Mushaf Cilt Sanatı ve El Yazması Kitap Yapımı
Mushaf ve el yazması kitapların cilt sanatı: kâğıt hazırlama, hat, tezhip, kitap dikimi, deri cilt, şemse ve miklep, Osmanlı mücellitleri…
Okumaya devamİslam Medeniyetinde Bilim
Müslüman bilginlerin matematik, astronomi, tıp ve diğer alanlara katkıları.
Bilim Dalları ve Buluşlar112 yazıMedreseler, Kütüphaneler ve Vakıflar83 yazıMüslüman Bilim İnsanları194 yazı
Müslüman Astronomlar ve Gözlemevleri Geleneği
İslam dünyasında astronomi ve rasathaneler: Me'mûn dönemi Şemmâsiyye ve Kasiyûn, el-Battânî, İbn Yûnus, Bîrûnî, Meraga, Semerkant ve İstanbul gözlemevleri.
Okumaya devamMüslüman Bilginlerin Ay’daki Kraterlere Verilen Adları
Ay yüzeyindeki Albategnius, Alhazen, Avicenna ve diğer kraterlerin adları kimlere ait? Uluslararası Astronomi Birliği'nin adlandırma süreci ve Müslüman bilginler anlatılıyor.
Okumaya devamMüslüman Kadın Bilginler ve Mimarlar Tarihi
Fâtıma el-Fihrî ve Karaviyyin, Sutayta el-Mahâmilî, Mervan kızı Lübne ve Mimar Sinan'ın çevresinde kadın vakıflar: İslam tarihinde kadınların ilim ve…
Okumaya devamMustansiriyye Medresesi: Bağdat’ta Dört Mezhebin Medresesi
Bağdat'taki Mustansiriyye Medresesi'nin Abbâsî Halifesi el-Mustansır-Billâh tarafından kuruluşu, dört mezhebe birlikte eğitim vermesi, mimarisi ve Moğol sonrası akıbeti.
Okumaya devamMüzikle Tedavi: Osmanlı Şifahanelerinde Musiki
Müzikle tedavi geleneği: Fârâbî, Kindî ve İbn Sînâ'nın görüşleri, Edirne II. Bayezid Darüşşifası, Evliya Çelebi'nin anlatımı, makamlar ve çağdaş müzik…
Okumaya devamNamaz Vakitlerinin Hesaplanması ve Muvakkithaneler
Namaz vakitlerinin dayanakları, güneşin konumuna göre hesabı, fecir ve yatsı açıları, ikindi ölçüleri, muvakkitler, muvakkithaneler ve yüksek enlem sorunu.
Okumaya devamNasîrüddin Tûsî Kimdir? Hayatı, Eserleri ve Bilime Katkıları
Nasîrüddin Tûsî (1201-1274) kimdir? Tûs'ta doğan, Alamut çevresinde bulunup Hülâgû ile Meragha Rasathanesi'ni kuran bilginin hayatı, eserleri ve tartışmalı yönleri…
Okumaya devamNasîrüddin Tûsî’nin Buluşları ve Bugüne Etkisi: Bilmeniz Gerekenler
Tûsî çifti, Meragha ekolünün ekuantsız modelleri, bağımsız trigonometri, Zîc-i İlhânî ve Kopernik'in matematiksel araçlarıyla benzerlik tartışması değerlendiriliyor.
Okumaya devamÖmer Hayyam Kimdir? Hayatı, Eserleri ve Bilime Katkıları
Ömer Hayyam (1048-1131) kimdir? Nişabur'dan İsfahan'a uzanan hayatı, Melikşah dönemindeki rasathane ve takvim çalışmaları, cebir risalesi ve rubaileri hakkında bilgi.
Okumaya devamÖmer Hayyam’ın Buluşları ve Bugüne Etkisi: Bilmeniz Gerekenler
Ömer Hayyam'ın üçüncü derece denklemleri koni kesitleriyle çözmesi, Celâlî takviminin hassasiyeti, paralel postülat yorumları ve binom açılımı iddiaları değerlendiriliyor.
Okumaya devamOndalık Kesirler ve el-Kâşî’nin Katkısı
Ondalık kesirlerin tarihi: es-Semev'el, el-Uklidisî ve Cemşîd el-Kâşî'nin Miftâhü'l-hisâb'ı, π'nin 16 hane hesabı ve Simon Stevin'e uzanan yol.
Okumaya devamOptik Biliminin Kurucusu İbnü’l-Heysem ve Kitâbü’l-Menâzır
İbnü'l-Heysem ve Kitâbü'l-Menâzır: görmenin ışığın göze girmesiyle gerçekleştiği kuramı, ışık ve yansıma deneyleri, kırılma ve Latinceye etkisi.
Okumaya devamOsmanlı Medreselerinde Okutulan Dersler ve Kitaplar
Osmanlı medreselerinde sarf, nahiv, mantık, kelam, fıkıh, tefsir, hadis ve matematik derslerinin hangi kitaplarla okutulduğunu, ders sırasını ve yöntemi tarafsız…
Okumaya devamOsmanlı Mühendishaneleri ve Modern Bilim
Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyûn (1773) ve Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn (1795): Osmanlı'da modern bilim eğitiminin başlangıcı, hocalar, ders kitapları ve sonuçları.
Okumaya devamOsmanlı’da Matbaanın Gecikmesi Gerçeği ve Tartışmalar
Osmanlı'da matbaa neden 1727'de kuruldu? İbrahim Müteferrika'nın girişimi, hattatların rolü, fetva meselesi ve gecikmeyi açıklayan farklı tarihçi görüşleri.
Okumaya devamOsmanlı’da Su Mühendisliği: Kemerler, Bentler ve Su Yolları
Osmanlı'da su mühendisliği: Mimar Sinan'ın kemerleri, Kırkçeşme tesisleri, bentler ve su yolu vakıfları. Kemerlerin ve su dağıtım sistemlerinin işleyişi anlatılıyor.
Okumaya devamPara Vakıfları Nedir? Tarihi ve Fıkhî Tartışmalar
Osmanlı'da nakit paranın vakfedilip kâr getirecek şekilde işletildiği para vakıflarının tarihi, işleyişi, Ebüssuûd ile Birgivî tartışması ve fıkıh mezhepleri görüşleri.
Okumaya devamPîrî Reis Haritası: Gerçekler ve Abartılar
1513 tarihli Pîrî Reis dünya haritası neyi gösteriyor, hangi kaynaklara dayanıyor? Topkapı Sarayı'ndaki haritanın bilimsel değeri ve yaygın efsaneler değerlendiriliyor.
Okumaya devamPîrî Reis Kimdir? Hayatı, Eserleri ve Bilime Katkıları
Pîrî Reis (yaklaşık 1465-1553) kimdir? Gelibolu'dan Mısır'a uzanan denizcilik hayatı, 1513 dünya haritası, Kitâb-ı Bahriye ve sonu anlatılıyor.
Okumaya devamPîrî Reis’in Buluşları ve Bugüne Etkisi: Bilmeniz Gerekenler
Pîrî Reis'in harita derleme yöntemi, Kitâb-ı Bahriye'deki seyir bilgisi, Atlantik'e dair kaynakları ve Osmanlı denizciliğine, modern harita tarihine etkisi değerlendiriliyor.
Okumaya devamPusula ve Denizcilik: Müslüman Denizcilerin Bilgisi
Pusula, usturlap ve rüzgâr bilgisi Müslüman denizcilerin hayatında nasıl kullanıldı? İbn Mâcid, Süleyman el-Mehrî ve Hint Okyanusu seyrüsefer geleneği anlatılıyor.
Okumaya devamRüya Tabiri Geleneğinin Tarihi: Sözlü Aktarımdan Kitaplara
Rüya yorumu İslam dünyasında nasıl gelişti? Sahabe ve tabiîn dönemindeki sözlü aktarımdan tabirnamelere, ardından ansiklopedik derlemelere uzanan tarihsel süreç.
Okumaya devamRüya Tabirinde Ayet, Hadis ve Deyimlerin Rolü: Sembol Nasıl Okunur?
Klasik tabir yönteminde sembol önce Kur'an ve hadiste, sonra atasözü, deyim ve kelime oyunlarında aranır. Bu üç kaynağın tabirdeki işlevi…
Okumaya devam