Evden Çıkarken ve Eve Girerken Okunan Dualar
Evden çıkarken ve eve girerken okunan dualar, hadis kaynakları, anlamları, selam verme adabı ve çocuklara öğretme yöntemi.
- Evden çıkarken okunan dua
- Eve girerken yapılacaklar
- Evde kimse yoksa ne yapılır?
Evden çıkarken “Bismillâhi tevekkeltü alallâh, lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh” demek; eve girerken ise besmele çekip selam vermek sünnet olan davranışlardır. Bu dualar günü Allah’ı anarak başlatma ve bitirme alışkanlığı kazandırır, aile içinde güzel bir selamlaşma kültürü oluşturur.
Evden çıkarken okunan dua
Ebû Dâvûd ve Tirmizî’de nakledilen rivayete göre, evinden çıkarken “Allah’ın adıyla, Allah’a dayandım; güç ve kuvvet ancak Allah’tandır” diyen kişiye “kendisine yetildi, korundu ve doğru yola erdirildi” denilir; şeytan da ondan uzaklaşır. Rivayetin senedi hakkında âlimler olumlu değerlendirme yapmıştır, fakat kesin bir sihir gibi görülmemelidir. Duanın etkisi, kişinin niyeti ve tevekkülüyle ilgilidir. Bir de Ebû Dâvûd’da yer alan, “Allahım, sapmaktan, saptırılmaktan, kayıp düşmekten, düşürülmekten, zulmetmekten, zulme uğramaktan, cahilce davranmaktan ve cahilce davranılmaktan sana sığınırım” anlamındaki dua vardır; bunu da isteyen ekleyebilir.
Eve girerken yapılacaklar
Ev sahibi olan veya ev halkından biri eve girerken önce besmele çeker, sonra selam verir. Müslim’de, eve girerken ve yemek yerken Allah’ı anan kimseye şeytanın “burada gecelemek ve yemek yok” dediği rivayet edilir. Ebû Dâvûd’da, “Allahım, giriş ve çıkışın hayırlısını senden isterim; Allah’ın adıyla girdik, Allah’ın adıyla çıktık ve Rabbimiz Allah’a tevekkül ettik” anlamında bir dua da yer alır; bu duanın ardından ev halkına selam verilmesi öğütlenir. Selamın pratik ve toplumsal tarafı için izin isteme ve kapı çalma adabı yazısına bakılabilir.
Evde kimse yoksa ne yapılır?
Nûr Suresi’nin 61. ayetinde “evlere girdiğinizde birbirinize Allah katından bereketli ve hoş bir selamla selam verin” buyrulur. Bazı müfessirler, evde kimse yoksa kişinin “es-selâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhi’s-sâlihîn” diyebileceğini aktarır. Bu uygulama ihtiyari bir güzel davranıştır. Aynı şekilde, evden çıkarken de aileye selam verip “Allah’a emanet” demek hayırlı bir alışkanlıktır.
Günlük hayatta uygulama listesi
- Kapıdan çıkmadan önce kısa bir an durup niyeti tazelemek: “Rızık ve hayır için çıkıyorum.”
- Besmele ve tevekkül duasını okumak; mümkünse sağ ayakla çıkmak, ancak bunu zorunlu görmemek.
- Eve dönünce telefona bakmadan önce ev halkına selam vermek.
- Ev sahibi olarak ayakkabıları düzenli bırakmak ve evi güler yüzle karşılamak.
- Akşam yatmadan önce günü gözden geçirmek, evin iyilikle dolması için dua etmek.
Çocuklara öğretmek
Çocuk dua cümlelerini ezberleyerek değil, ailesinde görerek öğrenir. Çocuğunuzla birlikte kapıdan çıkarken “besmele ve tevekkül” demek, günlük akışta anında hatırlatma oluşturur. Küçük bir not kâğıdını kapının iç yüzüne asmak, hatırlatma görevi görebilir; ancak asılan kâğıdın tılsım olmadığı, yalnızca hatırlatıcı olduğu çocuğa anlatılmalıdır. Yeni eve taşınanlar için yeni eve taşınma gelenekleri yazısı da faydalıdır.
Duanın arkasındaki ahlak
Dua yalnızca dil işi değildir. Evinden çıkarken besmele çeken biri, işyerinde hile yapmayı, trafikte kaba davranmayı ya da ev halkına kötü söz söylemeyi bırakmadıkça duanın ruhunu yakalayamaz. Eve girerken selam veren kişi de, evde öfke ve kırıcı sözle bu selamı çürütmemelidir. Dua, günün içinde yaptıklarımıza bir bilinç katmanı ekler. Daha geniş bir çerçeve için eve girerken ve evden çıkarken yapılacak sünnetler yazısı okunabilir. Hadislerin senetleri ve duaların tam metni konusunda kesin bilgi için Diyanet yayınlarına başvurmanız yerinde olur.
Dua ve tedbir birlikteliği
“Allah’a dayandım” demek, kapıyı kilitlemeyi, ocağı kapatmayı ya da arabanın bakımını ihmal etmek anlamına gelmez. Hz. Peygamber’in meşhur “önce deveyi bağla, sonra tevekkül et” öğüdü, tevekkülün tedbirden sonra geldiğini hatırlatır. Evden çıkmadan önce ocak, ütü ve elektrikli cihazları kontrol etmek ve ardından duayı okumak, hem güvenlik hem maneviyat bakımından tam bir bütündür.
Yolcu ve seyahat için eklenebilecekler
Uzun yolculuklara çıkanlar için binek duası ve yolculuk duaları da okunur. Hz. Peygamber, bineğe binince besmele çekip “Bunu bize boyun eğdiren Allah’ı tesbih ederiz” (Zuhruf 43/13-14) ayetini okurdu. Bugün otomobil, uçak ve tren yolculuklarında da aynı ayet tercih edilir. Evden çıkış duası ile birlikte bu sığınmalar, yolculuğun manevi çerçevesini tamamlar.
Eve girmeden önce yapılacak küçük hazırlık
İş yorgunluğuyla eve dönen kişi çoğu zaman öfke ve gerginliği de eve taşır. Kapıdan girmeden önce bir an durup derin nefes almak, besmele çekmek ve işin yükünü dışarıda bırakmaya niyet etmek, aile huzuru için etkili bir uygulamadır. Hz. Peygamber’in eve girerken güler yüzlü olduğu ve ev halkına yardım ettiği rivayet edilir; “Âişe, Resûlullah evde ne yapardı?” sorusuna ev işlerinde ailesine yardım ederdi diye cevap verildiği Buhârî’de geçer.
Misafir olarak girerken
Başkasının evine girerken de aynı adap geçerlidir: Üç kez kapı çalınır, selam verilir ve izin beklenir. İzin verilmezse alınganlık gösterilmeden dönülür. İçeri girince ev sahibine ve ev halkına selam verip hâl hatır sormak, kısa bir dua ile hayır dilemek güzeldir. Ev sahibinin mahremiyetini gözetmek, bakışları ve davranışları ölçülü tutmak da bu adabın parçasıdır.
Bu duaların hadis ve fıkıh yönündeki daha geniş değerlendirmesi için evden çıkarken ve eve girerken dualar yazısı ile Peygamberimizin yemek adabı yazısına da bakılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Evden çıkarken hangi dua okunur?
Hadis kaynaklarında “Bismillâhi tevekkeltü alallâh, lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh” duası geçer. Bunu okuyan kişiye yolunun kolaylaştırılacağı ve korunacağı bildirilir.
Evde kimse yokken selam verilir mi?
Nûr Suresi 61. ayetinin bazı tefsirlerinde, evde kimse yoksa kişinin kendisine ve Allah’ın salih kullarına selam vermesi öğütlenir. Uygulama sünnet kapsamında değerlendirilir.
Eve girerken besmele neden söylenir?
Müslim’deki rivayete göre eve girerken ve yemekte Allah’ı anan kişinin evinde şeytan barınamaz. Besmele evin huzurunu gözeten bir hatırlatmadır.
Duayı Arapça bilmeyen ne yapar?
Anlamını öğrenerek kendi dilinde dua edebilir. Arapça metni zamanla ezberlemek mümkündür.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Deavât; Nûr Suresi (24/61); Müslim, Eşribe (eve girerken besmele ve yemek); TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dua" maddesi
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Ebû Dâvûd, Edeb; Tirmizî, Deavât
- Nûr Suresi (24/61)
- Müslim, Eşribe (eve girerken besmele ve yemek)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dua" maddesi
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.