Piyango, Çekiliş ve Kampanya İkramiyeleri Caiz mi? Kumarın Ölçüsü

Kısa cevap: Katılımcıların para ödediği, ödenen paraların bir havuzda toplandığı ve bu havuzun şansa bağlı olarak bazılarına dağıtıldığı her oyun kumardır ve haramdır. Bu yüzden piyango bileti, kazı kazan, loto ve spor bahisleri caiz değildir. Buna karşılık katılım için ayrıca bir bedel ödenmeyen, firmanın kendi bütçesinden ödül verdiği ücretsiz çekilişler ve ürünün gerçek fiyatıyla alındığı kampanyalardan çıkan hediyeler kumar sayılmaz.

Kur’an’da kumar yasağı

Kur’an-ı Kerim, içki ve kumarın büyük bir günah olduğunu, insanlara bazı faydaları bulunsa da günahlarının faydalarından büyük olduğunu bildirir (Bakara Suresi, 2/219). Ardından kesin yasak gelmiş; içki, kumar, putlar ve fal oklarının şeytan işi birer pislik olduğu, bunlardan kaçınılması gerektiği ve şeytanın bunlarla müminlerin arasına düşmanlık ve kin sokmak, onları Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak istediği bildirilmiştir (Mâide Suresi, 5/90-91).

Ayette kumar için kullanılan “meysir” kelimesi, emek harcamadan ve kolayca mal elde etmeyi çağrıştırır. Câhiliye döneminde oklarla oynanan ve kazananın deve etinden pay aldığı oyunlar bu adla anılırdı. Âlimler, aynı mantıkla işleyen her türlü şans oyununu bu kapsamda değerlendirmiştir.

Bir şeyin kumar sayılması için ölçüler

Fakihlerin açıklamalarından yola çıkarak kumarın temel unsurlarını şöyle sıralayabiliriz:

1. Katılımcıların bedel ödemesi: Oyuna girmek için para veya değerli bir şey ortaya konur.
2. Kazancın şansa bağlı olması: Sonuç, emek, bilgi veya hizmetle değil, tesadüfle belirlenir.
3. Birinin kazancının diğerinin kaybından oluşması: Kazananın aldığı ödül, kaybedenlerin ödediği paralardan meydana gelir.
4. Kazanma veya kaybetme riskinin her iki tarafta bulunması: Herkes ya bir şey kazanmayı ya da ortaya koyduğunu kaybetmeyi göze alır.

Bu unsurlar bir arada bulunduğunda, oyunun adı ne olursa olsun, bağışa ya da hayır işine aktarılan bir kısmı bulunsa bile hüküm değişmez.

Yaygın uygulamaların hükmü

• Milli piyango, loto, kazı kazan: Katılım bedelli ve şansa bağlı olduğundan kumardır. Gelirinin bir kısmının kamu hizmetine ayrılması hükmü değiştirmez.
• Spor bahisleri ve sanal bahis: Tahmin bilgisi gerektirdiği iddia edilse de sonuç büyük ölçüde belirsizliğe dayanır ve katılım bedellidir; kumardır.
• Ücretsiz çekilişler: Bir firmanın tanıtım için kendi bütçesinden ödül koyduğu ve katılımın ücretsiz olduğu çekilişler kumar değildir; kazanılan ödül hediye hükmündedir.
• Alışveriş kampanyaları: Ürün gerçek fiyatıyla ve ihtiyaç için alınıyorsa, alışverişe bağlı çekilişten çıkan hediye caizdir. Ancak çekilişe katılmak için fiyatı şişirilmiş ürün almak veya sadece çekiliş için ihtiyaç dışı ürün almak şüphelidir.
• SMS ile katılımlı yarışmalar: Normal mesaj ücreti dışında yüksek ücretli mesajlarla katılım sağlanıyor ve ödüller bu gelirden karşılanıyorsa kumar niteliği taşır.
• Bilgi ve beceri yarışmaları: Ödül, katılımcıların ödemelerinden değil de düzenleyiciden geliyorsa caizdir. Peygamber Efendimiz at ve deve yarışları ile atıcılıkta ödül konulmasına izin vermiştir (Ebû Dâvûd, Cihâd 60; Tirmizî, Cihâd 22).

Oyunlardaki ücretli şans kutuları

Dijital oyunlarda para ile satın alınan ve içinden ne çıkacağı belli olmayan “şans kutuları” da günümüzün tartışılan konularındandır. Kişi belirli bir ücret öder, karşılığında değeri bilinmeyen bir eşya kazanır; bazen ödediğinden çok daha değerli, bazen değersiz bir şey çıkar. Pek çok çağdaş âlim, bu sistemin belirsizlik ve kumar benzerliği taşıdığı, özellikle çocuk ve gençlerde bağımlılık riskini artırdığı için uzak durulması gerektiğini ifade etmiştir.

Kumarın kişiye ve aileye zararları

Kur’an’ın kumarı yasaklarken dikkat çektiği düşmanlık, kin ve Allah’ı anmaktan uzaklaşma, günümüzde de somut olarak görülmektedir. Kumar bağımlılığı borç batağına, aile içi huzursuzluğa, yalana ve hatta suça sürükleyebilir. Kısa sürede büyük para kazanma hayali, helal emeğin değerini küçümseyen bir zihniyet oluşturur.

Kumar bağımlılığıyla mücadele eden kişinin tövbeyle birlikte profesyonel destek alması, ailesinden ve bağımlılık danışma merkezlerinden yardım istemesi hem dinen hem de insani açıdan en doğru adımdır.

Kumardan kazanılan para ne yapılır?

Kumarla kazanılan para helal değildir. Kaybedenlere iadesi mümkün değilse, bu para sevap beklemeksizin ihtiyaç sahiplerine veya kamu yararına verilir. Kişi bu parayı kendi ihtiyaçlarında kullanmamalıdır.

Şansa değil emeğe güvenmek

Müminin kazanç anlayışı emek, tevekkül ve kanaat üzerine kuruludur. Rızkı verenin Allah olduğunu bilen kişi, helal emeğin az da olsa bereketli olduğuna inanır ve şans oyunlarının vaat ettiği hayali servete gönül bağlamaz.

Kanaatkâr gönül, kumarın sahte vaatlerine kapılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Hediye olarak verilen piyango biletiyle ikramiye kazanırsam ne olur?

Bileti kimin aldığı fark etmez; ikramiye kumar yoluyla elde edilmiştir. Bu yüzden kazancın sevap beklemeden fakirlere verilmesi gerekir.

Yılbaşı çekilişine sadece eğlence için katılmak caiz mi?

Az bir miktarla ve eğlence niyetiyle de olsa, bedelli ve şansa dayalı bir oyun olduğundan kumardır. Yasak, miktarın azlığına veya çokluğuna bakmaz.

Bankanın kampanya çekilişinden çıkan ödül helal mi?

Çekilişe katılım ücretsizse ve ödül faizli bir işlemin karşılığı değilse hediye hükmündedir. Ancak faizli mevduat hesabına bağlı ödüller faiz niteliği taşıyabilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 21 Eylül 2026 · Kaynaklar: Bakara Suresi (2/219); Mâide Suresi (5/90-91); Ebû Dâvûd, Cihâd 60; Tirmizî, Cihâd 22; Din İşleri Yüksek Kurulu, Fetvalar (şans oyunları)