Ev İşlerinde Eşlerin Yardımlaşması Sünnette

Hz. Peygamber’in aile hayatında ev işlerine katıldığı, ailesinin hizmetinde bulunduğu rivayetlerle aktarılır. Fıkıhta ev işlerinin hukuki sorumluluğu konusunda farklı görüşler olsa da ahlaki ve sünnet ölçüsü, eşlerin birbirine yardımcı olması, güzel geçinmesi ve işleri adil biçimde paylaşmasıdır.

Hz. Peygamber’in Aile Hayatı

Buhârî’de aktarılan bir rivayette, Hz. Âişe’ye Hz. Peygamber’in evde ne yaptığı sorulur. Cevap olarak “Ailesinin işinde (hizmetinde) olurdu; namaz vakti gelince namaza çıkardı” der (Buhârî, Nafakât; Edeb). Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde elbisesini diktiği, ayakkabısını yamadığı, koyunu sağdığı, evde ailesine yardım ettiği aktarılır. Bu örnekler, Peygamber’in “erkek ev işine karışmaz” anlayışına karşı çıkan bir tutum sergilediğini gösterir. Ayrıca “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en hayırlı olanınızdır; ben de ailemin en hayırlısıyım” buyurduğu da rivayet edilir (Tirmizî, Menâkıb; İbn Mâce, Nikâh). Bu ahlak, eş ile yaşantıda sevgi, merhamet ve yardımlaşmayı öne çıkarır.

Kur’an’da Güzel Geçinme

Kur’an’da “Onlarla güzel geçinin” buyrulur (Nisâ 4/19). Bu ayet, erkeklerin eşlerine karşı iyi davranmalarını emreder ve aile hayatında hakkaniyeti öne çıkarır. Başka bir ayette eşlerin birbirine “bir elbise gibi” olduğu söylenir (Bakara 2/187), yani birbirini örten, koruyan ve tamamlayan bir ilişki vurgulanır. Rûm Suresi’nin 21. ayeti de eşler arasında sevgi ve merhametin Allah’ın bir nimeti olduğunu bildirir. Bu ayetlerin ruhu, aile hayatında hizmetin karşılıklı olmasını destekler.

Fıkhî Görüşler

• Hanefî ve diğer bazı mezhepler: Yargı açısından kadının ev işleri yapması zorunlu olmayabilir; ancak diyaneten (ahlaken) kadının ev işlerini yapması gerektiği, erkeğin ise hizmetçi tutma imkânı varsa bunu sağlaması görüşleri aktarılır.
• Mâlikî: Örf ve âdete bakılır; kadının statüsü ve ailenin yaşam düzeni dikkate alınır.
• Hanbelî ve Şâfiî: Ev işlerinin hukuki sorumluluğunun kadına ait olmadığını söyleyen görüşler vardır; ancak ahlaki yardımlaşma teşvik edilir.
• Hz. Ali ve Hz. Fâtıma örneği: Rivayete göre Hz. Peygamber, ev işlerini aralarında paylaştırmış, dışarıdaki işleri Hz. Ali’ye, içerideki işleri Hz. Fâtıma’ya tavsiye etmiştir; bu rivayetin kaynağı ve yorumu üzerine âlimlerin farklı değerlendirmeleri vardır.

Bu farklılıklar, hukuki ve ahlaki alanların ayrı ele alınmasına imkân verir. Hukuki zorunluluk tartışmalı olsa da, güzel ahlak aile içinde yardımlaşmayı gerektirir. Çalışan kadınların çoğunlukta olduğu günümüzde bu anlayışın önemi daha da artmıştır.

Çalışan Çiftlerde İş Bölümü

Kadın ve erkeğin birlikte çalıştığı ailelerde, ev işlerinin adil biçimde paylaşılması huzurun anahtarıdır. Paylaşım şekli ailenin koşullarına göre belirlenmelidir: yemek, temizlik, çocuk bakımı, alışveriş, fatura işleri gibi görevler listelenerek eşlerin güç ve zamanına göre dağıtılabilir. Çocuk bakımına katılım, babanın sorumluluklarından biridir. Eşlerin birbirinin emeğine teşekkür etmesi, küçük jestlerle karşılıklı değer göstermesi ilişkiyi güçlendirir. Kadınların çalışma hayatı için kadınların çalışma hayatı İslam’a göre yazısı, evlilik beklentileri için evlilik öncesi tanışma ve görücü usulü yazısı faydalıdır.

Çocuklara Örnek Olmak

Ev içi işbirliği, çocukların da bu anlayışı öğrenmesini sağlar. Oğlan ve kız çocuklarının evde görev paylaşımına katılması, ileride kurulacak ailelerde adil ve sağlıklı ilişki kurulmasına katkıda bulunur. Anne babanın birbirine saygısı, çocuklar için en güçlü eğitim modelidir. Çocuk eğitiminde ibadet alışkanlıkları için çocuklara namaz ne zaman öğretilir ve çocuğa Kur’an öğretmenin yolları yazıları da okunabilir.

Pratik Öneriler ve Aile İçi İletişim

Ev işlerinin paylaşılmasında en önemli unsur, açık ve saygılı iletişimdir. Eşler, hangi işlerin kime daha uygun olduğunu, kimin hangi saatlerde daha müsait olduğunu konuşabilir. Haftalık veya aylık kısa bir aile toplantısı yapmak, işlerin dağılımını gözden geçirmek ve aksayan noktaları düzeltmek için yararlı olabilir. Suçlama ve alay yerine teşekkür ve takdir dili benimsenmelidir. Küçük bir “elinize sağlık”, ev emeğine verilen değeri gösteren ve hadislerdeki güzel ahlakla örtüşen bir davranıştır.

Ekonomik imkân varsa, ev işi için yardım almak, çocuk bakımı için destek sağlamak da aile içindeki yükü azaltabilir. Ancak bu karar ailenin bütçesine göre şekillenir; borçlanarak veya israfa kaçarak yapılması doğru olmaz. İslam, mali konularda ölçülü olmayı ve gereksiz yükten kaçınmayı öğütler. Ayrıca yaşlı anne babaların aile içinde bakımı da ev içi iş bölümünü etkiler; bu konuda saygı ve merhamet ön planda tutulmalıdır.

Eşlerin birbirine kızması veya bu konuda tartışma yaşaması durumunda, Kur’an’ın “aranızda güzel geçinin” ve “birbirinizle istişare edin” ilkeleri hatırlanmalıdır. Gerekirse aile danışmanlığından veya müftülüklerin aile ve dini rehberlik bürolarından destek alınabilir. Aile huzuru, toplumun huzurunun temel taşıdır; bu nedenle ev içi emeği görünür kılmak ve değerli saymak, hem dinî hem insani bir görevdir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev işleri kadının görevi midir?

Fıkıhta mezhepler arası farklı görüşler vardır; ahlaki olarak eşlerin yardımlaşması sünnetin ruhuna uygun ve teşvik edilen bir davranıştır.

Hz. Peygamber ev işlerinde yardım eder miydi?

Rivayetlere göre elbisesini yamar, ayakkabısını tamir eder, ailesinin hizmetinde bulunurdu.

Çalışan çiftler nasıl bölüşmeli?

Karşılıklı istişare, kadın ve erkeğin zaman ve gücüne göre adil bir paylaşım önerilir.

Erkeğin ev işi yapması ayıp mı?

Hayır; sünnette ev işine katılmak övülen bir davranıştır.

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 6 Eylül 2026 · Kaynaklar: Buhârî, Nafakât; Ahmed b. Hanbel, Müsned (Hz. Peygamber'in aile içi hizmeti rivayetleri); Nisâ Suresi (4/19); Tirmizî, Radâ' (ailesine hayırlı olanın üstünlüğü hadisi)

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →