Aziz Mahmud Hüdâyî Türbesi Nerede? Ziyaret Bilgileri ve Tarihçesi

Aziz Mahmud Hüdâyî Türbesi, İstanbul’un Üsküdar ilçesinde, Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi içinde yer alır. Külliye cami, türbe, tevhidhane ve hazireden oluşur; Osmanlı döneminin önemli tekke ve külliye komplekslerinden biridir. Üsküdar’ın manevi sembollerindendir.

Konum ve Tarihçe

Aziz Mahmud Hüdâyî, Üsküdar’da yaşadığı tekkenin bulunduğu alana vefatında defnedildi. Tekke, Üsküdar’ın Bulgurlu mevkii çevresinde, Tekke Sokağı’nda yer alır. Hüdâyî hayattayken cami ve tekke bölümlerinin yapıldığı, sonra padişahların desteğiyle genişletildiği bilinir. I. Ahmed ve sonraki padişahlar külliyeye vakıf bağışladı. Osmanlı döneminde birçok kez onarım gördü; Tanzimat döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında tekke ve zaviyeler kapatıldığında (1925) külliyenin tekke işlevi sona erdi. Sonrasında cami ve türbe ziyarete açık kaldı. Restorasyon çalışmaları yapılarak külliye bugünkü görünümüne kavuştu.

Mimari

Külliyenin türbe bölümü kubbeli ve kare planlıdır; Hüdâyî’nin sandukası yeşil örtülüdür. Cami, klasik Osmanlı geleneğinde tek kubbeli bir yapıdır. Tevhidhane, zikir ayinlerinin yapıldığı geniş bir ahşap salondur; Osmanlı tekke mimarisinin tipik örneğidir. Hazirede Hüdâyî’nin yakınlarının, halifelerinin ve Celvetî dervişlerinin kabirleri vardır. Süslemelerde Kütahya çinileri, hat levhaları ve ahşap işçilik görülür. Ayrıntılı ölçüler ve tarihlendirmeler için Vakıflar Genel Müdürlüğü ve İstanbul Anıtlar Kurulu kayıtlarına bakılabilir.

Üsküdar’ın Tasavvuf Mirası

Üsküdar, Osmanlı döneminde İstanbul’un manevi hayatının önemli merkezlerinden biriydi. Hüdâyî’nin yanı sıra Şeyh Şemsi Ahmed Paşa, Nakşibendî tekkeleri, Mevlevîhâneler ve Rifâî tekkeleri bu semtte bulunuyordu. Mihrimah Sultan Camii ve Valide-i Atik Camii gibi yapılar da çevrededir. Üsküdar’ın bu kimliği, İstanbul’un Anadolu yakasında İslam kültürünün canlı bir merkezi olmasını sağlamıştır. Hüdâyî Külliyesi’ne ziyaret eden kişiler, bu çevredeki diğer tarihî yapıları da gezebilir.

Ziyaret Adabı

Peygamberimiz kabir ziyaretini ahireti hatırlatması için tavsiye etmiştir (Müslim, Cenâiz 106). Ziyarette selam verilir, Fâtiha ve dua okunur, ölüye rahmet dilenir. Dua yalnızca Allah’a yapılır. Ölüden medet ummak, adak adamak, kabri tavaf etmek ve secde etmek doğru değildir. Hüdâyî’nin kendi öğretisi de şeriata bağlılık ve gösterişsizlik üzerine olduğundan, ziyaretin bu ruhla yapılması uygundur (Sözleri ve Öğretileri). Kandil geceleri ve Ramazan‘da külliye yoğun olabilir; ziyaretçilerin diğer insanlara saygı göstermesi önemlidir.

Külliyenin Tarihî ve Sosyal İşlevi

Hüdâyî Külliyesi, Osmanlı döneminde yalnızca ibadet ve zikir mekânı değil, aynı zamanda eğitim ve yardımlaşma merkeziydi. Külliyede tevhidhane yanında medrese odaları, derslik, kütüphane ve aşevi bulunurdu. Vakıf gelirleriyle fakirlere yemek verilir, misafirler barındırılırdı. Hüdâyî’nin vakfiyesinde bu hizmetlerin sürdürülmesi için gelir kaynakları belirlenmişti. Bu işleyiş, Osmanlı vakıf sisteminin sosyal devletçilik yönüne bir örnektir.

Cumhuriyet döneminde külliye çeşitli dönemlerde farklı amaçlarla kullanılmış, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yeniden ziyarete açılmıştır. Üsküdar Belediyesi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü, çevre düzenlemeleri ve restorasyon çalışmaları yapmıştır. Hüdâyî’yi anma etkinlikleri her yıl düzenlenir; bu etkinliklerde ilahi akşamları, konferanslar ve sergiler yer alır. Külliyenin ibadete açık kısmında Kur’an kursları ve vaazlar da yapılır.

Ziyaretçiler külliyeye Üsküdar vapur iskelesinden yürüyerek veya toplu taşıma ile ulaşabilir. Yakın çevrede Mihrimah Sultan Camii, Şemsi Paşa Camii ve Kız Kulesi gibi yapılar da bulunur. Ziyaret için kandil geceleri ve Ramazan ayı özel bir atmosfer sunsa da yoğunluk olabilir. Dinî hassasiyetler ve kurallar gözetilerek ziyaret edilmelidir.

Hüdâyî Külliyesi’ndeki türbede sandukanın yanı sıra çok sayıda levha ve yazı bulunur. Kapı kitabeleri, tarih manzumeleri ve sülüs hat örnekleri külliyeyi bir sanat müzesi gibi gösterir. Külliyede ayrıca Hüdâyî’nin kızı ve eşiyle ilgili kabirlerin bulunduğu, bazı halifelerin de burada yattığı bilinir. Bunların isimleri kitabelerde okunabilir.

Hüdâyî Türbesi’ni ziyaret edenler, sünnet olan kabir ziyareti adabını gözetmelidir; ayrıca Hüdâyî’nin eserlerini okuyarak onun ilim ve hizmet çizgisini anlamaya çalışabilirler. Bu çizgi için Aziz Mahmud Hüdâyî Kimdir? yazısı başlangıç olarak okunabilir.

Külliyenin çevresindeki sokaklar, Üsküdar’ın eski mahalle dokusunu yansıtır; küçük esnaf, çay bahçeleri ve tarihî çeşmeler ziyaretçilere ayrı bir atmosfer sunar. Burada yapılacak yürüyüşler, Osmanlı İstanbul’unun Anadolu yakasındaki sosyal hayatını anlamaya yardımcı olur.

İstanbul’daki Diğer Tasavvuf Mekânları

İstanbul’da Akşemseddin’in fetihten sonra ilişkilendirildiği Eyüp Sultan Türbesi, Yahya Efendi Türbesi, Merkez Efendi Türbesi ve Eyüp’teki Mevlevîhâne gibi birçok tarihî tasavvuf mekânı bulunmaktadır. Bu mekânların çoğu 1925’te tekke ve zaviyelerin kapatılmasından sonra farklı işlevlere dönüşmüştür. Ziyaretçiler bu mekânlar arasında tarihî bir rota izleyebilir. Hüdâyî’nin Üsküdar’daki izleri ise külliyenin yanı sıra çevredeki çeşmeler ve vakıf eserlerinde de görülür.

Sıkça Sorulan Sorular

Hüdâyî’nin türbesi nerededir?

İstanbul’un Üsküdar ilçesinde, Tekke Sokağı çevresindeki Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi içindedir.

Külliye ne zaman yapıldı?

Hüdâyî hayattayken 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başında tekke ve cami yapıldı; 1628’deki vefatından sonra türbe tamamlandı. Sonraki yüzyıllarda onarılıp genişletildi.

Külliyenin bölümleri nelerdir?

Cami, türbe, tevhidhane (zikir salonu), hazire ve çevre yapıları.

Ziyaret saatleri nasıl?

Cami ibadete açıktır; türbe ve külliyenin ziyaret saatleri Vakıflar Genel Müdürlüğü ve belediye duyurularıyla değişebilir.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 16 Nisan 2026 · Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "Aziz Mahmud Hüdâyî" ve "Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi" maddeleri; İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü tanıtım bilgileri; Üsküdar Belediyesi Kültür yayınları; Diyanet İşleri Başkanlığı, kabir ziyareti ile ilgili ilmihal bölümleri

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →