İmam Nikâhı Nasıl Kıyılır? Nikâh Hutbesi ve Duası

İmam nikâhı, resmî nikâhtan sonra iki şahit huzurunda din görevlisi tarafından hutbe okunarak, icap ve kabul alınarak ve dua edilerek kıyılır. Hutbe sünnettir; asıl akit icap ve kabuldür. Mehir, rıza ve şahitlerin varlığı kontrol edilir.

Nikâh öncesi hazırlık

Dini nikâh kıyılmadan önce şu hususların kontrol edilmesi gerekir: Taraflar arasında nikâh engeli (nesep, süt kardeşlik, musahere, iddet) bulunmaması, tarafların rızası, resmî nikâh belgesinin varlığı, iki şahidin hazır bulunması ve mehrin belirlenmesi. Türkiye’de din görevlileri, resmî nikâh belgesini görmeden dini nikâh kıymaz. Bu uygulama hem kanunî yükümlülük hem de kadının haklarını korumak için gereklidir. Resmî nikâhın önemi için resmî nikâh ile dini nikâh yazısı okunabilir.

Nikâh meclisinde damat, gelin, iki şahit ve nikâhı kıyacak kişi bulunur. Gelin istemezse yanında veli veya vekil bulunabilir. Mümkünse aile büyükleri de katılır. Nikâh mecliside ciddiyet ve edep korunmalıdır.

Nikâh hutbesi (hutbetü’l-hâce)

Abdullah b. Mes’ûd’dan rivayet edilen “hutbetü’l-hâce” Peygamberimizin öğrettiği nikâh ve ihtiyaç hutbesidir: “Elhamdü lillâh, nahmeduhû ve nesteînühû ve nestağfiruh, ve neûzü billâhi min şurûri enfüsinâ… Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abduhû ve resûluh.” Ardından üç ayet okunur: Âl-i İmrân 102 (“Ey iman edenler! Allah’tan hakkıyla korkun ve ancak Müslüman olarak ölün”), Nisâ 1 (“Ey insanlar! Sizi tek bir nefisten yaratan Rabbinizden korkun…”) ve Ahzâb 70-71 (“Ey iman edenler! Allah’tan korkun ve doğru söz söyleyin”) (Ebû Dâvûd, Nikâh; Tirmizî, Nikâh; Nesâî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh). Bu hutbe hasen-sahih olarak değerlendirilmiş ve nikâh meclislerinde yaygın olarak okunur.

Türkiye’de din görevlileri genellikle bu ayetlerin meallerini de okuyarak nikâh konuşması yapar. Konuşmada evliliğin dinî ve ahlakî önemi, eşlerin karşılıklı hak ve sorumlulukları, sevgi ve merhamet vurgulanır. Hutbe uzun olmak zorunda değildir.

İcap ve kabul sözleri

Akdin asıl rüknü icap ve kabuldür. Din görevlisi damada gelinin adını anarak “Falan kızı falan kişiyi, mehr-i muaccel ve müeccel (belirlenen mehir) karşılığında kendine eş olarak aldın mı?” diye sorar; damat “Aldım/kabul ettim” der. Ardından gelinden de aynı şekilde “Falan oğlu falan kişiyi … karşılığında kendine eş olarak kabul ettin mi?” diye sorulur ve “Kabul ettim” cevabı alınır. Bu işlem iki şahit huzurunda yapılır ve genellikle üç kez tekrar edilir. Tekrar sünnet değil, adettir; bir kez icap ve kabul yeterlidir. Hanefî mezhebinde kadın kendi nikâhını kıyabilir; veli veya vekil de yapabilir.

Mehirin türü ve miktarı nikâh sırasında belirtilir. Mehir konusu için mehir nedir? ve mehir miktarı ne kadar olmalı? yazıları okunabilir. Mehir, nikâhın sıhhat şartı değildir ama kadının hakkıdır.

Nikâh duası

Nikâh kıyıldıktan sonra dua edilir. Ebû Hüreyre’den rivayet edilen hadise göre Peygamberimiz evlenen kimseye şöyle dua ederdi: “Bârakallâhu leke ve bâreke aleyke ve cemea beynekümâ fî hayr” (Allah sana bereket versin, üzerine bereket versin ve ikinizi hayır üzere birleştirsin) (Ebû Dâvûd, Nikâh; Tirmizî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh). Hadis hasen-sahih kabul edilmiştir. Türkiye’de nikâh sonrası Fâtiha okunması, evlilikte uyum, sevgi, hayırlı nesil ve rızık için dua edilmesi yaygın bir uygulamadır.

Zifaf gecesi eşlerin birbirine dua etmesi de sünnettir: “Allah’ım, onun hayrını ve yaratıldığı hayrı senden isterim; onun şerrinden ve yaratıldığı şerden sana sığınırım” (Ebû Dâvûd, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh). Bu dua, eşler arasında güzel bir başlangıç niyetini yansıtır.

Düğün ve ilan

Nikâhın ilan edilmesi sünnettir. Hadiste “Evlilik akdini ilan edin” buyrulur (Tirmizî, Nikâh). Düğün, yemek ve sade bir eğlence ile nikâh duyurulur; ancak israf ve gösterişten sakınılır. Peygamberimiz, Abdurrahman b. Avf’a “Bir koyunla da olsa düğün yemeği ver” tavsiyesinde bulunmuştur (Buhârî, Nikâh; Müslim, Nikâh). Ayrıca düğünde def çalmak ve ölçülü eğlence caizdir. Mehirle ilgili masraflara yük bindirmemek önemlidir.

Dikkat edilecek hususlar

Dini nikâh kıyılırken şu noktalara dikkat edilmelidir: Tarafların rızası, şahitlerin akdi işitmesi, nikâhın kayıtlı ve resmî nikâh sonrası olması, mehir konusunun açık belirlenmesi ve zorla evlendirmenin önlenmesi. Ayrıca nikâh şartlarının detayı için dini nikâhın şartları, velilik konusu için velisiz nikâh yazıları okunabilir. Telefonla veya internetle nikâh gibi güncel konular telefonla ve internetten nikâh kıyılır mı? yazısında anlatılmıştır.

Nikâh sonrası: zifaf ve aile hayatı

Nikâhın ardından düğün ve zifaf gelir. Zifafta eşlerin birbirine nazik ve güzel davranması, sünnetin öğrettiği adaba uyması tavsiye edilir. Peygamberimiz eşiyle şakalaşır, ona yardımcı olur ve evde ev halkına hizmet ederdi (Buhârî, Edeb ve Nafakât). Bu davranışlar, evlilikte karşılıklı saygı ve şefkatin örneğidir. Eşler arasındaki ilişkide “Birbirinize iyilik edin” ilkesi (Nisâ, 4/19) esastır. Evliliğin ilk günlerinden itibaren dua, namaz ve ortak ibadet alışkanlığı kazandırmak aileye bereket getirir.

Nikâhta sık yapılan hatalar

• Şahitlerin akdi duymaması: Şahitler icap ve kabulü işitmelidir; gürültülü ortamlarda bu şart kaçırılabilir.
• Mehrin hiç söylenmemesi: Mehrin belirtilmemesi nikâhı geçersiz yapmaz; ancak kadının hakkı olduğundan açıkça belirtilmesi uygundur.
• Törensel uzatmalar: Hutbe ve dua uzun tutulup nikâh akdi gecikmemelidir.
• Resmî nikâh olmadan kıyma: Din görevlisi resmî nikâh belgesini mutlaka kontrol etmelidir.
• Zorlama ve baskı: Gelinin veya damadın rızası açıkça alınmalıdır.

Bu hususlara dikkat edilmesi, nikâhın dinî ve hukuki açıdan sağlıklı yapılmasını sağlar. Mehir konusu için mehir nedir? yazısına da başvurulabilir.

Nikâh meclisi, sade, edepli ve dualı bir şekilde tamamlanmalıdır.

Bütün bu adımlar, nikâhın ciddiyetini ve bereketini artırır; sade ve dualı bir nikâh en güzelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

İmam nikâhı nasıl kıyılır?

Resmî nikâh belgesi alındıktan sonra iki şahit huzurunda din görevlisi nikâh hutbesini okur, eşlerden icap ve kabul alır, ardından dua eder. Mehir sorulur ve tarafların rızası teyit edilir.

Nikâh hutbesinde hangi ayetler okunur?

Hutbetü’l-hâce olarak bilinen hutbede Âl-i İmrân 102, Nisâ 1 ve Ahzâb 70-71. ayetleri okunur. Peygamberimiz bu hutbeyi nikâh ve diğer işlerde okumayı öğretmiştir.

Nikâh hutbesi okumak şart mıdır?

Hayır. Hutbe nikâhın sıhhat şartı değildir; sünnet ve müstehaptır. Nikâh icap ve kabul ile şartları sağlandığında geçerli olur.

Nikâh duası nasıl yapılır?

Eşler için bereket, uyum ve hayırlı nesil duası yapılır. Peygamberimizin öğrettiği dua: “Allah bereketli kılsın, sizin üzerinize bereket versin ve sizi hayır üzerine toplasın.”

Editör: Dualarla Editör Kurulu (İlahiyat alanında eğitim almış editörler) · Son güncelleme: 7 Eylül 2026 · Kaynaklar: Kur'an-ı Kerîm, Âl-i İmrân Suresi (3/102), Nisâ Suresi (4/1), Ahzâb Suresi (33/70-71); Ebû Dâvûd, Nikâh; Tirmizî, Nikâh; Nesâî, Nikâh; İbn Mâce, Nikâh; Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal; TDV İslâm Ansiklopedisi, "Nikâh hutbesi" maddesi

İman ve Akaid hakkında sık sorulan sorular

80 sorunun tamamı →

• İman nedir, kısaca nasıl tanımlanır?
• İmanın şartları kaçtır ve nelerdir?
• Âmentü duası nedir, ezberlemek şart mıdır?
• İman ile İslam arasında fark var mıdır?
• Kelime-i şehâdet nedir, söyleyen Müslüman olur mu?

Bu içerik nasıl hazırlandı? →