Düğünde Def Çalmak, Müzik ve Eğlence: Dinî Sınırlar
Düğünde def çalmak sünnet midir, müzik ve eğlence nerede haram olur? Hadislerdeki ölçü, âlimlerin görüşleri, karışık ortam, içki ve gösteriş konusunda sınırlar.
Düğünde def çalmak ve meşru şarkılar söylemek, hadislerdeki kaynaklarla desteklenen bir ruhsattır. Nikâhı duyurmak için def vurulması teşvik edilmiştir. Müzik ve eğlencenin haram sınırı, içeriğin ahlaksız olması, içki ve karışık eğlence gibi dinen yasak unsurlarla birleşmesidir. Ölçü, içerik ve ortamın meşruluğudur.
Defin hadislerdeki yeri
Tirmizî’de Hz. Âişe’den rivayet edildiğine göre Peygamberimiz nikâhın ilan edilmesini ve def çalınmasını emretmiştir. İbn Mâce’de de benzer bir ifade vardır. Rivayetin isnadı hakkında hadis âlimleri farklı değerlendirmeler yapsa da, düğünde def çalınmasının uygunluğu başka sahih rivayetlerle de desteklenir. Buhârî’de, Rubeyyi’ bint Muavviz’in düğününde küçük kızların def çalıp şarkı söylediği, Peygamberimizin de bunu tümden yasaklamayıp yalnızca uygunsuz sözlerin söylenmemesini istediği anlatılır.
Hangi şarkı ve müzik uygun?
Âlimlerin çoğuna göre düğünde söylenen şarkıların sözlerinde şirk, küfür, cinsel ifadeler ve ahlaksızlık bulunmamalıdır. Sevinç ve nezaket içeren sözler caizdir. Çalgı aletleri konusunda görüşler ayrılır; bazıları sadece def ile sınırlı tutarken bazıları meşru bir ortamda diğer çalgılara da ruhsat verir. Gazzâlî İhyâ’da, sema ve müziği niyet ve içeriğe göre değerlendirir. Bu farklı yaklaşımlar karşısında kişi kendi bilgisine ve sorumluluğuna güvenir.
Haram olan unsurlar
- İçki sunulması veya içilmesi,
- Kadın ve erkeğin kontrolsüz bir şekilde karışması, mahremiyetin ihlali,
- Müstehcen söz ve hareketler,
- Namaz vakitlerini kaçırtacak kadar uzayan eğlence.
Bu unsurların bulunduğu bir düğüne katılmak, mümkün olduğunca engelleyememe durumunda uygun görülmez.
Davul zurna, bando ve DJ
Anadolu’da davul zurna, mehter ve halk oyunları düğünün parçasıdır. Dinî açıdan bunların hükmü, ortamın ve içeriğin meşruluğuna bağlıdır. Yüksek sesle komşuları rahatsız etmek, gece geç saatlere kadar eğlenerek komşu hakkını çiğnemek ise ahlaken yanlıştır. Komşuluk hakkı için düğün adabı yazısı da okunabilir.
Kadın ve erkeğin ayrı ortamları
Birçok dindar aile düğünlerde kadın ve erkeklerin ayrı salonlarda bulunmasını tercih eder. Bu tercih mahremiyeti ve rahatlığı korur. Aynı ortamdaki düğünlerde ise kıyafet, oyun ve davranışlarda sınırlara dikkat edilmesi gerekir. Aşırı serbestlik, hadislerdeki hayâ ilkesine ters düşer.
Düğün sonrası sorumluluk
Eğlencenin ardından namaz vakitlerinin kaçırılmaması, çiftin yorgunluk bahanesiyle ibadetlerini ihmal etmemesi önemlidir. Nikâhın duyurulması amacı nikâhın ilanı yazısında açıklanır. Eğlence, bu amaca hizmet ettiği sürece makbuldür.
Dengeli bir düğün için öneriler
Sade bir def eşliğinde ilahi ve türkü, davetlilere ikram, kısa sohbet ve dua gibi unsurlardan oluşan bir düğün hem sünnete uygun hem de neşelidir. Büyük masrafa girmeden, kalabalığı sınırlayarak ve ortamı denetleyerek yapılan düğünler daha huzurlu geçer.
Çocuklar ve gençler için eğlence
Hz. Âişe’den aktarılan bir rivayette Peygamberimiz, bayram günlerinde Habeşlilerin mescitte oyun oynamasına izin vermiş, Âişe’nin de bunu seyretmesine engel olmamıştır (Buhârî, Müslim). Bu olay, sevinç günlerinde ölçülü oyun ve eğlencenin meşru olduğunu gösterir. Düğünler de bu türden sevinç günleridir. Çocuklara oyun, gençlere halay veya sportif etkinlik düzenlemek, evlilik sevincini kuşaklar arası paylaşmanın güzel bir yoludur.
Burada önemli olan ölçüdür: eğlence ibadetlerin önüne geçmemeli, komşuların huzurunu bozmamalı ve haramlara kapı açmamalıdır. Bu çerçeve korunduğunda düğün hem sünnete hem de geleneğe uygun, sevinçli bir buluşma olur.
Aynı konuyu başka yönlerden ele alan Kına Gecesi Geleneği ve Dinî Yeri ve Düğün Yemeği ve Velime Sünneti: Davete İcabet Adabı yazıları da okunabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Düğünde def çalmak sünnet mi?
Nikâhı duyurmak için def çalınması rivayetlerde teşvik edilir. Âlimler bunu meşru ve güzel bir uygulama sayar.
Düğünde müzik tamamen haram mı?
Hayır. Meşru içerikte ve ortamda söylenen şarkılar caizdir. İçki ve ahlaksızlık unsurları olan eğlence haramdır.
DJ ile düğün yapılır mı?
İçerik ve ortam uygun ise mümkündür. Yüksek ses ve karışık eğlence konusunda dikkatli olmak gerekir.
İçkili düğüne gitmek caiz mi?
İçki sunulan düğüne katılmak uygun görülmez. Engelleme imkânı yoksa katılmamak daha uygundur.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Tirmizî, Nikâh; Buhârî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh; Gazzâlî, İhyâ; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Gınâ" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Tirmizî, Nikâh
- Buhârî, Nikâh
- İbn Mâce, Nikâh
- Gazzâlî, İhyâ
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Gınâ" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.