Evlilik Teklifinde İstihare Yapmak
Evlilik teklifinde istihare nasıl yapılır? İstihare namazı ve duası, rüya şartı mı, kararın nasıl alınacağı ve istişare ile ilişkisi hakkında Diyanet çizgisinde rehber.
- İstihare Hadisi
- İstihare Nasıl Yapılır?
- Rüya Görmek Şart mı?
İstihare, evlilik teklifi gibi önemli bir kararda Allah’tan hayırlı olanı dilemek için iki rekât namaz kılıp özel bir dua okumaktır. Rüya görmek şart değildir; istihare araştırma, istişare ve tevekkülle birlikte yapılır. Karar, akıl ve ahlak ölçülerine de dayanmalıdır.
İstihare Hadisi
Cabir b. Abdullah (r.a.) şöyle der: “Rasûlullah (s.a.v.) bize Kur’an’dan bir sure öğretir gibi, bütün işlerde istihareyi öğretirdi.” Buyurdu ki: “Biriniz bir işe niyetlendiğinde, farz dışında iki rekât namaz kılsın, sonra şöyle dua etsin: ‘Allahım! Senin ilminle hayırlı olanı senden dilerim, kudretinle güç isterim, büyük lütfundan istiyorum. Çünkü sen güç yetirirsin, ben güç yetiremem; sen bilirsin, ben bilmem; sen gaybları bilirsin. Allahım! Eğer bu iş (burada ihtiyaç adı anılır) dinim, dünyam ve işimin sonu açısından benim için hayırlı ise onu bana nasip et, kolaylaştır ve onda bana bereket ver. Yok eğer bu işin dinim, dünyam ve işimin sonu için bana zararlı olduğunu biliyorsan, onu benden, beni de ondan uzaklaştır ve nerede olursa olsun hayrı bana nasip et, sonra beni ondan razı kıl.'” (Buhârî, Teheccüd ve Da’avât). Bu hadis, istihare duasının aslını verir.
İstihare Nasıl Yapılır?
- Önce işin araştırılması ve gerekirse istişare yapılması.
- Farz ve vacip dışında, nâfile olarak iki rekât namaz kılınması (mekruh olmayan bir vakitte).
- Namazın ardından hamd, salavat ve yukarıdaki istihare duasının okunması.
- Dua içinde karar verilecek işin (örneğin “bu evlilik”) anılması.
- Duadan sonra kalbin eğilimine, işlerin kolaylaşıp zorlaşmasına dikkat edilmesi ve akılcı bir değerlendirme yapılması.
İstihare, gerekirse birkaç gün tekrarlanabilir. Önemli olan, sonucu beklerken sabırlı ve tevekküllü olmak, bir tarafa önyargıyla eğilmemektir.
Rüya Görmek Şart mı?
İstihare ile ilgili yaygın yanlışlardan biri, mutlaka rüya görülmesi gerektiği düşüncesidir. Hadiste rüya görmekten söz edilmez. Âlimler, istihare sonucunun kalpte oluşan huzur, işlerin kolaylaşması veya engellerle karşılaşılması gibi şekillerde ortaya çıkabileceğini belirtir. Rüya görülürse, bunun kesin delil olmadığı, yalnızca bir işaret olabileceği, rüyaların yorumunun ise uzmanlık gerektirdiği söylenir. Rüyalara dayanarak kesin hüküm vermek veya birine “rüyanda onu gördüm, evlenme” demek dinen doğru değildir. Peygamber Efendimiz’in “Hayırlı rüya Allah’tandır” (Buhârî) buyruğu, rüyanın bağlayıcılık değil müjde ya da uyarı olabileceğini hatırlatır.
İstihare ve İstişare
Kur’an’da “İşlerde onlarla istişare et; karar verdiğinde de Allah’a tevekkül et” (Âl-i İmrân, 3/159) buyrulur. Evlilik kararında önce aile, akraba, tecrübeli ve güvenilir kişilerle istişare yapılır; ardından istihare ile Allah’tan hayır istenir. Dolayısıyla istihare, akıl ve araştırmanın yerine geçmez; onları tamamlayan manevi bir yöneliştir. Karar öncesinde karakter, dinî hassasiyet, ahlak, sağlık, ekonomik durum ve uyum gibi unsurların değerlendirilmesi gerekir. Kız isteme sürecinin diğer aşamaları için kız isteme adabı ve gelenekler yazısına bakılabilir.
Evlilikte Hangi Ölçülere Bakılmalı?
- Din ve ahlak: “Dinine ve ahlakına razı olduğunuz biri gelirse evlendirin” (Tirmizî).
- Karşılıklı rıza: Taraflar birbirini tanıyıp onay vermeli.
- Anlaşma ve uyum: Hayat görüşü, değerler ve beklentilerin uyumu.
- Sağlık ve imkân: Sağlık durumu, geçim imkânı ve aile sorumluluğu.
- Ailelerin tutumu: Aile ilişkilerinde saygı ve denge.
Bu ölçüler, istihare öncesi yapılan değerlendirmenin temelini oluşturur. Hazırlık sürecinde evlenmeden önce sağlık kontrolü gibi hususlar da dikkate alınabilir.
Vesveseden Korunmak
Bazı kişiler, istihare sonucundan emin olamama, sürekli tekrar etme ve rüya arama gibi vesveselere kapılabilir. İstihare, kaygıyı artırmak için değil, huzura kavuşmak için yapılır. Eğer akli ve naklî ölçüler uygun ise ve kalpte açık bir engel yoksa, kişi tevekkül ederek ilerlemelidir. Peygamber Efendimiz’in “Din kolaydır” (Buhârî) ilkesi, dinî uygulamalarda aşırı titizlikten kaçınmayı öğütler. Kişi kararından sonra pişmanlık duyarsa da bunun Allah’ın takdiri olabileceğini düşünerek sabretmeli, çözüm yolları aramalıdır. İstihare sonucu “olumsuz” şeklinde yorumlanan şeylere gereğinden fazla anlam yüklenmemelidir.
Başkası Adına İstihare
İstihare, karar verecek kişi tarafından yapılmalıdır. Başkasına “senin yerine istihare yaparım” diyerek karar vermek veya bir dedenin, hocanın, falcının “istihare sonucu şudur” demesi dinen bağlayıcı değildir. İsteyen herkes kendi adına, kendi kararı için dua edebilir. Aile bireyleri de dua ile destek olabilir, fakat kararı dayatamaz. Ayrıca burç, fal, tarot gibi yöntemlerle karar vermek İslam’da hoş karşılanmaz; istihare ise sünnette sabit bir dua ve namaz yoludur.
Sonuç
Evlilik teklifinde istihare, kişinin kararında Allah’a yönelmesi, tevekkül etmesi ve hayırlısını dilemesi için güzel bir yoldur. Bu yönelim, araştırma, istişare ve sağduyuyla birleştiğinde en doğru sonuca ulaştırır. Evlilik kurulduktan sonra ise eşlerin hak ve sorumlulukları için evlilikte erkeğin hakları ve kocanın sorumlulukları yazısı da okunabilir.
İstihare Duasının Anlamı ve Mesajı
İstihare duası, insanın ilminin ve gücünün sınırlı olduğunu, Allah’ın ise her şeyi bildiğini ve her şeye gücünün yettiğini ifade eder. Dua, “dinim, dünyam ve işimin sonu” ifadeleriyle kararın hem dinî hem dünyevi hem de uzun vadeli sonuçlarını kapsar. Kişi, bu duayla sadece istediği sonucu değil, kendisi için hayırlı olanı talep eder; ayrıca ona razı olma lütfunu da diler. Bu nedenle istihare, bir tür teslimiyet ve teslim olmaktır. Dua sırasında kişinin, bir tarafa önceden çok bağlanmış olması, tarafsız bir kalp için engel olabilir; dolayısıyla duaya “her iki sonuca da razı olma” bilinciyle yönelmek önemlidir.
İstihareden Sonra Dikkat Edilecekler
İstihareden sonra kişi, gün içindeki duygularını, aile görüşmelerini ve gelişmeleri sakin bir zihinle değerlendirmelidir. Eğer işler kolaylaşıyor ve gönül huzur buluyorsa, bu olumlu bir işaret sayılabilir; engeller çıkıyor ve kalp daralıyorsa, tekrar düşünmek yerinde olur. Ancak bu işaretleri kesin hüküm gibi görmek yerine, aklî ve naklî ölçülerle birlikte değerlendirmek gerekir. Karar verildikten sonra evlilik sürecinde karşılaşılacak güçlüklere sabretmek ve hayırlı olduğuna inanmak, ilişkinin gelişmesine yardımcı olur. Eşler arasında ilerde çıkacak anlaşmazlıklarda ise eşler arasındaki küslük ve barıştırma yolları yazısından yararlanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İstihare nedir?
Bir işte hayırlı olanı Allah’tan istemek için kılınan iki rekât namaz ve ardından okunan duadır. Evlilik gibi önemli kararlarda yapılması tavsiye edilir.
İstihare sonucu rüya görmek şart mı?
Hayır. Rüya görmek gerekmez. Dua sonrası kalbin bir tarafa meyletmesi, işin kolaylaşması veya zorlaşması gibi işaretler izlenir; asıl olan istişare ve aklı kullanmaktır.
İstihare tek başına yeterli mi?
Hayır. İstihare, araştırma ve istişareyle birlikte yapılır. Karakter, din, ahlak ve uyum gibi ölçüler yine esastır.
İstihare sonucu olumsuz görünürse ne yapılır?
Olumsuz bir işaret varsa kişi tedbir alır, tekrar düşünür. Ancak vesveseye kapılmadan makul sebepler ve danışmalarla karar verilir.
Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: · Kaynaklar: Buhârî, Teheccüd ve Da'avât (Cabir b. Abdullah'ın istihare hadisi); TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" maddesi; Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular
80 sorunun tamamı →Bu içerik faydalı oldu mu?
Geri bildiriminiz içeriklerimizi geliştirmemize yardım eder.
Kaynakça
- Buhârî, Teheccüd ve Da'avât (Cabir b. Abdullah'ın istihare hadisi)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" maddesi
- Diyanet İşleri Başkanlığı, diyanet.gov.tr
Genel kaynaklarımız için Kaynakça sayfasına bakınız. Fetva için: Diyanet İşleri Başkanlığı, Alo 190.