülüktür. Kur’an, iyiliğin tanımında zekâtın yanında ayrıca yakınlara, yetimlere, yoksullara mal vermeyi de sayar (Bakara Suresi, 2/177). İmkânı olanın zekâtla yetinmeyip gönüllü infakta bulunması, müminin ayırt edici vasfıdır.

İnfak ederken ailemi ihmal etmiş olur muyum?

Aileye yapılan harcama infakın ilk halkasıdır. Peygamberimiz, harcanan paraların en sevaplısının aileye harcanan olduğunu bildirmiştir (Müslim, Zekât 39). Aileyi muhtaç bırakacak ölçüde dağıtmak doğru değildir.

İnfak edince malın artacağı vaadi maddi midir?

Ayet ve hadisler bereket ve karşılık vaat eder; bunun şekli Allah’ın takdirindedir. Bu bazen malın çoğalması, bazen kanaatin, huzurun ve afiyetin artması, en önemlisi de ahiret sevabı şeklinde olur. İnfak, dünyalık bir kazanç hesabıyla değil, Allah rızası için yapılır (İnsân Suresi, 76/9).

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/3, 2/177, 2/215, 2/219, 2/245, 2/261-274); Âl-i İmrân Suresi (3/92, 3/134); Hadîd Suresi (57/7, 57/11); Haşr Suresi (59/7, 59/9); Münâfikûn Suresi (63/10); Furkân Suresi (25/67); Sebe Suresi (34/39); Müslim, Zekât 39; Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât, "n-f-k" maddesi