Avusturya’nın En Ünlü Camileri ve Tarihî İslami Eserleri

Bu yazıda öğrenecekleriniz

Viyana İslam Merkezi
Türk ve Bosna camileri
Osmanlı izleri ve Viyana kuşatmaları

Avusturya’nın en tanınmış camisi, Viyana’nın Floridsdorf semtinde 1979’da açılan İslam Merkezi’dir (Islamisches Zentrum Wien). Ülkede ayrıca Türk, Bosna ve Arap kökenli cemaatlerin işlettiği yüzü aşkın cami ve mescit bulunur. Minare yapımı zaman zaman tartışma konusu olmuştur.

Viyana İslam Merkezi

Floridsdorf’ta bulunan Viyana İslam Merkezi, Avusturya’nın ilk büyük camisidir ve 1979’da açılmıştır. Merkezin finansmanında Suudi Arabistan başta olmak üzere çeşitli ülkelerin ve kuruluşların katkısı olduğu belirtilir; yapım ayrıntıları konusunda güncel kaynaklara bakmak gerekir. Cami, yaklaşık 32 metre yüksekliğinde bir minareye ve geniş bir ibadet salonuna sahiptir. Aynı kompleks içinde İslam kültür merkezi, kütüphane ve toplantı salonları bulunur. Merkez, Viyana’daki Müslümanların cuma namazı, bayram ve törenleri için önemli bir buluşma yeridir.

Türk ve Bosna camileri

Avusturya’daki camilerin çoğu, 1960’lardan beri yerleşen Türk işçi ailelerinin ve 1990’larda gelen Bosnalıların çabasıyla kurulmuştur. Türk cemaati, ATIB (Avusturya Türk İslam Birliği, Diyanet bağlantılı), Milli Görüş ve diğer federasyonlar aracılığıyla camiler işletir. Bosna camileri ise genellikle Bosna Müslüman Cemaati ile bağlantılıdır ve Viyana, Graz ve Linz’de bulunur. Bu camilerin çoğu mevcut bina stokundan dönüştürülmüş mekânlardır; son on yıllarda yeni ve daha belirgin camiler de inşa edilmiştir.

Viyana: Floridsdorf İslam Merkezi, ATIB ve Bosna cemaati camileri
Graz, Linz, Salzburg: Türk ve Bosna cemaati camileri
Vorarlberg (Bregenz, Dornbirn): işçi göçüyle kurulan Türk camileri
Tirol ve Kärnten: küçük cemaat mescitleri

Osmanlı izleri ve Viyana kuşatmaları

Osmanlı ordusu 1529 ve 1683’te Viyana’yı kuşatmıştır; bu olaylar Avusturya tarih yazımında önemli bir yer tutar. Şehirde Osmanlı etkisini hatırlatan çeşitli izler bulunur: kahve kültürü, bazı sokak adları ve müzelerdeki Osmanlı eserleri. Ancak Viyana’da Osmanlı döneminden kalma bir cami yoktur; bugünkü camiler çağdaş dönemin ürünleridir. Bu tarihî mirasın Avusturya Müslümanlarının günümüzdeki kimliği ile doğrudan ilişkili olmadığı, ancak toplumsal hafızada hâlâ etkili olduğu belirtilmelidir.

Minare ve cami inşası tartışmaları

Avusturya’da minare yapımı 2000’li yıllarda bazı eyaletlerde siyasi gündemi meşgul etmiştir. Karintiya ve Vorarlberg eyaletleri, imar mevzuatında minareyi sınırlayan düzenlemeler yapmıştır. Bu düzenlemelerin Müslüman toplulukların dinî özgürlüğüne etkisi, hukuk çevrelerinde tartışılmıştır. Müslüman cemaatler, minarenin ibadet için zorunlu olmadığını ancak mimari bir kimlik unsuru olduğunu belirtir. Karşı görüşte olanlar ise şehir görüntüsünün korunmasını gerekçe gösterir. Bu tartışma, Avrupa’nın birçok ülkesinde görülür; İsviçre’deki durum için İsviçre’nin camileri yazısına bakılabilir.

Ziyaret notları

Viyana İslam Merkezi ve bazı diğer camiler, rehberli ziyaret imkânı sunar. Ayakkabılar çıkarılır, kadın ziyaretçilerin başlarını örtmesi tavsiye edilir. Namaz vakitlerinde ve cuma günleri ziyaret sınırlandırılabilir. Avusturya’daki Müslüman nüfus yapısı için Avusturya’nın Müslüman nüfusu, Ramazan uygulamaları için Avusturya’da Ramazan ve komşu Belçika’daki camiler için Belçika’nın camileri yazıları okunabilir.

Camilerin toplumsal hizmetleri

Avusturya camileri, ibadet dışında dil kursları, öğrenci etüt merkezi, cenaze fonları, kadın ve gençlik faaliyetleri sunar. Cenaze işlerinde Avusturya’da İslam’a özgü mezarlıklar bulunur; Viyana’daki İslami mezarlık bölümü, Müslümanlara kıbleye dönük defin imkânı verir. Aileler bazen cenazeleri vatanlarına nakleder. Cami dernekleri, mülteci ve yeni gelenler için karşılama ve rehberlik hizmetleri de yürütür.

Bosna cemaatinin mirası ve Habsburg dönemi

Avusturya’da camiyle ilgili tarihî hafıza, 1878’den sonra Bosna-Hersek’ten gelen Müslüman askerlerin Habsburg ordusundaki hizmetiyle başlar. Bosnalı Müslüman birlikler (Bosniaken), imparatorluk ordusunda özel bir yere sahipti ve birliklere ayrılmış imamlar (imam-ı askeri) görev yapardı. Viyana’da 1912 İslam Yasası’ndan sonra ordu için namazgâhlar açılmış, Müslüman askerlere özel yemek ve izin hakları tanınmıştır. Bu dönemde Viyana’da Hanefî ibadet için kalıcı bir cami yapılmamış, ama askerî ibadethaneler kullanılmıştır. Bugünkü Bosna cemaati bu tarihî mirasın devamı olarak kendisini görür. Floridsdorf’taki merkez ise 1960’lardan sonra gelen işçi nesliyle ilgilidir.

Mimari ve iç düzen

Avusturya’daki yeni camiler, çoğunlukla Osmanlı klasik üslubunu ya da Arap yarımadasındaki camilerin biçimlerini yansıtır. Bazı mimari projelerde ise Avrupa şehir dokusuna uyum amaçlanmış, daha küçük ölçekli ve sade cepheler tercih edilmiştir. İç mekânlarda halı, mihrap, minber, hat levhaları ve kadınlar için ayrı galeri veya bölümler bulunur. Büyük camilerin yanı sıra bodrum katlarında ya da eski fabrika binalarında kurulmuş çok sayıda mescit vardır.

Camilerin bu çok yönlü hizmetleri, Avusturya toplumunda Müslümanların yerleşik bir topluluk olarak yer aldığını da gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Avusturya’nın en büyük camisi hangisidir?

Viyana’nın Floridsdorf semtindeki İslam Merkezi, 1979’da açılmış ve ülkenin en tanınmış camilerinden biridir.

Viyana’da Osmanlı döneminden kalma cami var mı?

Hayır, bugünkü camilerin hepsi çağdaş dönemin ürünüdür. Osmanlı izleri daha çok müzelerde, kültürel hafızada ve kahve gibi alışkanlıklarda görülür.

Avusturya’da minare yapımı serbest mi?

Federal düzeyde serbesttir, ancak Karintiya ve Vorarlberg gibi bazı eyaletler imar mevzuatında minareleri sınırlayan düzenlemeler yapmıştır.

Avusturya camilerini ziyaret etmek mümkün mü?

Evet, bazı camiler rehberli turlar sunar. Namaz vakitlerinde ve cuma günlerinde kısıtlama olabilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 5 Ağustos 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Avusturya" md.; Avusturya İslam Dinî Cemaati (IGGÖ), cami ve dernek listeleri (derislam.at); Viyana İslam Merkezi, kurumsal bilgiler

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

Bu içerik faydalı oldu mu?

Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.

Bu içerik nasıl hazırlandı? →